2026 yılının en önemli astronomik olaylarından biri olan "Halkalı Güneş Tutulması" için geri sayım başladı. 17 Şubat 2026 tarihinde gerçekleşecek olan bu doğa olayında, Ay'ın Güneş'in merkezini kapatmasıyla oluşan "Ateş Çemberi" görüntüsü büyüleyici bir manzara sunacak. Peki, tutulma Türkiye'den görülecek mi? İşte merak edilen tüm detaylar.
Gökbilim meraklıları ve doğa tutkunları için 2026 yılının ilk büyük randevusu netleşti. 17 Şubat 2026 tarihinde yaşanacak olan Halkalı Güneş Tutulması, Ay'ın Dünya'ya olan uzaklığı nedeniyle Güneş diskini tamamen örtemediği, çevresinde parlak bir halka bıraktığı nadir anlardan biridir. "Ateş Çemberi" (Annular Eclipse) olarak da adlandırılan bu olay, hem bilim dünyası hem de gökyüzü gözlemcileri tarafından heyecanla bekleniyor. Tutulmanın rotası, saati ve izleme yöntemleri ise şimdiden en çok araştırılan konular arasında yer alıyor.
2026 Halkalı Güneş Tutulması Ne Zaman ve Saat Kaçta?
2026 yılının ilk Güneş tutulması, 17 Şubat 2026 Salı günü gerçekleşecek. Bilimsel verilere göre gökyüzündeki bu eşsiz şölen, Türkiye saati ile 19.46 itibarıyla zirve noktasına ulaşacak. Ay'ın yörüngesi üzerindeki konumu sebebiyle Güneş'in tam ortasına yerleşeceği bu anlarda, ışığın kenarlardan sızmasıyla oluşacak halka görünümü yaklaşık birkaç dakika sürecek. Bu özel durum, Ay'ın Dünya'dan en uzak noktada (öte konumda) bulunmasından kaynaklanıyor.
Güneş Tutulması Türkiye'den İzlenebilecek mi?
Gök olaylarını yakından takip eden vatandaşların en çok merak ettiği soru, tutulmanın ülkemizden görülüp görülmeyeceği yönünde. Yapılan hesaplamalara göre, 17 Şubat'taki halkalı Güneş tutulması maalesef Türkiye'den izlenemeyecek. Tutulmanın tam rotası Güney Yarımküre üzerinde yoğunlaşıyor. Türkiye, tutulma anında dünyanın karanlık tarafında veya görüş açısı dışında kalacağı için bu doğa olayına canlı şahitlik etmek mümkün olmayacak. Ancak teknoloji sayesinde birçok gözlemevi bu anı canlı yayınlarla tüm dünyaya aktaracak.
Tutulma Nerelerden Görülecek ve İzlenecek Yerler
Halkalı Güneş tutulmasının en net izlenebileceği ana bölge Antarktika kıtası olacak. "Ateş Çemberi" formu tam olarak bu ıssız coğrafyada gözlemlenebilecek. Bunun yanı sıra dünyanın farklı noktalarından "parçalı tutulma" şeklinde izlemek mümkün olacak. Arjantin ve Şili'nin en güney uçları, Güney Afrika'nın büyük bir bölümü, Mozambik ve Madagaskar gibi bölgeler, gökyüzündeki bu kararmaya kısmen şahitlik edebilecek alanlar arasında yer alıyor.
Güneş Tutulması Nedir ve Nasıl Oluşur?
Güneş tutulması, Ay'ın yörünge hareketi esnasında Dünya ile Güneş arasına girmesiyle meydana gelir. Bu dizilim sonucunda Ay, Güneş'ten gelen ışınları bloke ederek Dünya üzerinde bir gölge oluşturur. Tutulmanın gerçekleşmesi için Ay'ın "yeni ay" evresinde olması ve yörünge düzleminin Dünya'nın yörüngesiyle tam olarak çakışması gerekir. Her ay tutulma yaşanmamasının sebebi, bu yörüngeler arasındaki yaklaşık 5 derecelik açıdır. Bu hassas denge yılda yalnızca 2 ile 5 kez arasında bir araya gelir.
Halkalı Güneş Tutulması (Ateş Çemberi) Farkı Nedir?
Halkalı tutulma, Ay'ın Dünya'dan en uzak mesafede olduğu zamanlarda gerçekleşir. Ay'ın görünür çapı, Güneş'in devasa ışık yuvarını tamamen kapatmaya yetmez. Sonuç olarak, Ay'ın karanlık silüetinin etrafında Güneş'in dış katmanları parlak bir halka şeklinde görünür. Bu görüntüye astronomi dünyasında "Ateş Çemberi" denir. Tam tutulmalarda hava tamamen kararırken, halkalı tutulmalarda ortamda loş bir gün ışığı hakim kalmaya devam eder.
Güneş Tutulması Güvenli Şekilde Nasıl İzlenir?
Güneş'e doğrudan çıplak gözle bakmak, retinada kalıcı hasarlara yol açabileceği için oldukça tehlikelidir. Parçalı veya halkalı tutulmaları izlemek için mutlaka ISO sertifikalı Güneş gözlem gözlükleri kullanılmalıdır. Standart güneş gözlükleri, röntgen filmleri veya isli camlar yeterli korumayı sağlamaz. En güvenli yöntem ise "projeksiyon" tekniğidir; bir karton kutu veya dürbün yardımıyla Güneş görüntüsünü beyaz bir kağıda yansıtarak gözlem yapmak, göz sağlığını korumanın en etkili yoludur.