iPhone 11 ve SE (2. Nesil) İçin Yolun Sonu

Her yeni iOS sürümünde olduğu gibi, artan donanım gereksinimleri nedeniyle bazı cihazlar artık yeni yazılımları çalıştıramayacak. Bu yılın en dikkat çekici gelişmesi ise A13 Bionic işlemcili cihazların liste dışı kalması oldu. iOS 27 desteğinden mahrum kalacak modeller şunlar:

• iPhone 11

• iPhone 11 Pro

• iPhone 11 Pro Max

• iPhone SE (2. Nesil – 2020)

Bu modeller, iOS 26 serisinin son kararlı güncellemeleriyle yazılım desteği yolculuklarını tamamlamış olacaklar.

iOS 27 Desteği Alacak iPhone Modelleri

Yeni sürümle birlikte yapay zeka özelliklerine ve gelişmiş sistem performansına kavuşması beklenen modellerin tam listesi ise şu şekilde:

• iPhone 17 Serisi: 17, 17e, 17 Pro, 17 Pro Max ve 17 Air

• iPhone 16 Serisi: 16, 16e, 16 Plus, 16 Pro, 16 Pro Max

• iPhone 15 Serisi: 15, 15 Plus, 15 Pro, 15 Pro Max

• iPhone 14 Serisi: 14, 14 Plus, 14 Pro, 14 Pro Max

• iPhone 13 Serisi: 13, 13 mini, 13 Pro, 13 Pro Max

• iPhone 12 Serisi: 12, 12 mini, 12 Pro, 12 Pro Max

• Diğer: iPhone SE (3. Nesil)

Yeni işletim sistemi, radikal tasarım değişikliklerinden ziyade batarya ömrünü uzatan optimizasyonlara ve kullanıcı deneyimini iyileştirecek yapay zeka entegrasyonlarına odaklanıyor.

Meta’ya Yapay Zeka Soruşturması

Rekabet Kurulu, Meta Platforms, Inc. ve ilgili şirketleri hakkında yapay zeka alanındaki uygulamaları nedeniyle bir soruşturma başlattı. Yapılan ön araştırmalar sonucunda, Meta'nın kendi yapay zeka hizmeti olan "Meta AI"ı WhatsApp'a entegre ederken, rakip üçüncü taraf yapay zeka sağlayıcılarının platform üzerinden hizmet sunmasını engellediğine dair ciddi bulgulara rastlandı. Bu durumun rekabeti ihlal ettiği değerlendirilerek, soruşturmanın derinleştirilmesine karar verildi.

"Telafisi Mümkün Olmayacak Zararları Önlemek İçin"

Kurul, yürütülen soruşturmanın nihai sonucu açıklanana kadar geçici tedbir uygulanmasına hükmetti. Karara göre Meta, üçüncü taraf genel amaçlı üretken yapay zeka sohbet robotlarının WhatsApp üzerinden birincil hizmet olarak sunulabilmesini engelleyen tüm teknik ve ekonomik zorlukları kaldırmakla yükümlü kılındı. Şirketin, rakip yapay zeka asistanlarının kendi uygulaması üzerinde hizmet verebilmesi için gerekli koşulları acilen tesis etmesi bekleniyor.

Bir Ay İçinde Yerine Getirilmezse Ceza Kapıda

Rekabet Kurulu tarafından alınan geçici tedbir kararı, tebliğ tarihinden itibaren uygulanmaya başlanacak. Şirketin, bir ay içerisinde bu yükümlülükleri yerine getirmemesi durumunda, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında idari para cezasıyla karşı karşıya kalacağı bildirildi.

Instagram Plus ile Gizli İzleme ve Tekrar İzleyenleri Görme Dönemi

Teknoloji portalı TechCrunch’ın aktardığı bilgilere göre, aylık 3,99 dolar (yaklaşık 130 TL) abonelik bedeliyle erişime açılacak olan Instagram Plus ve Facebook Plus paketleri, kullanıcılara geniş dijital ayrıcalıklar tanıyacak. Instagram Plus aboneliğini başlatan kullanıcılar şu özelliklerden faydalanabilecek:

• Gizli Hikaye İzleme: Hikaye izleyenler listesinde isim görünmeden, başkalarının paylaştığı hikayeler gizlice önizlenebilecek.

• Tekrar İzleme Analizi: Paylaşılan hikayelerin toplamda kaç kişi tarafından "yeniden ve tekrar tekrar" açılıp izlendiği raporlanabilecek.

• Süre Uzatma: Hikayeler standart olan 24 saatlik süreden daha uzun süre yayında tutulabilecek.

• Algoritma Desteği: Haftada bir kez, seçilen bir hikaye algoritma desteğiyle daha fazla izlenme alması için öne çıkarılabilecek.

• Görsel Yenilikler: Profil biyografileri için özel yazı tipleri ve animasyonlu "Süper Kalp" reaksiyonları kullanılabilecek.

