Günlük hayatta yaşanan yorgunluk ve dikkat eksikliğine bağlı unutkanlıklar her zaman ciddi bir rahatsızlığa işaret etmiyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, yakın geçmişi tamamen unutmanın, aynı soruları sürekli tekrarlamanın veya ütüyü buzdolabına koymak gibi anormal davranışların demansın açık bir işareti olduğunu vurguladı.
Ciddi Hafıza Kaybı ile Günlük Unutkanlık Arasındaki Fark
Anahtarı koyduğu yeri unutmak, ocağı kontrol etmek ya da bir ismi anlık hatırlayamamak genelde dikkat eksikliği ve yorgunluktan kaynaklanmaktadır. Ancak Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, az önce yapılan konuşmayı hiç yaşanmamış gibi unutmanın, aynı soruyu defalarca sormanın veya iyi bilinen yolları karıştırmanın tehlike işareti olduğuna dikkat çekti. Sorunun eşyayı bulamamaktan ziyade yakın geçmişin zihne hiç kaydedilememesi durumuna dönüşmesi halinde vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi yapılması gerektiği ifade edildi.
Eşyaları Alakasız Yerlere Koymak Hastalık Belirtisidir
İlerleyen yaşla birlikte hatırlama hızının yavaşlaması doğal bir süreç olarak kabul edilmektedir. Buna karşın günlük yaşam aktivitelerini tek başına sürdürememek, yemek yapmayı veya ocak kullanmayı unutmak yaşlılığın doğal bir parçası olarak görülmemelidir. Eşyaların mantıksız yerlere konulması (örneğin ütünün buzdolabına kaldırılması) yaşlanma belirtisi değil, nörolojik bir hastalığın net göstergesidir. Bu durumun "yaşlılıktandır" diyerek geçiştirilmesi erken tanı imkânını ortadan kaldırmaktadır.
Stres ve Uykusuzluk Hafıza Merkezini Baskılıyor
Kronik stres ve uyku eksikliği beynin bilgi kaydetme mekanizmasını doğrudan etkilemektedir. Stres anında salgılanan kortizol hormonu, hafıza merkezi olan hipokampüsü baskılayarak yeni bilgilerin işlenmesini zorlaştırmaktadır. Uykuda beynin bilgileri depolayıp temizlik yaptığını belirten Şalçini, kalitesiz uyku sonucunda zihnin aşırı yüklenmiş bir bilgisayar gibi yavaşladığını ve kelime bulmakta zorlandığını aktardı.
Beyin Sisi ile Demans Nasıl Ayırt Edilir?
Beyin sisi ve gerçek demans arasındaki temel fark, bilginin ipucuyla hatırlanıp hatırlanamamasıdır. Beyin sisinde zihin bulanık olsa da ipucu verildiğinde veya zaman geçtiğinde bilgi yeniden hatırlanabilir. Alzheimer gibi demans hastalıklarında ise bilgi zihinden tamamen silinmiştir; kişi bulduğu bir eşyanın kendisine ait olduğunu dahi reddedebilir.
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, günlük hayattaki yoğunluk, stres, uykusuzluk ve yaşlanma faktörlerinin zihinsel işlevler üzerindeki etkilerine dair detaylı incelemelerde bulunmaktadır.
Yakın geçmişe dair bilgilerin zihne kaydedilememesi ve günlük yaşam becerilerinin aksaması durumunda gecikmeden nörolojik muayeneye başvurulmalıdır. Erken teşhis, yaşlılık belirtisi sanılan ancak altında ciddi beyin rahatsızlıkları yatan süreçlerin kontrol altına alınmasında büyük önem taşımaktadır.
