Ulsan Ulusal Bilim ve Teknoloji Enstitüsü (UNIST) tarafından yapılan araştırma, kolorektal kanser tedavisinde yeni bir kapı araladı. Bilim insanları, kanser hücrelerinin hızlı bölünme sırasında yaşadığı DNA stresini yönetmesini sağlayan NSMF adlı proteini tanımladı. Bu protein devre dışı bırakıldığında kanser hücreleri bölünemeyerek "hücresel yaşlanma" sürecine giriyor. Fareler üzerinde yapılan deneylerde, bu yöntemle yaşam süresinin %33,5 oranında uzadığı ve sağlıklı hücrelerin zarar görmediği saptandı.
Kanser Hücrelerinin "Zırhı" Delindi: NSMF Nedir?
Kanser hücreleri, normal hücrelerden çok daha hızlı bölünür. Bu hız sırasında DNA kopyalanırken "replikasyon stresi" adı verilen hatalar oluşur. Normalde bu stres hücrenin ölmesine neden olurken, NSMF proteini kanser hücrelerini bu stresten koruyan bir kalkan görevi görüyor. Araştırmada bu "kalkan"ın kaldırılmasıyla kanserli hücrelerin DNA hasarının arttığı ve tümör büyümesinin yavaşladığı, ancak kanserin tamamen ortadan kalkmadığı not edildi.
Yan Etkisiz Tedavi Umudu
Tıbbi Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Ayşe İrem Yasin, bu keşfin geleneksel kemoterapiden en büyük farkının "seçicilik" olduğunu belirtti. Deneylerde NSMF baskılandığında normal hücrelerin zarar görmemesi, gelecekte geliştirilecek ilaçların çok daha az yan etkiye sahip olabileceği anlamına geliyor. Ancak uzmanlar, bunun henüz bir "temel bilim çalışması" olduğunu ve insanlarda klinik uygulamaya geçmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
Gençlerde Artış Alarm Veriyor: Türkiye’de Son Durum
Dünya genelinde 50 yaş altı vakalardaki artış nedeniyle tarama yaşının 45’e çekildiğine dikkat çeken uzmanlar, Türkiye’deki tablonun da bu eğilimle paralel olduğunu söylüyor.
-
Vaka Sayısı: Türkiye'de yılda yaklaşık 21 bin 700 yeni teşhis konuluyor.
-
Can Kaybı: Her yıl yaklaşık 11 bin 700 kişi kolon kanseri nedeniyle hayatını kaybediyor.
-
Risk Faktörleri: Obezite, işlenmiş gıdalar, hareketsiz yaşam ve mikrobiyota değişiklikleri gençlerdeki artışın temel nedenleri arasında gösteriliyor.
En Güçlü Silahımız Hala "Tarama"
Her ne kadar laboratuvar çalışmaları umut verici olsa da uzmanlar, mevcut durumda kolon kanserinden korunmanın en güvenli yolunun düzenli kontroller olduğunu hatırlatıyor. 50 yaş sonrası (risk grubundakiler için 45 yaş) düzenli testler ve lifli beslenme, hastalığın sinsice ilerlemesini durdurabilecek en etkili yöntemler olmaya devam ediyor.