Resmi 'WhatsApp Plus' Aylık 2,99 Dolar Oldu

Yıllardır üçüncü parti ve gayriresmî yazılımlarla güvenlik açığı oluşturan WhatsApp Plus kavramı, Meta tarafından resmiyete döküldü. Aylık 2,99 dolar bedelle satışa sunulacak resmi WhatsApp Plus paketinde tamamen kişiselleştirme odaklı yenilikler yer alıyor. Aboneler; klasik yeşil renk temasından sıkılanlar için özel uygulama temalarına, özel zil seslerine, ekstra sabitlenmiş sohbet pencerelerine ve premium animasyonlu çıkartmalara erişim sağlayabilecek.

Sahte Popülerlik Arayışı Dijital Kimliği Tehlikeye Atıyor

Instagram'da görünürlük ve erişim oranları, kişi veya işletmelerin güvenilirliğini doğrudan etkilediği için gerçek takipçi ve organik büyüme vaat eden ucuz paketler yoğun ilgi görüyor. Ancak bu hizmetlerin büyük bir kısmı, bot trafik sağlamanın veya ödeme alıp kayıplara karışmanın ötesine geçerek kullanıcıların hesaplarını hedef alıyor. Siber saldırganlar, sahte büyüme yönetim panelleri veya sahte iş birliği teklifleri sunarak kullanıcıların şifrelerini ve iki faktörlü kimlik doğrulama kodlarını talep ediyor. Bu tehlikelere dikkat çeken Alev Akkoyunlu, şu değerlendirmelerde bulunuyor:

"Kullanıcılar, birkaç dolar karşılığında binlerce takipçi kazanma fikrine kolayca kapılabiliyor. Ancak denetimsiz bir şekilde bağlanan 'büyüme asistanları' veya sahte etkileşim platformları, arka planda hesabınızın tüm kontrolünü ele geçiren birer tuzağa dönüşüyor. Şifrenizi veya doğrulama kodunuzu verdiğiniz anda, markanızın veya kişisel hesabınızın itibarını siber korsanlara teslim etmiş oluyorsunuz. Sosyal medyada kalıcı ve güvenli büyüme, yalnızca dikkatli, şeffaf ve bilinçli adımlarla mümkündür."

Instagram Hesaplarını Siber Tuzaklardan Koruyacak 5 Önlem

Sosyal medya platformlarında güvenliğin ve dijital itibarın korunması için kullanıcıların operasyonel adımlarında dikkatli olması gerekiyor. Siber riskleri en aza indirmek ve sahte takipçi dolandırıcılıklarının önüne geçmek amacıyla kullanıcıların alabileceği önlemler şu şekilde sıralanıyor:

• Hesap Şifrenizi ve Doğrulama Kodlarınızı Asla Paylaşmayın: Meşru hiçbir pazarlama veya reklam hizmeti, strateji oluşturmak için Instagram şifrenize veya iki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) kodlarınıza ihtiyaç duymaz. Bu bilgileri talep eden tüm hizmetler doğrudan hesap ele geçirme girişimi olarak kabul edilmelidir.

• Kesin Rakam Garantilerine ve Algoritma Açıklarına İnanmayın: Kısa sürede on binlerce takipçi vadeden, gerçekçi olmayan fiyatlar sunan veya saklanan algoritma açıkları bulduğunu iddia eden tekliflere şüpheyle yaklaşılmalıdır. Şirket bilgisi veya gizlilik politikası bulunmayan platformlardan uzak durulmalıdır.

• Üçüncü Taraf Uygulamaların Erişim İzinlerini İptal Edin: Geçmişte hesabı büyütmek veya analiz etmek amacıyla bağlanan ancak güvenilirliğinden emin olunmayan tüm üçüncü taraf uygulamaların erişimi, Instagram ayarları üzerinden derhal kaldırılmalıdır.

• Şüpheli Ödeme Kanallarına ve Oltalama Bağlantılarına Karşı Tetikte Olun: Instagram doğrudan mesaj (DM) üzerinden gelen ve yeniden giriş yapılmasını isteyen bağlantılara veya kripto para, hediye kartı gibi resmi olmayan kanallarla yapılan ödeme taleplerine itibar edilmemelidir.

• Kapsamlı Bir Güvenlik Çözümü Kullanın: Şüpheli mesajlara, oltalama bağlantılarına ve dolandırıcılık senaryolarına karşı dijital kimliği güvence altına almak için cihazların Bitdefender Total Security gibi kapsamlı çözümlerle korunması, arka planda tam güvenlik sağlar.

Sosyal medya platformlarının ticari ve kişisel markalar için ana akım birer vitrine dönüşmesi, dijital platformlardaki metriklerin manipüle edilmesine yönelik küresel bir pazar doğurmuştur. Siber saldırganlar, kullanıcıların kısa sürede yüksek etkileşime ulaşma motivasyonunu bir sosyal mühendislik aracı olarak kullanarak her geçen gün daha karmaşık kimlik avı ve hesap çalma yöntemleri geliştirmektedir.

