Geçtiğimiz gün Eskişehir Ticaret Odası’nın 2026 yılındaki ilk meclis toplantısında ETO Başkanı Metin Güler’in altını çizdiği tablo aslında herkesin bildiği ama yüksek sesle söylenmesi gereken bir gerçeği bir kez daha ortaya koydu. Bugün en düşük maliyetli ürünü bile internette satmaya kalksanız; pazaryeri komisyonu, banka POS komisyonu, kargo bedeli, kira, vergi derken fiyat neredeyse ikiye katlanıyor. Bu yük sadece tüccarın, esnafın değil; doğrudan vatandaşın sırtına biniyor.
İnternet pazaryerlerinde komisyon oranlarının yüzde 28’lere kadar çıkması kabul edilebilir bir durum değil. Üstüne bir de bankaların POS komisyonları eklenince, işletmeler fiyat düşürmeyi bırakın, ayakta kalma mücadelesi veriyor. Sonra dönüp “enflasyon neden düşmüyor?” diye soruyoruz. Cevap çok net: Maliyet düşmeden fiyat düşmez.
Burada kilit mesele şu: Politika faizleri düşerken, bu düşüş neden ticari kredilere yansımıyor? ETO Başkanı Metin Güler’in de açıkça ifade ettiği gibi, faiz indirimi tabelada kalıyor ama esnafın kapısından içeri girmiyor. Kamu bankaları da özel bankalar da ticari kredi faizlerinde hâlâ frene basmış durumda. Oysa üretim yapan, istihdam sağlayan, vergisini ödeyen işletmelerin uygun koşullarda krediye ulaşması ekonomik toparlanmanın olmazsa olmazı.
Esnaf pahalı krediyle üretim yapamaz. Tüccar yüksek faizle ticaretini sürdüremez. Böyle bir ortamda ne fiyatlar düşer ne de enflasyonla gerçek anlamda mücadele edilebilir. Faiz indirimi samimiyse, bunun kredi kanallarına da yansıması şart.
Bir diğer önemli başlık ise vergi affı beklentisi. Pandemi, deprem, yüksek enflasyon derken işletmelerin biriken yükü ortada. Vergi affı, yapılandırma gibi adımlar da esnafın nefes almasını sağlayacak düzenlemeler arasında yer alıyor.
Özetle mesele çok basit: Faiz düşüyorsa, kredi de ucuzlamalı. Komisyonlar düşüyorsa, fiyatlar gerilemeli. Fiyatlar gerilerse, vatandaş rahatlamalı. Aksi halde rakamlarla oynanan bir ekonomide, sokaktaki gerçek değişmiyor.
Esnafın beklentisi süslü cümleler değil. Net, somut ve hissedilen adımlar. Çünkü ekonomi vitrinde değil, dükkânda düzelir.