Yayalaştırma mümkün mü?

Geçtiğimiz günlerde Genez Sokak'ta gerçekleştirilen trafik denetimi, aslında uzun süredir konuşulan bir sorunu yeniden gündeme taşıdı. Yüksek sesle müzik açan araçlar, abart egzozlu otomobiller, kaldırımları işgal eden motosikletler... Yapılan uygulama yerindeydi ve önemli bir mesaj verdi. Ancak aklıma şu soru takıldı: Acaba bu sorunun kalıcı çözümü çok daha farklı bir adım olabilir mi?

Eskişehir'de özellikle gençlerin yoğun olarak vakit geçirdiği bu sokakta günün büyük bölümünde araç trafiği ile yaya trafiği iç içe yaşanıyor. Kafelerin önündeki yoğunluk düşünüldüğünde zaten rahat yürümek neredeyse imkânsız hale geliyor. Kaldırımlar dar geliyor, insanlar zaman zaman yolun içine taşmak zorunda kalıyor. Böyle bir ortamda araçların sürekli giriş çıkış yapması hem güvenlik hem de konfor açısından soru işaretleri oluşturuyor.

Bu nedenle Genez Sokak'ın belirli saatlerde ya da tamamen araç trafiğine kapatılması fikri üzerinde durulabilir diye düşünüyorum. Elbette böyle bir karar masa başında alınmaz. Öncelikle bölge esnafının, mahalle sakinlerinin ve ilgili kurumların görüşü alınmalı. Böyle bir talep var mı, nasıl bir model uygulanabilir, bunun iyi değerlendirilmesi gerekir.

Bunun Eskişehir de dahil olmak üzere birçok kentte benzer örnekleri var. Yaya öncelikli hale getirilen bölgeler hem daha güvenli oluyor hem de sosyal yaşamı canlandırıyor. İnsanlar daha rahat yürüyebiliyor, kafelerde daha huzurlu vakit geçirebiliyor. Araç gürültüsünün azalması da bölgenin cazibesini artırıyor.

Bir başka önemli nokta ise denetim meselesi. Emniyet ekipleri elbette görevini yapıyor. Ancak aynı noktada sürekli ekip görevlendirmek, sürekli denetim yapmak da kamu kaynaklarının kullanımı açısından değerlendirilmesi gereken bir konu. Eğer fiziki düzenlemeyle sorun büyük ölçüde ortadan kaldırılabiliyorsa, hem polis başka alanlardaki görevlerine daha fazla zaman ayırabilir hem de vatandaşlar daha huzurlu bir ortam kazanabilir.

Elbette her sokağı trafiğe kapatmak doğru değildir. Ulaşım, teslimatlar, acil durum araçları gibi birçok detayın hesaplanması gerekir. Ama Genez Sokak'ın mevcut yapısı ve kullanım şekli düşünüldüğünde, bu seçeneğin tartışılmasında fayda görüyorum.

Belki de artık "Bu sokakta daha fazla nasıl ceza keseriz?" sorusundan önce, "Bu sokakta ihlallerin yaşanmasını nasıl önleriz?" sorusunu sormanın zamanı gelmiştir.

Bazen en etkili denetim, ihlalin hiç yapılamayacağı bir düzen kurmaktır. Genez Sokak için de böyle bir adım atılabilir mi? Bence konuşulmaya değer bir öneri.