Sosyal medyada görünürlük elde etmek ticari ve kişisel başarı için önemli bir unsur olsa da, denetimsiz yöntemlerle kısa yoldan büyüme arayışı dijital kimliğin tamamen kaybedilmesine yol açabiliyor. Hesap güvenliğini tehlikeye atmamak adına kurumsal kimliği bulunmayan yapılardan uzak durulması, şifre ve güvenlik kodlarının üçüncü şahıslarla paylaşılmaması ve profesyonel siber güvenlik yazılımlarından destek alınması dijital varlıkların geleceği açısından kritik bir zorunluluk teşkil ediyor.

Çip Üretiminde "Helyum" Darboğazı Maliyetleri Kamçılıyor

Teknoloji sektöründe fabrikaların üretim bantlarını yavaşlatan en büyük yapısal problem, yarı iletken ve bellek üretiminde hayati önem taşıyan ana ham maddelerin tedarik edilememesi oldu. Özellikle çiplerin hassas üretim ve soğutma aşamalarında kritik bir role sahip olan helyum gazındaki küresel arz sıkıntısı, üretim maliyetlerini küresel ölçekte yukarı yönlü tetikliyor. Uzmanlar, helyum tedarikinde yaşanan bu pürüzlerin önümüzdeki aylarda fabrikalardan çıkan yeni cihazların etiketlerine doğrudan yansıyacağını belirtiyor.

Bellek Fiyatlarındaki Yükseliş Yeni Nesil Modelleri Vuracak

Akıllı telefonlardaki performans kriterlerinin en önemli ayağı olan bellek (RAM ve depolama) bileşenleri de ham madde krizinden nasibini aldı. Bellek maliyetlerindeki yukarı yönlü hareketlilik, özellikle yapay zeka destekli üst segment ve yeni nesil akıllı telefon modellerinin fabrika çıkış fiyatlarını doğrudan etkileyecek. Bu durum, bütçe dostu giriş seviyesi telefonlardan en lüks amiral gemisi modellere kadar çok geniş bir ürün yelpazesinde fiyat dengelerini bozacak.

Yıl Sonuna Kadar Kademeli Artış Kaçınılmaz

Mevcut akıllı telefon stoklarının iç piyasada kısa vadeli bir tampon görevi üstlendiğini belirten İlkay Cihaner, üreticilerin yeni ham madde ve parça tedariklerini yüksek fiyatlarla yapmaya başlamasıyla zam dalgasının kaçınılmaz olacağını ifade etti. Yapılan projeksiyonlar, Türkiye pazarında akıllı telefon fiyatlarının 2026 yılı sonuna kadar kademeli olarak artacağını ve 2025 yılı fiyat ortalamalarının yüzde 40 üzerine çıkacağını gösteriyor. Sektör temsilcileri, yeni bir cihaz satın almayı planlayan tüketicilerin mevcut stoklar tükenmeden harekete geçmesinin bütçelerini korumak adına rasyonel bir adım olabileceğini kaydediyor.

Elektrikli Araç Yatırımları Darboğaza Girdi

Honda'nın yaşadığı tarihi zararın temelinde, elektrikli araç pazarına yapılan devasa yatırımların karşılıksız kalması yatıyor. Özellikle ABD pazarında elektrikli araç talebinin aniden yavaşlaması ve devlet teşviklerinin zayıflaması, Japon devinin planlarını altüst etti. Şirketin elektrikli operasyonlarındaki toplam zarar 10 milyar dolar seviyesine dayanarak mali tabloyu kırmızıya boyadı.

2040 Vizyonu Rafa Kalktı, Yatırımlar Askıda

Honda CEO’su Toshihiro Mibe’nin 2021 yılında ilan ettiği "2040’ta sadece elektrikli araç satma" hedefi, yaşanan mali kayıplar sonrası resmen askıya alındı. Şirket;

• Benzinli motor üretimini durdurma kararından vazgeçti.

• Kanada’da planlanan 11 milyar dolarlık dev batarya ve otomobil fabrikası yatırımını süresiz olarak durdurdu.

Rota Yeniden Hibrit Modellere Çevrildi

Mali tabloyu toparlamak isteyen Honda yönetimi, tüketicinin daha yoğun ilgi gösterdiği hibrit teknolojisine geri dönme kararı aldı. Bu kapsamda, 2030 yılına kadar 15 yeni hibrit modelin piyasaya sürülmesi planlanıyor. Şirket, bu hamleyle hem maliyetleri düşürmeyi hem de pazar payını korumayı hedefliyor.

