Türkiye’de emeklilik hayali kuran milyonlarca çalışan için Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) müjdeli bir haber geldi. Çalışma hayatının zorluklarını ve fiziksel risklerini göz önünde bulunduran yeni düzenleme ile "yıpranma payı" olarak bilinen Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) kapsamı resmen genişletiliyor. 2026 yılından itibaren uygulanacak yeni takvimle birlikte, tehlikeli iş kollarında ter döken binlerce işçi, prim günlerine eklenecek ilave süreler sayesinde emeklilik yaşını öne çekebilecek. Bu düzenleme, sadece mevcut çalışanları değil, kariyer planlaması yapan genç iş gücünü de yakından ilgilendiriyor.
Fiili Hizmet Süresi Zammı Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
Fiili Hizmet Süresi Zammı, ağır ve tehlikeli işlerde çalışan sigortalıların, her bir yıllık çalışma sürelerine karşılık belirli miktarda prim günü eklenmesi işlemidir. Mevcut yasal mevzuata göre, bir takvim yılındaki 360 günlük çalışma süresine, işin risk derecesine göre 60, 90 veya 180 gün ilave edilmektedir. Örneğin, senede 90 gün yıpranma hakkı olan bir metal işçisinin 12 aylık mesaisi, SGK kayıtlarına 450 gün olarak geçmektedir. Bu durum, sigortalının hem daha hızlı prim biriktirmesini hem de emeklilik için gereken yaş sınırından indirim almasını sağlayarak sistemde büyük bir avantaj yaratmaktadır.
Erken Emeklilikte Beş Yıla Varan Yaş Avantajı
Sistem üzerinden kazanılan ilave prim süreleri, sadece toplam prim gün sayısını artırmakla kalmıyor, aynı zamanda emeklilik yaş haddinden de düşülüyor. Yapılan son düzenleme ile bu haktan yararlanan çalışanlar, genel çerçevede en fazla 5 yıl daha erken emekli olabilme imkanına kavuşuyor. Maden işçileri gibi yer altında çalışan ve iş riski en üst seviyede olan meslek grupları için ise bu avantaj 8 yıla kadar çıkabiliyor. Yaş haddinden yapılan indirim, çalışanın sigortalılık süresine göre hesaplanarak, yaşlılık aylığına hak kazanma sürecini doğrudan kısaltıyor.
2026 Listesine Eklenen Yeni Meslek Grupları ve Sektörler
Halihazırda polisler, askerler, basın çalışanları, itfaiyeciler ve sağlık personeli (doktor, hemşire) yıpranma payından aktif olarak yararlanmaktadır. Ancak 2026 yılında devreye girecek yeni liste ile sanayi ve üretim kollarında görev yapan çalışanlara da bu yol açıldı. Yeni düzenlemeye göre; çimento fabrikası çalışanları, alüminyum üretim tesislerindeki teknik personel, cam sanayi işçileri ve dökümhane çalışanları resmen kapsama dahil edildi. Bu sektörlerde çalışanlar, ağır çalışma koşullarının karşılığı olarak artık her yıl için ek prim günü kazanmaya başlayacaklar.
Uzman Görüşü: Yıpranma Payından Yararlanma Şartları
Erken emeklilik hakkından yararlanabilmek için sadece kapsama dahil bir meslekte çalışmak yeterli olmuyor. SGK uzmanları, yıpranma payının emeklilik yaşına tam olarak yansıyabilmesi için belirli bir süre o işte çalışma şartı arandığını vurgulamaktadır. Çoğu meslek grubu için en az 3.600 gün (10 yıl), yer altı maden işçileri için ise 1.800 gün bu kapsama giren işlerde çalışmış olma şartı bulunmaktadır. Ayrıca eklenen sürenin yaş haddinden düşülebilmesi için sigortalının işe giriş tarihine göre belirlenen toplam prim gün sayısını tamamlamış olması gerekmektedir.
Başvuru Süreci ve Kayıtların Kontrolü
Yeni meslek kollarında çalışan vatandaşların, 2026 yılından itibaren SGK hizmet dökümlerini dikkatle takip etmeleri önerilmektedir. İşverenlerin, aylık prim ve hizmet belgelerini "fiili hizmet süresi zammı" kodları ile beyan etmesi zorunludur. Yanlış kod bildirimi, ilerleyen yıllarda hak kaybına yol açabileceği için çalışanların e-Devlet üzerinden prim günlerinin doğru işlenip işlenmediğini periyodik olarak kontrol etmesi hayati önem taşır. Hatalı bildirim durumunda işverene yapılacak yazılı başvuru veya SGK İl Müdürlüklerine verilecek dilekçelerle geriye dönük düzeltmeler yapılabilmektedir.
