Avustralya Ulusal Bilim Ajansı (CSIRO) tarafından Antarktika'nın dondurucu sularına gönderilen okyanus robotu, rotasından sapıp aylarca kaybolduktan sonra mucizevi bir şekilde geri döndü. Ancak robotun hafızasındaki veriler, küresel ısınma ve deniz seviyeleri konusunda korkutucu gerçeği bir kez daha gözler önüne serdi.
BUZUN ALTINDA 9 AY: KAYIP ROBOTUN SIRRI
Her şey, Totten Buzulu’nun erime hızını ölçmek amacıyla okyanusa bırakılan bir robot şamandıra ile başladı. Akıntıya kapılarak rotasından sapan robot, bilim insanlarının ulaşmasının imkansız olduğu Denman Buzulu’nun altına doğru sürüklendi. Uzmanlar robotun sonsuza dek kaybolduğunu düşünürken, tam 9 ay sonra robot yüzeye çıkarak uydulara sinyal göndermeye başladı.
BUZ SÜREKLİ ÇARPTI, O VERİ TOPLADI
Yüzeye çıkmaya çalıştıkça buz sahanlığının kalın tabakasına çarpan robot, her çarpışmada aslında paha biçilmez bir veri topladı: Buzun kalınlığı. 9 ay boyunca okyanusun derinliklerinden buz sahanlığının tabanına kadar sıcaklık ve tuzluluk ölçümleri yapan robot, toplamda 195 ayrı veri profili oluşturdu. Bu, Doğu Antarktika'daki bir buz sahanlığı altında gerçekleştirilen tarihteki ilk ölçüm hattı olarak kayıtlara geçti.
KORKUTAN TABLO: DENİZ SEVİYESİ 1.5 METRE YÜKSELEBİLİR!
Robotun getirdiği veriler bilim dünyasında soğuk duş etkisi yarattı. İncelemeler sonucunda Shackleton Buz Sahanlığı'nın şimdilik güvende olduğu görülse de, Denman Buzulu için durumun vahameti ortaya çıktı. Buzulun altında biriken sıcak suların, erimeyi hızlandırdığı tespit edildi. Bilim insanları, sadece Denman Buzulu'nun tamamen erimesinin dünya genelinde deniz seviyelerini 1,5 metre yükseltmeye yeteceğini vurguluyor.
GELECEĞİN KIYI ŞERİTLERİ TEHLİKEDE
Aralık 2025'te ScienceAdvances dergisinde yayımlanan bu "şanslı kaza" sonucu elde edilen veriler, iklim değişikliğinin geri dönüşü olmayan bir noktaya gelmiş olabileceği endişesini tetikledi. Uzmanlar, Doğu Antarktika’daki buzulların Batı Antarktika’dan çok daha fazla buz barındırdığını ve buradaki bir kırılmanın küresel kıyı şeritlerini kalıcı olarak sular altında bırakabileceğini belirtiyor.
CSIRO ekibi, bu kazadan aldıkları ilhamla gelecekte daha fazla robotu bilinçli olarak bu riskli ve ulaşılmaz bölgelere göndermeyi planlıyor.