Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), taşınmaz alım-satım işlemlerinde vergi kaybını önlemek amacıyla dev bir denetim başlattı. Son 5 yıl içinde yapılan tüm tapu işlemlerini yapay zekâ ve banka transferleri üzerinden inceleyen bakanlık, bedeli düşük gösteren on binlerce vatandaşa resmi tebligat gönderdi. 5 gün içinde "izaha davet" kapsamında savunma yapmayanları ağır mali yaptırımlar bekliyor.
Yapay Zekâ Destekli 5 Yıllık Takip
GİB, tapu kayıtlarını banka transferleri ve yapay zekâ destekli analizlerle karşılaştırarak son 5 yılın tüm işlemlerini incelemeye aldı. Geçen yıl Türkiye genelinde gerçekleşen 1,6 milyondan fazla konut satışında, harç yükünü azaltmak için satış bedelini düşük gösterenler tek tek tespit ediliyor. Bu denetimlerin sadece konutlarla sınırlı kalmayacağı; arsa ve iş yeri gibi tüm taşınmazları kapsayacağı bildirildi.
Cezalar %100 Oranında Artırıldı
Yeni yasal düzenlemeyle birlikte usulsüz beyanda bulunanlara uygulanan vergi ziyaı cezası %25'ten %100'e çıkarıldı. Bu durum, düşük bedel beyan ettiği tespit edilen bir taşınmaz sahibinin, eksik ödediği tapu harcının yanı sıra aynı tutarda ek bir cezayı da ödemek zorunda kalacağı anlamına geliyor. Yetkililer, tapu harcındaki usulsüzlüklerin artık kamu zararı olarak değerlendirildiğini vurguluyor.
Pişmanlık İçin 5 Günlük Kritik Süre
Tebligat alan mükellefler için süreç oldukça hızlı ilerliyor. Kendisine yazı ulaşan vatandaşların 5 gün içinde ilgili birimlere başvurarak savunma yapması gerekiyor. Bu süre zarfında "pişmanlık" hükümlerinden yararlananlar, sadece eksik kalan tapu harcını ve güncel faizini ödeyerek %100 oranındaki ağır cezadan kurtulma fırsatına sahip olacaklar.
Taşınmaz alım-satımında rayiç bedel ile gerçek satış bedeli arasındaki farkın beyan edilmesi, uzun yıllardır Türkiye'deki vergi kayıplarının ana nedenlerinden biriydi. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2026 yılı itibarıyla başlattığı bu dijital denetim süreci, tapu işlemlerinde şeffaflığı sağlama ve kamu gelirlerini koruma amacı taşıyor.