Gözümüzü açar açmaz elimizin gittiği, uyumadan önce son kez baktığımız cep telefonları artık yalnızca bir iletişim aracı değil; günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Günün büyük bölümünü ekran karşısında geçiren bireyler için telefonlar adeta bir alışkanlıktan öte, yaşamın merkezine yerleşti. Ancak Amerika Birleşik Devletleri’nde sosyal medya devlerine karşı açılan “bağımlılık” davası, dijital dünyanın görünmeyen ve tartışmalı yönlerini bir kez daha gündeme taşıdı. Bu gelişmeyle birlikte “Teknolojiyi biz mi kullanıyoruz, yoksa algoritmalar mı bizi yönlendiriyor?” sorusu yeniden tartışılmaya başlandı.
Sosyal medya platformlarının kullanıcıları bilinçli olarak bağımlı hale getirip getirmediği tartışılırken, Kanal 26 ekibi bu sorunun yanıtını sahada aradı. Kentin farklı noktalarında mikrofon uzatılan vatandaşlar, ekran başında geçirilen sürenin her geçen gün arttığını, telefondan uzak kalmanın ise giderek daha zor hale geldiğini dile getirdi. Birçok vatandaş, kısa süreli kullanım niyetiyle girdikleri sosyal medya uygulamalarında farkında olmadan uzun zaman geçirdiklerini ifade etti.
Kimi vatandaşlar izledikleri kısa videoların etkisinden çıkamadıklarını belirtirken, kimileri de sosyal medyada karşılarına çıkan “sonsuz kaydırma” özelliğinin zaman algısını tamamen ortadan kaldırdığını söyledi. Yaş, meslek ya da bulunduğu ortam fark etmeksizin, insanların büyük bölümünün başı önde, gözleri küçük ekrana kilitli şekilde günlük hayatını sürdürdüğü gözlemlendi. Eskiden yalnızca vakit geçirmek ya da iletişim kurmak amacıyla kullanılan cep telefonları, bugün neredeyse günün tamamını kontrol eden bir araca dönüştü.
Uzmanlar ise dijital bağımlılığa karşı ciddi uyarılarda bulunuyor. Sosyal medya algoritmalarının kullanıcıların her beğenisini, her izleme süresini ve platformda geçirilen her saniyeyi analiz ettiğine dikkat çeken uzmanlar, bu veriler doğrultusunda kullanıcıların daha uzun süre ekranda kalmasını sağlayacak içeriklerin bilinçli olarak sunulduğunu belirtiyor. Kullanıcıların yalnızca bir video izlediğini düşündüğü anlarda, sistemin bir sonraki içeriği çoktan hazırladığına vurgu yapılıyor.
Uzmanlara göre bu durum, özellikle çocuklar ve gençler başta olmak üzere tüm yaş grupları için ciddi bir risk oluşturuyor. Dijital bağımlılığın zamanla dikkat dağınıklığı, sosyal ilişkilerde zayıflama ve günlük yaşamdan kopma gibi sorunlara yol açabileceği ifade ediliyor.
Kanal 26’nin gerçekleştirdiği sokak röportajları, dijital bağımlılığın artık bireysel bir tercih olmaktan çıktığını ve toplumsal bir sorun haline geldiğini bir kez daha gözler önüne serdi. Sosyal medya kullanımına dair farkındalığın artırılması ve bilinçli dijital alışkanlıkların kazandırılması gerektiği görüşü ise hem vatandaşlar hem de uzmanlar tarafından ortak şekilde dile getirildi.