Bulut Tohumlama Nedir ve Nasıl Uygulanır?
Hava modifikasyonu olarak da bilinen bulut tohumlama; mevcut bulutların içine gümüş iyodür, tuz kristalleri veya kuru buz gibi maddelerin uçaklar ya da yer istasyonları aracılığıyla enjekte edilmesi işlemidir. Bu maddeler, bulut içindeki su damlacıklarının yoğunlaşmasını hızlandırarak yağış miktarını artırmayı hedefler. 2026 itibarıyla Türkiye'nin su stresi yüksek bölgelerinde, özellikle kış aylarındaki uygun bulut yapılarını değerlendirmek amacıyla bu teknikten faydalanılmaya başlanmıştır.
Büyükşehirlerde "Yağmur Bombası" Hareketliliği
-
İstanbul: İSKİ, baraj havzalarındaki su seviyesini korumak amacıyla stratejik noktalarda deneysel bulut tohumlama çalışmalarına hız verdi.
-
İzmir: İzmir Büyükşehir Belediyesi, yaşanan su krizine karşı bakanlıktan uygulama izni aldı. Ancak uzmanlar, İzmir'in yaz aylarındaki yüksek basınç etkisi nedeniyle tohumlanacak uygun bulut bulmanın zorluğuna (kuraklık paradoksu) dikkat çekiyor.
-
İç Anadolu ve Tarım: Tarımsal verimliliği artırmak ve sulama ihtiyacını desteklemek amacıyla İç Anadolu bölgesindeki geniş ekim alanlarında da benzer projeler planlanıyor.
Uzmanlardan Kritik Uyarılar: Sel ve Çevre Riski
Bilim dünyası, bulut tohumlamanın tek başına bir mucize olmadığını belirtiyor. Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, uygun meteorolojik koşullar sağlanmadan yapılan harcamaların verimsiz olacağını savunurken, Dr. Ufuk Özkan gibi uzmanlar yanlış havzalarda yapılan uygulamaların şehir altyapısını zorlayacak sel ve taşkınlara yol açabileceği konusunda uyarıyor. Ayrıca, kullanılan kimyasalların ekosistem üzerindeki uzun vadeli etkileri, bilimsel tartışmaların merkezinde yer almaya devam ediyor.
Bulut tohumlama teknolojisi, 2026'da Türkiye için "kuraklığa karşı bir can simidi" olarak görülse de, uzmanlar bunun sürdürülebilir bir su yönetiminin sadece bir parçası olması gerektiğini hatırlatıyor. Bilimsel denetimden uzak ve kontrolsüz müdahaleler, beklenen yağışın aksine doğal afetlere davetiye çıkarabilir. Teknolojinin başarısı, atmosferdeki "doğru bulutu" bulmak ve doğru zamanlamayla müdahale etmekten geçiyor.