Anadolu coğrafyası; Afrika, Arap ve Avrasya levhalarının kıskacında, her an hareket halinde olan bir zemin üzerinde yükseliyor. Son yıllarda yaşanan büyük felaketlerin ardından gözler, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ile AFAD’ın hazırladığı güncel diri fay hattı haritalarına çevrildi. Yapılan son değerlendirmeler, sadece kıyı şeritlerinin değil, iç kesimlerin de sanıldığı kadar "güvenli liman" olmadığını kanıtladı. Özellikle Eskişehir Fay Zonu’nun hareketliliği, bölgedeki deprem hazırlıklarının önemini bir kez daha gündeme getirdi.
Türkiye’nin Fay Hatları: Üç Koldan Tehdit
Türkiye'nin deprem gerçeği, üç ana fay sistemi üzerinden şekilleniyor. Her bir hat, farklı karakterde ve büyüklükte depremler üretme potansiyeline sahip:
-
Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF): Marmara’dan Doğu Anadolu’ya uzanan bu dev hat, dünyanın en tehlikeli fay sistemleri arasında. İstanbul, Kocaeli ve Sakarya gibi sanayi devlerini doğrudan tehdit ediyor.
-
Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF): Arap levhasının itmesiyle gerilen bu hat; Kahramanmaraş, Hatay ve Elazığ hattında yüksek risk barındırıyor.
-
Batı Anadolu Fay Sistemi: Ege bölgesinde parçalı yapısıyla sık ama orta şiddette sarsıntılar üretiyor. İzmir ve çevresi bu sistemin merkezinde yer alıyor.
Eskişehir İçin Risk Seviyesi: 2. Derece
Uzun yıllar "deprem açısından güvenli" olarak algılanan Eskişehir, bilimsel veriler ışığında 2. Derece (Yüksek Riskli) iller kategorisinde yer alıyor. Eskişehir Fay Zonu, kent merkezinin altından veya çok yakınından geçmesi sebebiyle orta düzeyde deprem üretme potansiyeli taşıyor. Uzmanlar, Tuz Gölü Fay Zonu ile birleşen bu sistemlerin İç Anadolu’daki yapı stokunun acilen elden geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.
İl İl Türkiye Deprem Risk Haritası
MTA verilerine göre risk dereceleri şu şekilde sınıflandırılıyor:
1. Derece (En Yüksek Riskli) Bölgeler
-
Marmara: İstanbul (Avrupa), Kocaeli, Sakarya, Yalova, Bursa, Bilecik, Çanakkale, Balıkesir
-
Ege: İzmir, Manisa, Aydın, Denizli, Muğla, Uşak
-
Karadeniz & Doğu: Düzce, Bolu, Amasya, Tokat, Erzincan, Tunceli, Bingöl, Muş
2. Derece (Yüksek Riskli) Bölgeler
Bu listede özellikle Eskişehir dikkat çekiyor. Diğer iller ise: Tekirdağ, Samsun, Erzurum, Elazığ, Malatya, Diyarbakır, Adana, Kahramanmaraş, Antalya, Kütahya.
3. Derece (Orta Riskli) Bölgeler
Ankara, Konya, Kayseri, Sinop, Kastamonu, Şanlıurfa, Mardin, Yozgat, Nevşehir.
4. ve 5. Derece (En Düşük Riskli) Bölgeler
Türkiye’nin en az risk taşıyan illeri: Trabzon, Rize, Karaman, Kırklareli, Edirne, Aksaray.
Deprem, Türkiye'nin kaçınılmaz bir gerçeği. Güncellenen diri fay haritası, tehlikenin sadece belirli bölgelerde değil, Eskişehir gibi stratejik şehirlerin de kapısında olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, zemin yapısına uygun yapılaşmanın ve bireysel deprem önlemlerinin hayati önem taşıdığının altını çiziyor.