Mikro mobilite araçları, özellikle büyükşehirlerin yoğun trafiğinde altın değerinde bir çözüm sunuyor. Ancak bu araçların sessiz ve seri yapısı, yoldaki kusurlara karşı sürücüleri daha savunmasız bırakabiliyor. Son olarak meydana gelen ve bir elektrikli bisiklet sürücüsünün açık bırakılan bir logar kapağı nedeniyle ağır yaralanmasıyla sonuçlanan kaza, dikkatleri yeniden "kent güvenliği" konusuna çekti. Tanınmayacak hale gelen talihsiz sürücünün durumu, sadece bireysel bir dikkatsizlik değil, aynı zamanda ciddi bir denetim zafiyetini de işaret ediyor.
Görünmez Tehlike: Açık Logar Kapakları ve İhmal Zinciri
Şehir içinde devam eden altyapı çalışmaları veya çalınan logar kapakları, özellikle gece sürüşlerinde ölümcül birer tuzağa dönüşüyor. Elektrikli bisikletlerin tekerlek çapları, genellikle otomobillere göre daha küçük olduğu için bu tür çukurlara girildiğinde dengenin korunması neredeyse imkansızdır. Kazanın yaşandığı bölgedeki çevre sakinlerinin ifadeleri, bu riskin önceden fark edildiğini ancak önlem alınmadığını gösteriyor.
Birinci elden gözlemlerimize göre, belediyelerin veya ilgili altyapı kuruluşlarının bu tür açık noktaları işaretlemesi (reflektör, bariyer vb.) yasal bir zorunluluktur. Bu vakada olduğu gibi, hiçbir uyarı levhasının bulunmaması, kaza sonrası kusur oranının tamamen idareye verilmesine neden olabilir. Yoldaki bir kusurun sadece "kader" olarak nitelendirilmesi, benzer kazaların önünü açan en büyük yanlıştır.
Elektrikli Bisiklet Sürüşünde Güvenlik Ekipmanlarının Önemi
Kazada sürücünün "tanınmayacak hale gelmesi", darbenin doğrudan yüz ve kafa bölgesine alındığını kanıtlıyor. Elektrikli bisikletler ortalama 25-45 km/s hıza çıkabilen araçlardır. Bu hızda, bir çukura düşmek beton bir duvara çarpmakla eşdeğer bir enerji yaratır. Kaza anında kaskın, özellikle de çene korumalı full-face modellerin kullanılmaması, yaralanmanın şiddetini katbekat artırıyor.
Sadece kask takmak yetmez; gece sürüşlerinde yüksek görünürlüklü yelekler ve bisiklet üzerindeki aydınlatma sistemlerinin kalitesi, önünüzdeki engeli birkaç saniye önce görmenizi sağlayabilir. Bu birkaç saniyelik fark, hayatta kalmak ile yoğun bakım süreci arasındaki çizgiyi belirler. Sürücülerin, araçlarının teknik limitlerini bilerek ve her zaman yolda bir kusur olabileceği ihtimalini düşünerek "savunma odaklı sürüş" yapmaları hayati önem taşır.
Altyapı Kazalarında Hukuki Haklar ve Tazminat Süreci
Bir vatandaşın açık logar kapağı nedeniyle zarar görmesi durumunda, Türk hukuk sisteminde "hizmet kusuru" ilkesi devreye girer. Belediye veya ilgili kurum (İSKİ, ASKİ vb.), yolun bakım ve onarımından doğrudan sorumludur. Kaza yerinde mutlaka polis veya jandarma tarafından tutanak tutulması, çevredeki kameraların kayıt altına alınması ve varsa şahitlerin ifadeleri, tazminat davasının temel taşlarını oluşturur.
Bu tür durumlarda açılacak olan tam yargı davalarında, hem maddi (tedavi masrafları, iş göremezlik ödeneği, araç hasarı) hem de manevi tazminat talep edilebilir. Yargıtay'ın bu konudaki yerleşik içtihatları, kamu kurumlarının yolu güvenli tutma görevini "mutlak" olarak tanımlar. Eğer logar kapağı çalınmış olsa dahi, kurumun bunu denetlemek ve fark edip önlem almakla yükümlü olduğu unutulmamalıdır.
Şehir Planlamasında Mikro Mobiliteye Uygunluk
Elektrikli bisiklet ve scooter kullanımı geometrik olarak artarken, yollarımızın hala 1980'lerin standartlarında kalması büyük bir çelişki yaratıyor. Modern şehirlerde bisiklet yolları, araç trafiğinden ve logar gibi altyapı elemanlarından izole edilmelidir. Logar kapaklarının yolun tam ortasından değil, kaldırım kenarlarından veya bisiklet tekerleğinin girmeyeceği açılarda (ızgara yönü dik olacak şekilde) tasarlanması teknik bir zorunluluktur.
Uzman görüşlerine göre, akıllı şehir uygulamaları kapsamında logar kapaklarına takılacak basit sensörler, kapağın yerinden çıktığını veya açık olduğunu anında merkeze bildirebilir. Teknolojinin bu seviyede olduğu bir dönemde, hala "çukur kazaları" nedeniyle insanların hayatını kaybetmesi, kentsel planlamanın ne kadar geriden geldiğinin bir göstergesidir. Güvenli bir ulaşım ağı, sadece asfalt dökmek değil, o asfalt üzerindeki her detayı insan hayatına göre optimize etmektir.