Motosiklet Satışları "Can Simidi" Oldu

Otomobil tarafında yaşanan %30'luk satış kaybına rağmen, Honda’nın motosiklet birimi şirketin ayakta kalmasını sağlayan en büyük güç oldu. Özellikle Hindistan ve gelişmekte olan pazarlardaki motosiklet satışlarından gelen kâr, şirketin faaliyetlerini sürdürmesine olanak tanıdı. Honda, iç yapısında yapacağı köklü değişikliklerle önümüzdeki yıllarda yeniden kâr grafiğine geçmeyi hedefliyor.

Dünyayı 17 Kez Dolaşacak Fiber Hattı

Türkiye'nin iletişim altyapısındaki devasa büyümeye dikkat çeken Bakan Uraloğlu, 2002 yılında 81 bin kilometre olan fiber optik kablo uzunluğunun bugün 680 bin kilometreye ulaştığını söyledi. Uraloğlu, "Fiber ağımız dünyanın çevresini 17 kez dolaşacak uzunlukta. Avrupa'da haneye fiber ulaştıran ilk 3 ülkeden biriyiz. Hedefimiz yıl sonuna kadar 750 bin kilometreye ulaşmak" ifadelerini kullandı.

5G'de "Kademeli" ve Hızlı Yayılım

31 Mart 2026'da Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katılımıyla gerçekleştirilen tören sonrası Türkiye genelinde 5G rüzgarı esmeye başladı. Bakan Uraloğlu'nun paylaştığı verilere göre:

• İlk Gün: 21 Milyon Abone

• 40 Gün Sonunda: Yaklaşık 34 Milyon Abone

• 2 Yıllık Hedef: 5G hizmetini Türkiye'nin her noktasına eriştirmek.

Haberleşmede Tam Bağımsızlık: TÜRKSAT 7A Yolda

Uydu teknolojilerindeki yerlilik oranının %80'i aştığını belirten Bakan, geçtiğimiz yıl hizmete alınan TÜRKSAT 6A'nın ardından TÜRKSAT 7A için de çalışmaların başladığını duyurdu. Teknik şartname hazırlıklarının devam ettiğini belirten Uraloğlu, dijitalleşmeyi bir egemenlik meselesi olarak gördüklerini vurguladı.

Uluslararası Başarı: "Tarife Karşılaştırma"ya Dünya Ödülü

Türkiye'nin dijital inovasyon başarıları dünya çapında tescillenmeye devam ediyor. e-Devlet üzerinden yürütülen "Tarife Karşılaştırma" projesi, Dünya Bilgi Toplumu Zirvesi (WSIS) 2025 ödülleri kapsamında "Bilgiye Erişim" kategorisinde şampiyon seçildi. Daha önce de abonelik fesih süreçlerinin dijitalleşmesi projesiyle ödül alan Türkiye, vatandaş odaklı hizmetlerde küresel bir model haline geldi.

"Beyin Uykuya Dalmıyor Ama Yaratıcılık Azalıyor" Araştırmacılar, yapay zekanın iş yükünü devralmasının "bilişsel teslimiyet" olarak adlandırılan bir duruma yol açtığına dikkat çekiyor. Çalışmaya göre, yapay zekayı bir "kısa yol" olarak kullanan bireylerde:

• Bilgiyi saklama ve hatırlama yeteneği azalıyor.

• Özgün fikir üretme kabiliyeti "ruhsuzlaşıyor".

• Kendi düşünce süreçlerine olan sahiplik duygusu kayboluyor.

"Google Etkisi"nden "Yapay Zeka Etkisi"ne Geçmişte internetin gelişimiyle "Google etkisi" (detayları hatırlamaya gerek duymama) kavramı ortaya çıkmıştı. Ancak bugün, problem çözme yeteneğimizi de yapay zekaya devretmemiz, beyin sağlığı için daha kritik bir tehdit oluşturuyor. Uzmanlar, derinlemesine düşünme ve bilişsel çaba harcama gibi "süper güçlerimizi" kullanmadığımızda, bunun ilerleyen yaşlarda bilişsel gerileme veya bunama gibi ciddi sağlık sorunlarıyla ilişkilendirilebileceği konusunda uyarıyor.

Peki, Nasıl "Hibrit Zeka" Kurarız? Bilim insanları yapay zekayı tamamen reddetmek yerine, onu bir "hibrit zeka" aracı olarak kullanmayı öneriyor:

1. Önce Sen Düşün: Yapay zekaya sormadan önce mutlaka kendi analizinizi yapın. Temel bilgiyi öğrenmeden araca başvurmak, beynin sinirsel bağlantılarını zayıflatıyor.

2. "Düşman Talimatları" Yöntemi: Yapay zekadan size hak vermesini değil, bir "düşman" gibi fikirlerinizi çürütmesini isteyin. Bu, eleştirel düşünme kaslarınızı çalıştırır.

3. Soru Sordurun: Yapay zekadan cevap yazmasını istemek yerine, konuyu daha iyi anlamanızı sağlayacak bağlamlar ve sorular üretmesini talep edin.

