Hazine ve Maliye Bakanlığı, piyasaları ve yatırımcıları yakından ilgilendiren kritik bir düzenlemeye imza attı. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile ortaklık yapıları, şirketlerin kazanç paylaşım esasları ve muafiyet kıstasları net kurallara bağlandı. Yatırım ortaklıklarından teknokent iş birliklerine, kâr payı avanslarından asgari kurumlar vergisi esnekliklerine kadar pek çok finansal parametreyi yeniden şekillendiren tebliğ, ticari hayatta şeffaflığı artırmayı ve vergi adaletini sağlamayı hedefliyor.
Kâr Payı Avansları Yıl Sonu Bilançosuna Dahil Ediliyor
Yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle birlikte, şirketlerin ticari kazançlarını pay etme mekanizmalarında güncellemeye gidildi. Hissedarların ve yatırımcıların yılın belirli dönemlerinde nakit olarak aldıkları "kâr payı avansı" gelirleri, sene sonu bilançosuna ilave edilen bir öz değer unsuru olarak dikkate alınacak. Bu sayede paylaşıma konu edilecek hesaplar daha şeffaf ve sabit bir zemine oturtulmuş olacak.
Taşınmaz Yatırım Ortaklıklarında Kazanç Paylaşım Şartları Esnetildi
Gayrimenkul ve mülk odaklı yatırım çatılarını yöneten kurumların vergi istisnalarından yararlanabilmesi için uygulanan zorunluluk şartlarında önemli esneklikler sağlandı. Yeni kurallara göre:
-
Eğer kurum, ticari faaliyetlerinde mali bir zarar (eksilme) beyan ediyorsa, hak kazandığı vergi indirimlerini tüketmemesi adına kendisinden aranan kâr payı dağıtma şartı tamamen kaldırılıyor.
-
Kurumun ana bütçesi gayrimenkul sektöründen destekleniyor ancak başka bir ticari iş modelinde zarar ediyorsa; bu açık değer neticesinde oluşan kazanç, son tahlilde kasada kalan kârın yalnızca yarısına, yani %50'sine tabi tutularak dağıtıma dahil edilecek.
-
Dağıtılan bu bütçeden, kanunen ayrılması zorunlu tutulan yasal yedek akçe ve kaynaklar öncelikli olarak kasadan ayıklanacak.
-
En önemli borsa detaylarından biri olarak; hissedarlara sunulan menkul kıymetler ve hisse senetleri, yeni tasarıma göre nakit dağıtımı olarak varsayılmayacak.
Ortak Giderler ve Yıpranma Payları Süresel Tablolara Dökülüyor
Farklı departman çatısı altında faaliyet gösteren veya gider ortaklığı bulunan iş kollarının (elektrik, mülkiyet kirası vb.) harcamaları, kazanç paylarına bölünerek defterlere işlenecek. İnşaat ve üretim süreçlerine dahil edilen makine ile teçhizatların yıpranma (amortisman) zayiatları, aşınma paylarına uyumlu olacak şekilde süresel tablolara dökülecek. Sınıflandırılamayan genel teçhizat zararları ise toplam ana maliyet potasındaki oranlarla eşleştirilerek matrahtan düşülebilecek.
Muafiyet ve Avantaj Kurallarında 2 Basamaklı Sistem
Şirketlerin vergisel avantajlara ve muafiyetlere erişim şartları iki ana grupta toplandı:
-
A) Toplu İş Yapıları (Konsolidasyon): Bilim geliştirme siteleri (Teknokent), harici eğitim kurumları ve belirli sınırlardaki istasyonlarla kurulan ticari birlikler tek bir küme sayılacak. Bunların kendi içlerindeki artı-eksi bakiye durumları birleşik ve net hesap bazında ele alınarak vergi avantajı hesaplamasında avantaj sayılacak.
-
B) Anlık Fırsat Alımları: Bir arsa üzerine bina inşa edilmesi ile doğrudan hisse senedi satışlarının yapıldığı iş modelleri, birbirine entegrasyonu olmayan bağımsız işler olarak kabul edilecek. Dolayısıyla, ev satışından elde edilen kâr yüksek olsa bile, diğer iş kolu zarar beyan ettiğinde bu iki unsur birbiriyle mahsup edilemeyecek ve zarar dosyası bir indirim kalemi olarak tahsis edilemeyecek.
Üreticiyi Korumak Adına Alt Taban Esnekliği
Yerel üretimi ve sanayi çarklarını hızlandırmak amacıyla getirilen "Asgari Kurumlar Vergisi" planlamasında, geçmiş dönem tescilleri baz alınarak yeni esnemelere gidildi. Yapılan bu düzenlemelerle vergi adaletinin tabana yayılması ve adil bir rekabet ortamının oluşturulması amaçlanıyor. Yeni mevzuat hükümlerinin fiili idaresi ve denetim yetkisi ise doğrudan Hazine ve Maliye Bakanlığına verildi.