27 Mayıs 2026 Günü başlayan bir Kurban bayramı daha geçti. Bayramlarda istenen veya istemeyen olaylar başa gelebilir. Yaşam, insanın imtihanı... Hadiseler iyilerin kötülerden, kötülerin iyilerden fark imtihanı... Bu imtihanı kimi kazanır, kimi kaybeder. İnsan bir bayram sevindiği gibi bir başka bayram üzülebilir. İbrahim Peygambere rüyasında: “Ey İbrahim! Vadin üzere oğlun İsmail’i kurban kes…” buyuruldu. İbrahim: “Rüyam rahmani mi, şeytani mi?” derken, vadini geciktirme uyarısı aldı. İbrahim: “Rabbim! Emrin gereği biricik evladımı sana kurban keseceğim.” dedi. İsmail’i yatırıp boynuna bıçağı sürdüğünde yücelerden bir ses: “İbrahim dur! Vadin yerine geldi. İmtihanı kazandın. Bak! Göklerden gelmekte olan şu koçu oğlun İsmail’in yerine kurban et, kabulüm. Bundan sonra kurbanın bayramla kutlanması insanlığa mükâfatımdır.” müjdesini verdi. Bir bayramda hüzün yaşatan Rab, bir başka bayram sevinç yaşatıverir.
İnsana düşen sorumluluk doğruluktan, dürüstlükten ödün vermeden hakkınca, hukukunca yaşamak… Bir Kurban bayramı arifesinde hüzün yaşatan Allah, on yıl sonrasının Kurban bayramı öncesinin ilk Cuma sabahı insanın kederini sevince dönüştürüverir. Metanetli, sağduyulu ve umut var olmak gerek. Aksi insanın hezimetidir. Baba İbrahim, oğul İsmail, anne Hacer gibi sözü doğru, işi dürüst, hakkaniyetli, hakkınca, hukukunca davrananları Allah affıyla, rahmetiyle, bereketiyle sevindiriverir. İnsan olmanın ön şartı vakarlı, onurlu, hakkaniyetli yaşamak... İnsana aldatmak, zorbalık yapmak gibi tutum ve davranışlar haramdır. İnsan istiklali, istikbali için devletiyle, milletiyle tezatta düşmeden vatan sevgisiyle yaşadığında “bayramlar” anlamını bulur. Mağdurun, masumun, mahzunun acı ya da sevincini paylaşmaktan daha erdemli davranış ne olabilir? Sosyal medya veya halk arasında sıkça helallik istendiğine tanık oluyoruz. Dürüst davrananın, doğru söyleyenin helallik dilemeye ihtiyacı olur mu? Dili bozuk, niyeti fasık, bakışı kötü, tavrı hakkaniyetsiz olmayan kimden niye helallik istesin? Başkasına zararı dokunlar ancak özür dilemek zorunda kalırlar.
Başkalarına zararı dokunanlar maganda tavırlı zorbalardır. Argo tabirde maganda görgüsüz, saygısız, toplumsal kurallara uymayan kişidir. Verilmiş zarar, helallikle ne kadar telafi edilebilir? Öyle haklar vardır ki, kişiye özgü gibi görünse de zararı aileye, topluma sirayet eder. Bu tür zararların bedeli helallikle ödenebilir mi? Kayıp yılların, telef edilen itibarın, kırılan gönlün telafisi helallikle mümkün mü? Kişi, bu türden haklarda helallik vermek istese de başkalarına sirayet etmiş haksızlığı affetmeye mezun değil... Bakara suresi 188 ile Nisa 29’da: “Ey iman edenler! Birbirinizin malını, hakkını batıl yollarla yemeyin. Ticaret şeklinde karşılıklı rıza ile olması başka. Kendinize yazık etmeyin.” buyuruyor. Aldatmak veya hakka tecavüz haddi aşmaktır. Allah, haddi aşanları sevmez. Doğru olan helallik dilemek değil başkasını zorda bırakmamaktır. Müslümana yakışan başkasını aldatmadan, zora sokmadan yaşamaktır. Helallik istemek yerine doğru olan dürüst yaşamak, doğru konuşmak, hak sahibine hakkını vermektir. Masumun yuvasını yıktıktan, işini bozduktan, başkalarıyla arasını açtıktan, hakkını gasp ettikten, toplumda itibarsızlaştırdıktan sonrada helallikle vebalden kurtulmaya çalışmak acayip değil mi?
İnsan hakkı kutsaldır. Hak ihlalinin vebali ağırdır. Helallik dilemek, bir nevi özür dilemektir. İstemediği şeyi yaşamak istemeyen başkalarına da istemediklerini yaşatmasın. Bir insan kendi çıkarı uğruna hangi vicdanla, insafla başkalarını ezip geçebilir? İnsan nefretle, kinle yaşamak yerine sevgiyle, hoşgörüyle yaşamakla mesul… İnsanın ideali sevmek, sevilmek, sevinmek, sevindirmek olmadıkça insanlık birbirinde huzur bulamaz, birbirine güven duyamaz! İnsan farkında mı, geçip giden günlerin... Her geçen gün, her yaşanan bayram insana ölümü, kıyameti hatırlatmakta değil mi? Bayramlar sevinçli de, kederlide geçse her geçen bayram insanı ölüme, kıyamete biraz daha yaklaştırmakta. İnsanın dünya hayatında ne kadar üzülmüşse de ölümle, kıyametle sevince ermesi İstikbalin en güzeli değil mi? Ölümle, kıyametle mutluluğa ermek Müslümanın en büyük bayramı… Nice sevinçli bayramlara erişmek dileğimle…
Ömrünüz uzun, kazancınız bereketli olsun! Hoşça kalın! Dostça kalın!