Bugün milyonlarca insan, hayatındaki özel kişilere sevgisini göstermek için bir yarış içinde. Kimi evcil hayvanına bir ödül alıyor, kimi aile bireylerine çiçek gönderiyor, kimi ise bu günü tamamen kapitalist bir dayatma olarak görerek reddediyor. Ancak 14 Şubat’ın takvimlerdeki yerini alması, günümüzün reklam ajanslarından çok daha eski; Roma’nın pagan ritüellerine ve gizli evlilik törenlerine dayanıyor. Bu özel günün hikayesi, doğanın uyanışı ile insan kalbinin tutkularını birleştiren ilginç bir serüven.
Kökeni Bahar Festivaline Dayanıyor: Lupercalia
Pek çok tarihçiye göre Sevgililer Günü’nün atası, Antik Roma’da Şubat ayının ortasında kutlanan ve üç gün süren Lupercalia festivalidir. Doğurganlık tanrısının onuruna düzenlenen bu festival, baharın resmi başlangıcını müjdeliyordu. Festivalin en ilginç ritüellerinden biri ise eşleşmeydi: Genç erkekler, bir kutuya atılmış kağıtlardan genç kadınların isimlerini çekiyordu. Bu kura sonucunda eşleşen çiftler, festival boyunca sevgili oluyor; bu beraberliklerin birçoğu ise evlilikle sonuçlanıyordu. Kilise, pagan geleneklerini Hristiyanlaştırmak istediğinde bu kutlamayı bir aziz adına adanan güne dönüştürdü.
Gizemli Kahraman: Aziz Valentine Kimdir?
Resmi olarak 496 yılında Papa Gelasius tarafından ilan edilen bu günün ismini aldığı "Aziz Valentine" hakkında net bir kimlik bilgisi bulunmuyor. Tarihte aynı tarihe denk düşen üç farklı Valentine bulunsa da en kabul göreni, Roma İmparatoru İkinci Claudius döneminde yaşayan rahiptir. Claudius, evli erkeklerin iyi asker olamadığına inanarak evlenmeyi yasaklamıştı. Valentine ise aşkın ilahi bir hak olduğuna inanarak çiftleri gizlice evlendirmeye devam etti. Bu direnişin sonu hapis ve ölüm cezası oldu.
İdam Öncesi Gelen İlk "Valentine" Kartı
Efsaneye göre Aziz Valentine, hapiste geçirdiği günlerde gardiyanın kızına aşık olur. 14 Şubat’ta idama götürülmeden hemen önce sevgilisine bir mektup yazar. Mektubun altına düştüğü imza ise bugün hala milyonlarca kartta kullanılan o meşhur ifade olur: "Senin Valentine'ın (Your Valentine)." Bu dramatik son, yüzyıllar boyunca romantizmin simgesi haline gelecek olan "mesajlaşma" geleneğinin de temelini attı.
Şairlerin Dokunuşu ve Ticarileşme Süreci
Sevgililer Günü'nün bugünkü romantik formuna kavuşmasında İngiliz edebiyatının iki devi başrol oynadı. 14. yüzyılda Geoffrey Chaucer, şiirlerinde 14 Şubat’ı romantik aşkla özdeşleştirerek modern Sevgililer Günü’nü adeta icat etti. Ardından Shakespeare’in aşk dolu soneleri, bu günün Avrupa ve tüm dünyada popülerleşmesini sağladı. 1916 yılına gelindiğinde ise Missouri’deki Hallmark şirketi, aşk mektuplarını seri üretim kartpostallara dönüştürerek bu duygusal günü devasa bir endüstri haline getirdi.