Devlet üniversitelerinde görev yapan akademisyenlerin dijital platformlardaki yayıncılık ve içerik üretimi faaliyetlerine yönelik önemli bir hukuki kısıtlama gündeme geldi. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından Yükseköğretim Kurulu’na (YÖK) iletilen görüşte, akademisyenlerin YouTube, sosyal medya ve mobil uygulamalardan elde ettikleri gelirlerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun "ticaret ve kazanç getirici faaliyet" yasağı kapsamında olduğu belirtildi. Kararın ardından çok sayıda akademisyen dijital yayınlarını durdurdu.
Devlet üniversitelerinde görevli öğretim üyelerinin dijital mecralardaki içerik üretimi ve gelir modelleri hakkında uzun süredir devam eden belirsizlik, resmi görüş kararıyla yeni bir boyut kazandı.
Süreç YÖK'ün Başvurusuyla Başladı
Süreç, YÖK’ün 17 Haziran’da akademisyenlerin dijital yayıncılık ve uygulama geliştirme faaliyetlerinin hukuki statüsüne ilişkin Cumhurbaşkanlığı’ndan görüş talep etmesiyle başladı. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 20 Ağustos tarihli değerlendirmesinin ardından Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü, 2 Eylül’de nihai görüşünü YÖK’e iletti. Metinde, dijital platform kazançlarının 657 sayılı Kanun’un 28. maddesindeki ticari faaliyet yasağına dahil edildiği vurgulandı.
Akademisyenler Disiplin Cezası Riski Nedeniyle Kanallarını Kapattı
Yazının üniversitelere ulaşmasıyla birlikte olası disiplin yaptırımlarıyla karşılaşmak istemeyen akademisyenler YouTube üzerindeki ders videolarını ve bilimsel içeriklerini kaldırmaya başladı. Dumlupınar Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Altay Tayfun Özcan ve Akdeniz Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Süleyman Tekir gibi isimler yayınlarını durdurduklarını açıkladı. Akademisyenler, uzman isimlerin sahadan çekilmesiyle dijital alandaki bilgi aktarımının uzman olmayan kişilere kalacağı uyarısında bulundu.
Gelir Elde Etmeyen Kanallar İçin Belirsizlik Sürüyor
TOBB ETÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Ergin, Türkiye’de yaklaşık 146 öğretim üyesinin YouTube kanalı bulunduğuna dikkat çekerek, YÖK’ün "Bilim İletişim Ofisleri" teşviki ile bu kısıtlama arasında çelişki olduğunu belirtti. Kısıtlamanın reklam geliri elde etmeyen ya da monatizasyonu kapalı kanalları kapsayıp kapsamadığı netlik kazanmazken, bilişim hukuku uzmanları dijital yayıncılığın doğrudan ticari faaliyet sayılmasının bilim ve sanat özgürlüğü açısından sorunlar doğurabileceğini ifade ediyor.