Editörün Notu: Unutmayın, beynimiz "bilişsel kısayolları" çok sever. Ancak beyninizi formda tutmak istiyorsanız, tıpkı fiziksel spor gibi zihinsel zorluklara da ihtiyacınız var. Teknolojiyi sizin yerinize düşünen bir mekanizma olarak değil, daha iyi düşünmenizi sağlayan bir "antrenman partneri" olarak görün.

Eğitimde Teknoloji Dönemi: Robot Mesaiye Başladı

CANİKFEST etkinlikleri kapsamında Samsun'a kazandırılan ve "Canik" adıyla nüfusa kaydedilen insansı robot CANİKMAN, artık Canik Özdemir Bayraktar Keşif Kampüsü’nün aktif bir personeli haline geldi. Kampüse gelen öğrencileri kapıda karşılayan ve onlarla selamlaşan robot, dersliklerde çeşitli konularda teknik bilgiler vererek eğitim sürecine dahil oluyor. Özellikle çocukların yoğun ilgi gösterdiği CANİKMAN, kampüs tanıtımlarında da aktif rol üstlenerek öğrencilerin teknolojiyle kurduğu bağı güçlendiriyor.

Belediye Başkanı Sandıkçı: "Mühendisler Ordusu Yetiştiriyoruz"

Canik Belediye Başkanı İbrahim Sandıkçı, CANİKMAN'ın sadece bir sergi objesi değil, eğitimde fırsat eşitliği sağlayacak bir araç olduğunu vurguladı. Geçtiğimiz yıl verdikleri robot sözünü tutmanın gururunu yaşadıklarını belirten Sandıkçı, robotun kırsal mahallelerdeki okulları da ziyaret edeceğini açıkladı. Amaçlarının çocuklara hayal kurdurmak olduğunu söyleyen Sandıkçı, "Canik'te yapay zeka, yazılım ve robotik kodlamaya dokunmayan öğrenci kalmayacak. Cumhurbaşkanımızın başlattığı milli teknoloji hamlesi ışığında geleceğin mühendislerini yetiştirmek için çalışıyoruz" dedi.

Öğrencilerden Büyük İlgi ve Heyecan

CANİKMAN ile ilk kez karşılaşan öğrenciler, yaşadıkları deneyimi "insan gibi" sözleriyle tanımlıyor. Daha önce robotlar üzerine sadece teorik araştırmalar yapan gençler, ilk kez bir robotla el sıkışıp soru sorma imkanı bulduklarını ifade etti. Veliler ise çocuklarının robotla tanışma heyecanıyla uyuyamadıklarını belirterek, bu tür projelerin çocukların bilimsel merakını tetiklediğini dile getirdi. Robotun yaz kış demeden Samsun genelindeki okulları gezerek bir teknoloji elçisi gibi görev yapacağı belirtildi.

Desteği Kesilecek Modeller Belli Oldu

Haziran ayında yapılacak resmi tanıtımla birlikte Apple’ın güncelleme takviminden çıkarılacak cihazlar şunlar:

• iPhone 11

• iPhone 11 Pro

• iPhone 11 Pro Max

• iPhone SE (2020)

Bu kararla birlikte, dünya genelinde hala aktif olarak kullanılan milyonlarca cihaz, Apple’ın en güncel işletim sistemi özelliklerinden ve güvenlik yamalarından mahrum kalacak.

Yapay Zeka Engelini Aşamadılar

Apple’ın bu adımının arkasındaki en büyük nedenin, iOS 27 ile sisteme entegre edilecek olan gelişmiş yapay zeka (AI) fonksiyonları olduğu belirtiliyor. Uzmanlara göre, söz konusu modellerde bulunan A13 Bionic işlemci ve sınırlı RAM kapasitesi, yeni nesil akıllı özelliklerin ihtiyaç duyduğu yüksek işlem gücünü karşılayamıyor.

Kullanıcılar İçin Ne Anlama Geliyor?

Güncelleme desteğinin kesilmesi, bu telefonların hemen kullanılamaz hale geleceği anlamına gelmiyor. Ancak cihazlar yeni özelliklerden yararlanamayacağı gibi, zamanla popüler uygulamaların (WhatsApp, Instagram vb.) yeni sürümleriyle uyum sorunu yaşayabilir.

Apple’ın bu hamlesi, teknoloji dünyasında "doğal dönüşüm" olarak değerlendirilirken, birçok kullanıcı için de yeni bir model satın alma zorunluluğunu beraberinde getirecek gibi görünüyor.

Görevde yer alan astronotlardan Reid Wiseman tarafından çekilen görüntüler, Dünya’nın uzaydaki konumunu ve estetik bütünlüğünü bir kez daha gözler önüne serdi.

Artemis II Görevi Nedir?

Artemis II, NASA’nın Ay’a yönelik yeni nesil insanlı görev programının önemli bir aşamasıdır. 1 Nisan’da başlatılan bu görev, yaklaşık yarım asır sonra Ay’a yapılan ilk insanlı yolculuk olması açısından tarihî bir öneme sahiptir.

