Kalp krizinin sadece ileri yaşlarda değil, genç nüfusta da ciddi bir tehdit oluşturduğu belirtiliyor. Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Baltalı, gençlerde sigara kullanımının riski katladığına dikkat çekerken kriz anında uzman olmayan kişilerin müdahalelerinin hayati risk taşıdığını vurguluyor.
Kalp Krizi Nedir ve Neden Kaynaklanır?
Kalp krizi, tıbbi adıyla miyokard enfarktüsü, kalbi besleyen üç ana damardan birinin pıhtı nedeniyle aniden tıkanması sonucu meydana gelmektedir. Tıkanıklık geliştiğinde ilgili dokuya oksijen ulaşamamakta ve kalbin o bölgesi kasılma işlevini kaybetmektedir. Bu durum organ genelinde ciddi sağlık sorunlarını beraberinde getirmektedir.
Erkeklerde ve yaşlı bireylerde daha sık görülen bu tablo, kadınlarda menopoz dönemiyle birlikte artış göstermektedir. Ancak son dönemlerde 45 yaş altı genç bireylerde de görülme oranının yükseldiği ifade edilmektedir. Farkındalığın artmasıyla birlikte daha sık teşhis edilen vakalarda; sigara kullanımı riski 3-4 kat artırırken kötü kolesterol yüksekliği, hipertansiyon, şeker hastalığı ve ailesel genetik faktörler temel nedenler arasında yer almaktadır.
Tıkanan Damar ve Belirtilerin Sefti
Kalp krizi bazı vakalarda hiçbir belirti vermezken, en sık karşılaşılan semptom göğüs veya sol kol ağrısı olarak öne çıkmaktadır. Tıkanan damarın konumu ve besleyemediği bölgenin büyüklüğü, krizin hayati risk derecesini doğrudan belirlemektedir. Yaş faktöründen bağımsız olarak büyük damar tıkanıklıkları son derece tehlikeli sonuçlar doğurabilmektedir.
Özellikle sağ koroner damarın tıkanması durumunda hastalarda karın ağrısı ve mide bulantısı gibi farklı şikayetler görülebilmektedir. Bu durum ölümcül ritim ve ileti kusurlarını tetikleyebilmektedir. Genç yaşta geçirilen kalp krizlerinin, yaşlılara oranla daha yüksek oranda ani kardiyak ölümlere yol açtığı bilinmektedir. Korunmak adına sigarayı bırakmak, sebze ve zeytinyağı ağırlıklı beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak gerekmektedir.
Kriz Anında Doğru İlk Müdahale
Kalp krizi geçiren bir kişiye yaklaşımda en kritik adım zaman kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezini aramaktır. Hastanın hemen istirahate çekilmesi, sırt üstü yatırılarak hareket ettirilmemesi ve uzman ekiplerin gelmesinin beklenmesi gerekmektedir. Araç kullanırken kriz geçiren kişilerin ise aracı derhal kenara çekip yatar pozisyona geçerek yardım istemesi önerilmektedir.
Uzman olmayan kişilerin müdahalesi faydadan çok zarar getirebilmektedir. Müdahale sırasında hastanın solunumu, nabzı ve hava yolunu tıkayan mekanik engeller kontrol edilmelidir. Bilinçsizce yapılan kalp masajı, çalışan bir kalbin durmasına yol açabileceği için bu işlem yalnızca doktor, hemşire ve acil tıp teknisyenleri gibi eğitimli profesyoneller tarafından uygulanmalıdır.
Kalp krizine bağlı ani ölümler genellikle krizin gerçekleştiği ilk 1-2 saatlik dilimde meydana gelmektedir. Tıkanan damarın kalbe giden oksijeni kesmesiyle başlayan bu süreçte, doku kaybının ve ritim bozukluklarının önüne geçebilmek ancak acil tıbbi müdahaleyle mümkündür.
Kalp krizi şüphesi taşıyan durumlarda kulaktan dolma bilgilerle müdahale etmek yerine hastayı sakin ve hareketsiz tutarak profesyonel yardım çağırmak temel kuraldır. Erken teşhis, risk faktörlerinin kontrolü ve 112 ekiplerine hızlıca ulaşılması hayatta kalma şansını en üst seviyeye çıkarmaktadır.
