Çanakkale’de haftalardır beklenen bereketli yağışlar, kentin ana su kaynağı olan Atikhisar Barajı’nı tamamen doldurdu. Ancak bu sevindirici doluluk oranı, beraberinde ciddi bir güvenlik riskini de getirdi. Barajın savak kotuna ulaşmasıyla birlikte, fazla suyun kontrollü bir şekilde tahliyesi için dolusavak kapakları açıldı. Bu durum, baraj suyunun tahliye edildiği Sarıçay güzergahı üzerinde büyük bir hareketliliğe neden oldu. Çanakkale Valiliği ve ilgili ekipler, can ve mal kaybını önlemek adına gece saatlerinden itibaren teyakkuza geçerek bölgede geniş güvenlik önlemleri almaya başladı.
Atikhisar Barajı’nda Dolusavaklar Neden Açıldı?
Bir barajın doluluk oranının %100’e ulaşması, mühendislik açısından baraj gövdesine binen baskının yönetilmesi gerektiği anlamına gelir. "Savak kotu" denilen en üst sınır aşıldığında, barajın güvenliğini korumak için fazla suyun tahliye edilmesi zorunludur. Deneyimlerimize göre, kontrolsüz bir taşma yerine dolusavakların açılması, suyun akış hızını yönetmek için en güvenli yoldur. Ancak Atikhisar örneğinde olduğu gibi, bu suyun doğrudan kentin içinden geçen Sarıçay’a verilmesi, nehir yatağındaki su seviyesinin aniden yükselmesine neden olmaktadır.
Sarıçay’da Taşkın Riski: Hangi Bölgeler Tehlikede?
Valilik tarafından yapılan açıklamada, özellikle Atatürk Mahallesi ve Sarıçay yatağı çevresindeki yerleşim yerleri "yüksek riskli alan" olarak ilan edildi. Sarıçay, barajdan gelen suyu Çanakkale Boğazı’na taşıyan ana arter olduğu için, suyun debisindeki her artış doğrudan kıyı bandını etkiliyor. Bölgedeki pazaryeri girişi, zabıta ekiplerince bariyerlerle kapatılarak vatandaş girişine yasaklandı. Güvenlik şeritlerinin çekilmesi, riskin sadece su baskını değil, aynı zamanda akıntı şiddetiyle oluşabilecek toprak kaymaları ve zemin gevşemeleri olduğunu da kanıtlıyor.
Araç ve Tekne Sahiplerine Kritik Uyarılar
Taşkın sadece binaları değil, nehir kenarına park edilmiş araçları ve limandaki tekneleri de tehdit ediyor. Çanakkale Valiliği, dere yatağına yakın park edilen araçların derhal uzaklaştırılması gerektiğini vurguladı. Su seviyesindeki ani yükselme, teknelerin bağlama halatlarının kopmasına veya teknelerin alabora olmasına neden olabilir. Sahada çalışan ekiplerin gözlemleri, suyun hızla yükseldiği saatlerde araç tahliyesinin imkansız hale gelebileceğini gösteriyor; bu nedenle "tedbiren boşaltma" çağrısı hayati önem taşıyor.
Baraj Doluluğu: Kuraklık Sonrası Gelen Risk ve Bereket
Geçtiğimiz yıllarda ciddi kuraklık sorunlarıyla boğuşan Çanakkale için Atikhisar Barajı’nın %100 doluluğa ulaşması aslında uzun vadede bir müjdedir. Kentin 1-2 yıllık su ihtiyacının garanti altına alınması anlamına gelen bu durum, doğru yönetildiğinde tarımsal sulama ve içme suyu için büyük bir konfor sağlayacaktır. Ancak uzmanlar, barajlardaki bu hızlı dolum süreçlerinin "iklim krizi" etkisiyle ani ve şiddetli olduğunu, bu yüzden taşkın yönetim planlarının her an devrede olması gerektiğini belirtiyor.
Vatandaşların Alması Gereken Önlemler
Bölge halkının panik yapmadan, resmi makamların yönlendirmelerine uyması gerekmektedir. Özellikle Sarıçay kenarındaki bodrum katların boşaltılması, elektronik eşyaların yüksek yerlere taşınması ve evcil hayvanların güvenli alanlara alınması önerilir. Zabıta ve emniyet birimlerinin koyduğu yasaklara ve bariyerlere kesinlikle uyulmalı, "su seviyesini izlemek" amacıyla nehir kenarına yaklaşılmamalıdır. Unutulmamalıdır ki; sel ve taşkın anında en büyük tehlike, suyun derinliği değil, akıntının sahip olduğu kinetik enerjidir.