Görevde dört kişilik bir mürettebat yer almakta ve bu ekip, uzay aracındaki sistemleri test etmenin yanı sıra Ay çevresinde çeşitli gözlemler gerçekleştirmektedir. Uzmanlara göre Artemis II, gelecekte planlanan Ay’a iniş görevleri için kritik bir hazırlık niteliği taşımaktadır.

Mürettebatın Görevleri ve Deneyimleri

Artemis II görevindeki astronotlar, yalnızca seyahat etmekle kalmayıp aynı zamanda kapsamlı testler gerçekleştirmektedir. Bu süreçte uzay aracının performansı, yaşam destek sistemleri ve iletişim altyapısı detaylı şekilde incelenmektedir.

Astronotların önceki görevlerden aktardığı deneyimlere göre, bu tür görevlerde en önemli unsur sistemlerin güvenilirliğidir. Uzay ortamında küçük bir hata bile büyük sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle Artemis II, gelecekteki Ay inişleri için kritik bir test süreci olarak değerlendirilmektedir.

Ayrıca ekip, Ay’ın daha önce detaylı incelenmemiş bölgelerini görüntüleyerek bilimsel veri toplamaktadır.

Ay Görevlerinin Geleceği

NASA’nın Artemis programı, yalnızca Ay’a ulaşmayı değil, aynı zamanda burada sürdürülebilir bir insan varlığı oluşturmayı hedeflemektedir. Artemis II, bu hedefe giden yolda önemli bir kilometre taşıdır.

Uzman görüşlerine göre, bu tür görevler Mars gibi daha uzak hedefler için de hazırlık niteliği taşımaktadır. Ay’da elde edilecek deneyimler, uzun süreli uzay yolculukları için gerekli teknolojilerin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Geçmişteki Apollo görevlerinden elde edilen bilgilerle karşılaştırıldığında, günümüzde kullanılan teknolojilerin çok daha gelişmiş olduğu görülmektedir. Bu da uzay keşiflerinde yeni bir dönemin başladığını göstermektedir.

DarkSword Nedir ve Nasıl Bulaşıyor?

İlk olarak 2025 yılında tespit edilen DarkSword, siber güvenlik dünyasında "sessiz istilacı" olarak tanımlanıyor. Google'ın Tehdit İstihbarat Grubu ve Lookout tarafından yapılan incelemelere göre, saldırı şu şekilde gerçekleşiyor:

• Meşru Web Siteleri Üzerinden Sızma: Kullanıcılar, kötü amaçlı kodla enfekte edilmiş güvenilir görünümlü bir web sitesini ziyaret ettiklerinde yazılım otomatik olarak tetikleniyor.

• Safari Güvenlik Açığı: Yazılım, iPhone ve Safari tarayıcısındaki gizli güvenlik açıklarını kullanarak sisteme giriş yapıyor.

• Gizli Arka Kapı: Cihaza bir kez sızdıktan sonra hackerların uzun süreli erişim sağlamasına olanak tanıyan gizli "arka kapılar" (backdoor) oluşturuyor.

Hangi Bilgiler Tehlike Altında?

Güvenlik uzmanları, DarkSword’un cihazda tam yetki sağlayabildiğini ve şu verileri ele geçirebildiğini belirtti:

• Mesajlaşma: WhatsApp ve Telegram mesajları, SMS’ler ve e-postalar.

• Kişisel Veriler: Fotoğraflar, kişiler, arama geçmişi ve iCloud dosyaları.

• Güvenlik: Şifreler ve internet tarama geçmişi.

• Takip: Gerçek zamanlı konum verileri.

Türkiye Hedef Ülkeler Arasında

Siber güvenlik raporlarına göre DarkSword, Temmuz 2025’ten bu yana aktif olarak kullanılıyor. Özellikle gazeteciler, aktivistler ve hassas kamu bilgileriyle ilgilenen profillerin birincil hedef olduğu, ancak genel kullanıcı kitlesinin de risk altında bulunduğu vurgulandı. Türkiye, bu saldırı yönteminin en yoğun gözlemlendiği 4 ülkeden biri olarak kayıtlara geçti.

Kullanıcılar Ne Yapmalı?

Apple, savunmasız cihazların korunması için iOS 18.7.7 ve iPadOS 18.7.7 sürümlerinin acilen yüklenmesini öneriyor. Güncelleme yapmak için:

1. Ayarlar > Genel yolunu izleyin.

2. Yazılım Güncelleme sekmesine dokunun.

3. Ekranda görünen iOS 18.7.7 güncellemesini indirip yükleyin.

Hız testi uygulamaları, bağlantının gerçek kapasitesini ölçebilmek için interneti maksimum seviyede zorlayarak cihazlara yoğun veri indiriyor. Bu nedenle internet hızı arttıkça, test sırasında harcanan veri miktarı da ciddi şekilde yükseliyor. Özellikle 5G bağlantılarda bu durum çok daha belirgin hale geliyor.

