10.05.2017, 10:38

Zitvatorok Antlaşması

Osmanlı Devleti’nin tarih boyunca en çok mücadele ettiği devletlerin başında Avusturya – Macaristan İmparatorluğu gelmektedir. Çok erken dönemlerden beri yapılan Osmanlı – Avusturya savaşlarının dönüm noktasını Zitvatorok Antlaşması oluşturur. 1593 yılında Avusturya’nın Osmanlı’ya vermesi gereken vergiyi ödememesi sonucu başlayan savaş, aralıklarla 1606 yılına kadar devam etmiştir. Bu süre içerisinde Osmanlı Devleti, tarihe geçmiş birçok başarı elde etmiştir. Bunlardan birisi Haçova zaferidir. Bu savaşta Avusturya toplamda 70 bin kadar askerini kaybetmiştir. Yine meşhur Kanije Kalesi savunması da bu dönem içerisinde yaşanan gelişmelerdendir. Osmanlı Devleti’ni antlaşma masasına oturmaya zorlayan şeyler ise İran’ın doğudaki saldırgan politikası, Anadolu’da çıkan Celali isyanları ve 13 yıl boyunca savaşmanın getirmiş olduğu yorgunluktur. Birinci Ahmed ve Avusturya Arşidükü Matthias arasında 1606 yılında Estergon – Komorin arasındaki yerde imzalanan antlaşma Osmanlı Devleti açısından olumsuz sonuçlara yol açmıştır. Antlaşmaya göre: – Kanije, Eğri ve Estergon kaleleri Osmanlı Devletinde kalacaktır. – Avusturya bir defaya mahsus olmak üzere Osmanlı Devleti’ne savaş tazminatı olarak 200 bin düka altın ödeyecektir. – Avusturya Arşidükü, Osmanlı Padişahına eş sayılacak, iki tarafta birbirlerine nezaket kuralları çerçevesinde davranacak ve birbirlerine kral yerine kayser olarak hitap edeceklerdir. – Tatarlar da bu barışa dahil olacak ve Hıristiyan ahaliye zarar vermeyeceklerdir. – Tüm akınlar bitecek, eşkıyalık yapanlar bölge komutanlarına teslim edilerek cezalandırılacak ve yağmalanan mallar iade edilecektir. – Savaş esirlerinin tümü karşılıklı olarak iade edilecektir. – Sınırlarda ortaya çıkabilecek küçük problemler, Budin Beylerbeyi ve Yanıkkale komutanı tarafından çözülecektir. Daha büyük problem için ise iki hükümdar devreye girecektir. – Kayserin elçileri, İstanbul’a geldikleri zaman diledikleri her şeyi isteyebileceklerdir. – Eski burç ve kaleler yeniden inşa edilebilecek, ancak yeni kalelerin inşasına izin verilmeyecektir. Görüldüğü üzere bu antlaşma ile Osmanlı Devleti diplomatik olarak ağır bir yenilgi almıştır. Çünkü 1533 yılında Avusturya ile imzalanan İstanbul Antlaşmasına göre; Avusturya Arşidükü ancak Osmanlı Sadrazamına denk sayılmaktaydı. Bir nevi Avusturya Arşidükü sadece Osmanlı sadrazamı ile muhatap olabiliyor, Osmanlı Padişahının karşısına ise çıkamıyordu. Fakat Zitvatorok Antlaşması ile bu durum sona ermiş ve Padişah ile Arşidük aynı seviyede sayılmıştır. Bu antlaşmadan sonra Osmanlı Devleti, Avusturya üzerindeki etkinliğini kaybetme noktasına gelmiştir.

Yorumlar
Yükleniyor...
0
.