Meta Platforms, Facebook ve Instagram'ın gençleri bağımlı kılacak şekilde tasarlandığı iddiasıyla açılan davada, dört ABD eyaletinin 1,4 trilyon dolarlık tazminat talebiyle karşı karşıya kaldı.
Meta için talep edilen devasa ceza tutarı
Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın sahibi olan Meta Platforms, ABD'de dört eyalet tarafından başlatılan hukuki süreçte rekor bir tazminat talebiyle karşılaştı. Şirketin mahkemeye sunduğu dosya içerisinde yer alan verilere göre; California, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletleri, Meta'dan toplam 1,4 trilyon dolarlık bir ceza talep ediyor. Şirket yönetimi, bu tutarın Meta'nın yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık piyasa değerine denk geldiğini belirterek, tüketici koruma uygulamaları tarihinde bu ölçekte bir yaptırımın emsalinin bulunmadığını vurguluyor. Eyaletlerin bu tutarı hesaplarken, ihlal sayısını eyalet yasalarında belirlenen para cezası miktarlarıyla çarptığı belirtiliyor.
Bağımlılık iddiaları ve hukuki süreç
Söz konusu davanın merkezinde, Meta'nın platformlarını genç kullanıcıları bağımlı hale getirecek şekilde tasarladığı ve güvenlik konusunda kamuoyunu yanılttığı iddiaları bulunuyor. Şirket yönetimi bu suçlamaları kabul etmezken, "sosyal medya bağımlılığı" ifadesinin yerleşik bir psikiyatrik tanı olmadığını savunuyor. Ağustos ayında California'nın Oakland kentinde görülecek duruşmada, şirketin çocukların çevrimiçi gizliliğini koruma yasalarını ihlal edip etmediği konusu detaylıca ele alınacak. Daha önce davanın reddi talebini geri çeviren Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers, platformların tasarım süreçleri konusunda taraflar arasında halen maddi ihtilaflar bulunduğuna dikkat çekmişti.
Teknoloji devlerine yönelik geniş kapsamlı davalar
Meta dışında Alphabet, Snap ve ByteDance gibi büyük teknoloji şirketleri de benzer gerekçelerle binlerce davayla karşı karşıya bulunuyor. Bu davalarda, sosyal medya platformlarının çocukların ruh sağlığı üzerindeki etkileri ve tasarım süreçlerinin kâr odaklı olup olmadığı sorgulanıyor. Süreçle ilgili önemli bir gelişme ise New Mexico’dan gelmişti. Mart ayında bir jüri, eyaletin tüketicilerin yanıltıldığı iddiasını kabul ederek şirketi 375 milyon dolar tazminata mahkûm etmişti. New Mexico'daki mahkemede, bu kararın yanı sıra platformların işleyişinde değişiklik yapılmasına yönelik ek tedbirlerin alınması da görüşülmeye devam ediyor.
ABD genelinde 29 eyalet, Meta’ya karşı federal mahkemelerde dava açmış durumdadır. Bu davaların çoğu, çocuklardan uygun ebeveyn onayı alınmaksızın veri toplandığı ve federal yasaların ihlal edildiği iddiasına dayanmaktadır. Ayrıca, 14 eyalet kendi yerel yasaları çerçevesinde ayrı hukuki süreçler yürütmektedir