Bosna Hersek'te Dayton Barış Antlaşması'nın uygulanmasını denetleyen Yüksek Temsilcilik Ofisi (OHR), Christian Schmidt'in görevini bırakma kararı aldığını resmen doğruladı. Yaklaşık 5 yıldır bu vazifeyi sürdüren Schmidt'in ayrılık kararı, Barış Uygulama Konseyi Yürütme Kurulu’na iletilirken, halefinin belirlenmesi için çalışmalar başlatıldı.
Washington desteğinin çekildiği iddiaları gündemde
Uluslararası basında yer alan haberlere göre, Christian Schmidt’in istifasının temelinde ABD yönetimi ile yaşadığı anlaşmazlıklar yatıyor. İddialar, Bosna Hersek’te planlanan büyük bir doğal gaz boru hattı projesi üzerine yoğunlaşıyor. Schmidt'in, söz konusu projenin ABD Başkanı Donald Trump’ın ailesiyle bağlantılı olduğu öne sürülen bir Amerikan şirketine verilmesine karşı çekinceler dile getirdiği, bu durumun Washington’ın desteğini kaybetmesine yol açtığı savunuluyor.
Avrupa Birliği kanadı ise bu istifa gelişmesini yakından takip ediyor. Brüksel’de düzenlenen AB Dışişleri Bakanları Toplantısı sonrası açıklama yapan AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, bakanların konuyu masaya yatırdığını belirtti. Kallas, Bosna Hersek’in Avrupa entegrasyonu sürecinden uzaklaşmaması gerektiğini vurgulayarak, yeni bir halef bulunması konusunda üye ülkelerin ortak bir duruş sergileyeceğini ifade etti. Schmidt, yeni isim belirlenene kadar mevcut görevini sürdürmeye devam edecek.
Meşruiyet tartışmaları ve siyasi kriz süreci
Christian Schmidt’in görev süresi boyunca en büyük engel, meşruiyetine yönelik itirazlar oldu. Atanma süreci BM Güvenlik Konseyi tarafından onaylanmadığı için Rusya ve Bosnalı Sırp temsilciler tarafından tanınmayan Schmidt, Sırp Cumhuriyeti lideri Milorad Dodik ile şiddetli siyasi çatışmalar yaşadı. Dodik’in ayrılıkçı yasalarını ve özerklik girişimlerini durdurmak için olağanüstü yetkilerini kullanan Schmidt, Sırp lider tarafından sık sık "Alman turist" olarak nitelendirilmişti.
Yaşanan bu gerilimler, Bosna Hersek’in 1992-95 savaşından bu yana karşılaştığı en derin güvenlik krizlerinden birini tetikledi. Schmidt, kendisine tanınan geniş yetkileri kullanarak ayrılıkçı adımları defalarca engellemiş ve krizin tırmandığı noktada Milorad Dodik’in Sırp Cumhuriyeti Entite Başkanlığı görevinden alınmasında kilit bir rol oynamıştı. Schmidt'in ayrılmasıyla birlikte bölgedeki hassas dengelerin nasıl şekilleneceği, uluslararası toplumun bir sonraki temsilci seçimi üzerindeki uzlaşısına bağlı olacak.