Yapılan hesaplamalara göre ortalama 15-20 saniyelik bir hız testinde 100 Mbps hızda yaklaşık 150-200 MB veri tüketilirken, 500 Mbps seviyelerinde bu rakam 600-800 MB’a kadar çıkabiliyor. 1 Gbps hızlarda ise tek bir testin 1 GB ile 1.5 GB arasında veri harcaması mümkün.

Uzmanlar, doğru sonuç elde edebilmek için hız testlerinin büyük veri transferleriyle gerçekleştirildiğini belirtirken, kullanıcıların özellikle 5G bağlantı kullanırken sık sık hız testi yapmaması gerektiği konusunda uyarıyor. Aksi halde internet paketlerinin kısa sürede tükenebileceği ifade ediliyor.

Depolama Yönetimi Kolaylaşıyor

Yeni güncellemelerle WhatsApp kullanıcıları cihaz hafızasında yer açmayı daha pratik şekilde yapabilecek. Sohbet geçmişini tamamen silmek yerine yalnızca yüksek boyutlu medya dosyaları tespit edilip temizlenebilecek. Böylece yazılı mesajlar korunurken depolama sorunları daha kolay çözülebilecek.

Platformlar Arası Sohbet Aktarımı

Meta, iOS ve Android cihazlar arasında sohbet taşıma işlemlerini daha uyumlu hale getirdi. Kullanıcılar artık farklı işletim sistemleri arasında sohbetlerini daha sorunsuz şekilde aktarabilecek.

iOS’ta Çift Hesap Desteği

Android kullanıcılarının uzun süredir faydalandığı tek cihazda çift hesap kullanma özelliği artık iOS cihazlara da geldi. Bu sayede iş ve kişisel hesaplar ek bir cihaza gerek kalmadan tek telefon üzerinden yönetilebilecek.

Çin’in "Element" Ambargosu Tehdidi

Dünya genelindeki nadir toprak elementi (REE) işleme kapasitesinin %90'ına sahip olan Pekin yönetimi, bu gücü diplomatik bir koz olarak kullanmaya başladı. Yarı iletken ve savunma teknolojilerinde kritik öneme sahip olan galyum ve germanyum gibi elementlerin ihracatına getirilen kısıtlamalar, Pentagon’dan Silikon Vadisi’ne kadar tüm stratejik merkezlerde kırmızı alarm verilmesine neden oldu. Uzmanlar, "Çin vanayı kapatırsa, yüksek teknoloji üretimi durma noktasına gelir" uyarısında bulunuyor.

Batı’nın "Hammadde Bağımsızlığı" Arayışı

ABD ve Avrupa Birliği, Çin’e olan bu göbekten bağlılığı kırmak için milyarlarca dolarlık teşvik paketlerini devreye soktu. Grönland’ın buzullarının altından Afrika’nın derinliklerine kadar her yerde yeni maden sahaları aranıyor. Ancak mesele sadece madeni çıkarmak değil; bu elementleri işleyecek kompleks tesislerin inşası 10 yıldan fazla zaman ve devasa bir çevresel maliyet gerektiriyor.

Türkiye’nin Stratejik Rolü: Eskişehir Beylikova Umudu

Bu küresel satranç tahtasında Türkiye, dünyanın en büyük ikinci nadir toprak elementi rezervine sahip olan Eskişehir Beylikova sahasıyla "oyun kurucu" potansiyeline sahip. Yerli tesislerin kurulması ve cevherin uç ürüne dönüştürülmesi hedefi, Türkiye’yi sadece bir hammadde tedarikçisi değil, küresel bir teknoloji partneri haline getirebilir. Savunma sanayiindeki yerlilik oranını korumak için bu madenlerin işlenmesi hayati bir beka meselesi olarak görülüyor.

"Yeşil Dönüşüm"ün Karanlık Yüzü

Paradoksal olarak, iklim krizini çözmek için ihtiyaç duyduğumuz "temiz" teknolojiler (elektrikli araçlar, güneş panelleri), çıkarılması ve işlenmesi doğaya büyük zarar veren bu madenlere muhtaç. Madencilik faaliyetlerinin yarattığı radyoaktif atıklar ve su kirliliği, çevreci gruplar ile teknoloji devlerini karşı karşıya getiriyor.

Ortaya atılan bilgilere göre, özellikle PS5 Slim ve PS5 Pro modellerinde yüzlerce euroyu bulabilecek artışlar söz konusu. Bununla birlikte taşınabilir uzaktan oynama cihazı PlayStation Portal için de yaklaşık 30 euro civarında bir zam beklentisi bulunuyor.

Uzmanlar, bu olası fiyat artışlarının temelinde küresel tedarik zincirindeki sorunların yer aldığını belirtiyor. Artan üretim maliyetlerinin teknoloji devlerini fiyat güncellemelerine zorladığı ifade edilirken, PlayStation tarafında da benzer bir sürecin yaşanabileceği konuşuluyor.

