Yaşamın ilk ayında görülebilen ve bağışıklık sistemi henüz gelişmemiş bebeklerde hızla ilerleyen yenidoğan sepsisi, erken tanı konulmadığında hayati tehlikeye yol açabiliyor. Memorial Ataşehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Turan Tunç, 13 Eylül Dünya Sepsis Günü kapsamında yaptığı açıklamada, bebeklerde emmede azalma, halsizlik, ateş ve solunum güçlüğü gibi uyarılara karşı ebeveynlerin dikkatli olması gerektiğini belirtti.
Sepsis Hızla İlerleyen Ciddi Bir Enfeksiyondur
Yenidoğan sepsisi, bakteriyel, viral veya mantar kaynaklı mikropların bebeğin kan dolaşımına karışmasıyla gelişen ve tüm vücudu etkileyen bir enfeksiyon tablosudur. Bebeklerin bağışıklık sistemi henüz olgunlaşmadığı için hastalık oldukça hızlı seyredebilmektedir. Basit bir enfeksiyon olarak görülmemesi gereken bu durum, müdahale edilmediğinde ciddi sonuçlar doğurabilmektedir. Hastalığın erken ve geç başlangıçlı olmak üzere iki türü bulunmaktadır. İlk 3 günde görülen erken başlangıçlı sepsis genellikle doğum sırasında anneden bulaşırken; 4-28 gün arasında görülen geç başlangıçlı sepsis ise çevre, hastane ortamı ve hijyen eksikliği nedeniyle ortaya çıkabilmektedir.
Risk Faktörleri ve Göz Ardı Edilmemesi Gereken İşaretler
Prematüre doğumlar, düşük doğum ağırlığı ve annedeki B Grubu Streptokok (GBS) taşıyıcılığı yenidoğan sepsisi riskini artıran temel etkenler arasında yer almaktadır. Bebekte sadece ağlama değil; halsizlik, emme isteğinde azalma, kusma, ateş veya vücut ısısının düşmesi, ciltte solukluk ya da morarma ile solunum güçlüğü gibi durumlar gözlemlendiğinde zaman kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır. Gebeliğin son döneminde annelere yapılan GBS taraması ve doğum anında uygulanan antibiyotik tedavisi, enfeksiyonun bebeğe geçişini büyük oranda engellemektedir.
Yenidoğan bebekleri sepsisten korumak için alınabilecek önlemlerin başında anne sütü kullanımı yer almaktadır. Anne sütü, barındırdığı antikorlar sayesinde bebeğin bağışıklık sistemini destekleyen doğal bir koruma sağlamaktadır. Ayrıca anne ile bebek arasındaki ten tene temas (kanguru bakımı) vücut ısısının dengelenmesine katkı sunmaktadır. Bebekle temas öncesinde ellerin yıkanması, göbek kordonunun temiz tutulması, emzik ve biberonların sterilize edilmesi ile bebeğin öpülmesinden ve kalabalık ziyaretlerden kaçınılması enfeksiyon riskini düşürmektedir.
Yenidoğan sepsisinde erken tanı hayat kurtarıcı bir rol oynamaktadır. Ebeveynlerin bebeklerindeki farklılıkları ve sezgilerini önemseyerek belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden uzman bir sağlık kuruluşuna başvurması, hijyen kurallarına tam uyum sağlanması hastalığın önüne geçilmesinde kritik önem taşımaktadır.
