Transatlantik ilişkilerde tansiyon, Donald Trump’ın seçim kampanyası sürecinde NATO müttefiklerine yönelik eleştirilerini artırmasıyla yeniden yükseldi. Özellikle Afganistan’daki NATO misyonuna katılan ülkelerin çabalarını yetersiz bulan ve müttefiklerin mali yükümlülüklerini sorgulayan Trump’a, Avrupa’nın muhafazakar liderlerinden İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’den beklenmedik sertlikte bir yanıt geldi. Meloni, müttefiklik hukukunun karşılıklı saygı ve paylaşılan bedeller üzerine kurulu olduğunu hatırlatarak, seçim meydanlarında kullanılan bu dilin uluslararası güvenliğe zarar verdiğini ifade etti.
Afganistan Misyonunun Bedeli ve İtalya'nın Rolü
İtalya, Afganistan’daki Uluslararası Güvenlik Destek Gücü (ISAF) bünyesinde en fazla asker bulunduran ve en çok kayıp veren ülkelerden biriydi. Başbakan Meloni, Trump’ın "müttefiklerin yeterince katkı sunmadığı" yönündeki imalarına karşılık, sahada verilen can kayıplarının ve harcanan milyarlarca euronun hafife alınamayacağını savundu. Uzmanlara göre İtalya, bu operasyon süresince stratejik bir köprü görevi görmüş ve terörle mücadelede ABD ile tam uyum içerisinde çalışmıştır. Bu nedenle, bu emeğin bir "yük" olarak nitelendirilmesi Roma kanadında büyük bir hayal kırıklığı yaratmış durumda.
Trump’ın NATO Çıkışı ve Avrupa’da Yankıları
Donald Trump, savunma harcamalarını GSYİH'nin %2'sine çıkarmayan ülkeleri "korumayacağını" belirten söylemlerine Afganistan üzerinden yeni bir boyut ekledi. Trump’ın, müttefiklerin Afganistan'dan çekilme sürecindeki performanslarını eleştirmesi, Avrupa başkentlerinde "yalnızcılık" (isolationism) korkusunu tetikledi. Meloni, bu tür açıklamaların sadece müttefikleri kırmadığını, aynı zamanda NATO’nun bir bütün olarak caydırıcılığını zayıflattığını belirtti. Güvenlik politikası uzmanları, Meloni'nin bu tepkisinin, Avrupa Birliği’nin savunma özerkliği arayışını daha da güçlendirebileceğini öngörüyor.
Diplomasi ve "Kabul Edilemez" Üslup
Meloni'nin basın açıklamalarında kullandığı "kabul edilemez" ve "şaşkınlık verici" ifadeleri, diplomatik lügatte oldukça yüksek bir tonu temsil ediyor. İtalyan Başbakanı, seçim kampanyalarının müttefiklik onurunun önüne geçmemesi gerektiğini savunurken, "Biz oradayken (Afganistan’da), bunu bir ticaret anlaşması olarak değil, ortak bir değer savunması olarak yaptık" mesajını verdi. Bu durum, Meloni'nin Trump ile olan ideolojik yakınlığına rağmen, ulusal onur ve kurumsal müttefiklik söz konusu olduğunda taviz vermeyeceğini gösteren bir kanıt olarak değerlendiriliyor.
Küresel Gündem: Gazze ve Ukrayna Gölgesinde Tartışma
Haberin arka planında Meloni’nin sadece geçmişe değil, bugüne dair de endişeleri bulunuyor. İtalya Başbakanı, dünyanın halihazırda Gazze’deki insani kriz ve Ukrayna-Rusya savaşı gibi büyük kırılmalar yaşadığı bir dönemde, NATO içi çatlakların Rusya ve Çin gibi rakiplerin elini güçlendireceğine dikkat çekiyor. Meloni'ye göre, barış süreçlerinin yönetilmesi gereken bir dönemde müttefiklerin birbirini suçlaması, stratejik bir hata niteliğinde. Özellikle Gazze konusundaki hassas dengelerin korunması için Batı bloğunun tek ses olması gerektiği vurgulanıyor.
İtalya-ABD İlişkilerinde Yeni Bir Dönem mi?
Bu sert çıkış, "Trump’ın olası ikinci başkanlık döneminde İtalya ile ilişkiler nasıl olacak?" sorusunu akıllara getirdi. Meloni, her ne kadar ABD ile güçlü bir ortaklığı savunsa da, İtalya’nın çıkarlarını koruma noktasında "uysal bir müttefik" olmayacağını net bir şekilde ortaya koydu. Siyasi analistler, Meloni'nin bu çıkışıyla hem iç kamuoyunda milliyetçi tabanını konsolide ettiğini hem de Brüksel’e "Avrupa’nın savunucusu" olduğu mesajını verdiğini ifade ediyor.