Suça sürüklenen çocuklara yönelik yasa teklifi, AK Parti tarafından TBMM Başkanlığı'na sunuldu. 18 maddeden oluşan ve yedi ayrı kanunda değişiklik öngören teklife göre, 15-18 yaş grubundaki çocuklara belirli koşullarda müebbet hapis cezası verilebilecek ve mevcut yasaların tanıdığı yaş küçüklüğü indirim oranları artırılarak cezalar yükseltilecek.
Cezalar artırılıyor, yaş indirimi zorlaşıyor
Hazırlanan yeni yasa teklifiyle, çocuk adalet sisteminde önemli cezai yaptırım değişikliklerine gidiliyor. Mevcut düzenlemedeki yaş küçüklüğü indirim oranlarında yapılacak değişikliklerle:
-
Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren fiillerde çocuklara verilecek ceza sınırı 12-15 yıldan 13-18 yıla çıkarılacak.
-
Müebbet hapis cezası gerektiren durumlarda ise ceza sınırı 9-11 yıldan 10-12 yıla yükseltilecek.
Ayrıca; kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç veya saik, suçun işleniş şekli ve sabıka durumu gibi kıstaslar dikkate alınarak kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indirimi uygulanmayabilmesi de mümkün kılınacak. Bu sayede, bu yaş grubundaki çocukların doğrudan müebbet hapis cezası almasının önü açılacak.
Gerekçe: Ağır şiddet vakaları ve cezasızlık algısı
Yasa teklifinin genel gerekçesinde, son dönemde çocuklar tarafından gerçekleştirilen ağır şiddet olayları, bıçaklı ve silahlı saldırılar, akran zorbalığının suç boyutuna ulaşan örnekleri ile ölüm ve ağır yaralanma ile sonuçlanan vakaların meselenin vahametini artırdığı vurgulandı. Türkiye genelinde geniş yankı uyandıran Ahmet Minguzzi ve Atlas Çağlayan cinayetlerinin ardından başlayan tartışmalara atıfta bulunulan teklifte şu ifadeler yer aldı:
"Bazı suç çevrelerinin ve örgütlü yapıların çocukları kendi faaliyetlerinde kullanmaya yöneldiği, çocukların hukuki statülerinden kaynaklanan koruma mekanizmalarını bir istismar alanına dönüştürmeye çalıştığı görülmektedir. Çocuk adalet sistemindeki mevcut bazı uygulamalar zaman zaman bir cezasızlık algısının oluşmasına neden olmakta, bu durum hem çocukların suç örgütlerinin etkisine daha açık hâle gelmesine hem de toplumda adalet duygusunun zedelenmesine yol açabilmektedir. Çocukların korunması ile kamu düzeninin sağlanması arasında sağlıklı bir denge kurulabilmesi için mevcut sistemin güncel ihtiyaçlar ışığında yeniden değerlendirilmesi kaçınılmaz görünmektedir."
"Adli süreçteki çocuk" dönemi ve infaz düzenlemeleri
Teklif kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan diğer önemli düzenlemeler ise şunlardır:
-
Terim Değişikliği: Soruşturma aşamasında ön kabul ve ön yargı oluşturmasını engellemek amacıyla mevcut "suça sürüklenen çocuk" ifadesi, "adli süreçteki çocuk" şeklinde değiştirilecek.
-
İnfaz Koşulları: Çocuk hükümlülerin cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilmesi usulüne son verilecek. Cezaların infazına öncelikle çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak, iyi hallilik tespiti yapılması durumunda çocuklar eğitimevlerine sevk edilecek.
-
Süre Hesabı: Mevcut yasada tüm suçlar bakımından çocuğun infaz kurumunda geçirdiği her gün iki gün olarak hesaplanırken; yeni düzenlemeyle kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları bu kolaylaştırıcı hesaplamanın dışına çıkarılacak.
-
Silah Güvenliği Sorumluluğu: Ateşli silahların gerekli güvenlik tedbirleri alınmaksızın ev ve araç gibi ortamlarda bulundurulması sonucu çocuklar tarafından ele geçirilmesini önlemek amacıyla yeni bir suç tanımlanacak. Bu hususta dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.