Türkiye Nefroloji Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, Türkiye'de kronik böbrek hastalığının görülme oranının yüzde 16’ya ulaştığını duyurdu. Bu oran, yaklaşık 10 milyon kişinin böbrek yetmezliği riski taşıdığı anlamına geliyor. Hastalığın çoğu zaman sinsi bir şekilde, hiç belirti vermeden ilerlediğini vurgulayan Türkmen; erken teşhisin hayat kurtardığını, ileri evrelerde ise tek çözümün diyaliz veya organ nakli olduğunu belirtti.
13 Bin Yeni Hasta Diyalize Mahkum Oluyor
Türkiye’de her yıl yaklaşık 13 bin yeni hasta diyaliz tedavisine ihtiyaç duyuyor. Ancak yıllık gerçekleştirilen organ nakli sayısı sadece 3 bin 500 civarında kalıyor. Prof. Dr. Türkmen, organ naklinin sadece yaşam kalitesini artırmakla kalmadığını, diyalize kıyasla yaşam süresini de ciddi oranda uzattığını hatırlattı.
Kadavradan Bağışta Sınıfta Kaldık
Türkiye, organ nakli cerrahisinde dünya çapında başarılara imza atsa da bağış oranlarında istenilen seviyede değil. Türkmen, çarpıcı bir kıyaslama yaptı:
-
Batı Ülkeleri: Nakillerin %90'ı kadavradan (beyin ölümü gerçekleşmiş kişilerden) yapılıyor.
-
Türkiye: Nakillerin büyük çoğunluğu canlı vericilerden sağlanıyor.
-
Bağış Oranı: Milyon kişi başına düşen kadavra donör sayısı Türkiye'de 5 iken; İspanya ve ABD'de bu rakam 50 seviyelerinde.
"Çapraz Nakil" Sistemi Bir Umut Olabilir
Kan grubu veya doku uyumsuzluğu nedeniyle nakil olamayan aileler için "Çapraz Nakil" sisteminin önemine değinen Türkmen, ulusal bir eşleştirme sistemiyle nakil sayılarının en az %10 oranında artırılabileceğini ifade etti.
Erken Teşhis İçin Ne Yapmalı?
Böbrek fonksiyonları %15'in altına düşene kadar vücudun ciddi sinyaller vermeyebileceğini belirten uzmanlar, şu önlemlerin altını çiziyor:
-
Düzenli kan ve idrar tahlili yaptırmak.
-
Tansiyon ve şeker kontrolünü ihmal etmemek.
-
Bilinçsiz ilaç (özellikle ağrı kesici) kullanımından kaçınmak.
-
Günlük su tüketimine dikkat etmek.