Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenleme, otomotiv sektöründeki yerli malı belgelendirme süreçlerinde önemli bir esneklik tanıyor. Kamu alımlarında kritik rol oynayan Yerli Malı Belgesi kapsamındaki belirli kural ve yükümlülükler, yapılan bu değişiklikle birlikte 6 ay süreyle ertelenmiş oldu. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, bu kararın arkasında küresel tedarik zincirindeki değişimler ve parça tedariki aşamasında karşılaşılan zorlukların yattığını açıkladı. Düzenleme sayesinde üreticilerin yerli katkı payı hesaplamaları üzerinde hissettiği operasyonel baskının geçici bir süreliğine hafifletilmesi amaçlanıyor.
Katkı oranı hesaplamaları ve sınıflandırma sistemi
Tebliğe eklenen geçici madde uyarınca, otomotiv sektöründeki nihai ürünlerin yerli katkı oranını belirleyen temel esaslar 1 Temmuz 2026 tarihine kadar askıya alındı. Mevcut sistemde ürünler, yerlilik derecelerine göre "A" ile "E" harfleri arasında beş farklı kategoride sınıflandırılıyor. Örneğin, yerlilik oranı %91 ile %100 arasında olan ürünler A sınıfı kabul edilirken, bu derecelendirme kamu ihalelerinde sunulan fiyat avantajlarını doğrudan etkiliyor. Yeni muafiyet dönemi boyunca firmalara, mevcut teknik kriterlere tam uyum sağlamaları ve üretim modellerini revize etmeleri için ek bir zaman penceresi sunulmuş olacak.
Ara mallar için getirilen geçici muafiyet
Düzenlemenin en stratejik noktalarından birini, dışarıdan tedarik edilen ara malların hesaplama yöntemindeki değişikliği oluşturuyor. Otomotiv üreticileri, yurt dışından getirilen parçaların yerli katkı oranı üzerindeki etkisinden 2026 yılının Temmuz ayına kadar muaf tutulacak. Bu adımın, Türkiye otomotiv sanayisinin küresel rekabet gücünü korumasına ve üretim süreçlerini daha öngörülebilir bir zemine oturtmasına katkı sağlaması bekleniyor. Elips Haber'in verilerine göre bu karar, sanayinin uluslararası tedarik ağlarındaki dönüşümlere daha sağlıklı bir şekilde entegre olabilmesini de destekleyecek.
Otomotiv sektöründeki bu düzenleme, menşe kontrollerinin sıkı şekilde uygulandığı bir dönemde geldi. Normal şartlarda Yerli Malı Tebliği, yurt içinden temin edilen girdilerin ithal olup olmadığını denetleyerek kamu alımlarında yerli üreticiye fiyat avantajı sağlıyor. Ancak küresel lojistik ve hammadde krizleri, bu oranların yakalanmasını zorlaştırdığı için bakanlık seviyesinde bir esneme ihtiyacı doğdu.
Resmi Gazete'de yayımlanan bu karar, Türk otomotiv sektörüne uyum süreci için kritik bir zaman kazandırdı. Yerli katkı oranı hesaplamalarının ötelenmesi, firmaların maliyetlerini ve üretim planlarını daha esnek yönetmelerine imkan tanırken, sektörün küresel pazardaki pozisyonunu güçlendirmeyi hedefliyor.