Maskat’ta Diplomatik Zirve: Heyetlerde Kritik İsimler
Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde gerçekleşen görüşmeler, oldukça kritik isimlerin katılımıyla başladı. İran heyetinde Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin yanı sıra Mecid Taht Revançi ve İsmail Bekayi gibi kilit bürokratlar yer alıyor. ABD tarafında ise Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un yanında, Trump'ın damadı ve danışmanı Jared Kushner’ın da bulunması, Washington’un sürece verdiği önemi gösteriyor. Bu buluşma, Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan diplomatik sürecin, uzun bir aradan sonra yeniden canlanması anlamına geliyor.
Müzakere Masasındaki Temel Uyuşmazlıklar
Yeniden kurulan masada taraflar arasındaki en büyük anlaşmazlık konusu, uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve yaptırımların kaldırılması dengesi üzerine kurulmuş durumda. İran tarafı, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlar içinde tutma sözüne karşılık, ülkeye uygulanan ekonomik yaptırımların tamamen kaldırılmasını talep ediyor. ABD ise İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarmasını ve faaliyetlerini tamamen durdurmasını şart koşuyor. Ayrıca ABD yönetimi, müzakere kapsamını genişleterek İran’ın füze programını ve bölgesel etkisini de tartışmaya açmak isterken; Tahran yönetimi nükleer program dışındaki başlıkları görüşmeye kapalı olduğunu defalarca dile getirdi.
Haziran 2025 Savaşından Diplomasiye Geçiş
İran ile ABD arasındaki ipler, Haziran 2025’te yaşanan ve 12 gün süren çatışmaların ardından kopma noktasına gelmişti. Bölgede askeri yığınağın arttığı ve diplomatik kanalların kapandığı bu süreçte, Türkiye ve diğer bölge ülkelerinin yürüttüğü yoğun mekik diplomasisi, tarafların Umman’da yeniden bir araya gelmesini sağladı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın, diplomasiye şans verilmesi yönündeki talimatı ve Trump yönetiminden gelen müzakere teklifi, bu tarihi zirvenin zeminini hazırlayan en önemli siyasi hamleler olarak kaydedildi.