Öte yandan söz konusu zam iddiaları henüz resmi olarak doğrulanmış değil. Sony cephesinden konuyla ilgili bir açıklama yapılmazken, önümüzdeki günlerde şirketin bu gelişmelere ilişkin net bir karar açıklaması bekleniyor.

1200 Kilometre Menzil ve 8 Dakikada Şarj Protokolü Asıl devrim ise şarj istasyonlarında yaşanıyor. Katı hal bataryalı araçlar, uygun altyapıya sahip istasyonlarda sadece 8 ila 10 dakika içinde %80 doluluğa ulaşabiliyor. Bu süre, geleneksel bir akaryakıt dolum süresiyle neredeyse aynı olduğu için "menzil kaygısı" (range anxiety) kavramı literatürden siliniyor. Teknolojinin maliyetlerindeki düşüşle birlikte, elektrikli araçların satış fiyatları içten yanmalı motorlarla rekabet edebilir seviyeye geriledi. Bu durum, otomotiv piyasasında son on yılın en büyük talep kaymasını tetikledi.

Altyapı ve Sürdürülebilirlik Sorunları Ancak bu hızlı geçiş, mevcut elektrik şebekelerinin "akıllı depolama" sistemleriyle takviye edilmesini zorunlu kılıyor. 2026 model araçlarda kullanılan bu bataryaların geri dönüşüm süreçleri ise çevresel sürdürülebilirliğin en kritik gündem maddesi. Bataryaların içindeki nadir toprak elementlerinin yeniden kazanımı için kurulan devasa tesisler, otomotiv sektörünün yeni kar merkezleri haline geldi. Bu dosyamızda, yeni batarya tipinin otomobil piyasasındaki ikinci el değerlerini nasıl altüst ettiğini ve şarj haritalarının nasıl değiştiğini teknik verilerle inceliyoruz.

Veri Madenciliğinden Veri Enerjisine Geçiş Stratejileri Ekonomistler, 2026'nın geri kalanında "Yeşil Enerji Sertifikası" bulunmayan teknoloji yatırımlarının pazar payı kaybedeceğini öngörüyor. Microsoft, Google ve Amazon gibi devler, karbon ayak izini düşürmek için nükleer füzyon ve gelişmiş güneş tarlalarına milyarlarca dolarlık bütçeler ayırırken, bu yatırımların maliyet yükü "hizmet bedeli" olarak son kullanıcıya yansıyor. Özellikle soğutma sistemleri için harcanan devasa su ve enerji miktarı, veri merkezlerinin lokasyon seçiminde "iklimsel avantajları" ön plana çıkarıyor. Kuzey ülkelerindeki veri merkezi yatırımları, enerji tasarrufu nedeniyle %40 oranında artış gösterdi.

Tüketici Davranışlarında Tasarruf Odaklı Dönüşüm Tüketici tarafında ise artık cihaz alırken bakılan ilk kriter işlemci hızı değil, "Watt başına performans" verimliliği oldu. Evlerdeki akıllı şebeke sistemleri, elektriğin en ucuz olduğu saatleri hesaplayarak cihazları çalıştıran yapay zeka asistanlarına emanet edilmiş durumda. Akıllı ev sistemleri, şebeke yükünün arttığı saatlerde gereksiz tüketimi otomatik olarak kısarak hane bütçesine doğrudan katkı sağlıyor.

Yaratıcı Endüstrilerde Telif ve Hak Sahipliği Tartışması Bu durum, yaratıcı endüstrilerde telif hakları dengesini de kökten değiştiriyor. 2026 itibarıyla içerik üreticileri ve haber ajansları, kendi veri setlerini yapay zeka botlarına karşı "ücretli erişim" duvarlarıyla korumaya başladı. Bir sanatçının tarzını taklit eden bir yapay zeka çıktısı, artık "teknolojik esinlenme" değil, mülkiyet ihlali olarak değerlendiriliyor. Yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte, teknoloji devlerinin telif sahiplerine ödeyeceği "veri kullanım bedelleri" için devasa bütçeler ayrıldı. Bu hamle, dijital yayıncılıkta yeni bir gelir modelinin de kapılarını araladı.

Tüketici İçin 'Gerçeklik' Sınavı ve Doğrulama Mekanizmaları Tüketiciler içinse bu durum, sosyal medyada karşılaştıkları bir videonun gerçek bir insana mı yoksa bir kurguya mı ait olduğunu saniyeler içinde anlama imkanı sunuyor. Haberin kaynağını doğrulayan Blockchain tabanlı sistemler, dezenformasyonla mücadelenin en keskin silahı haline gelmiş durumda. Uzmanlar, bu tür yasal düzenlemelerin mutlak bir zorunluluk olduğunu, aksi takdirde dijital bilginin güvenilirliğinin tamamen yok olacağını vurguluyor. 2026’nın bu yeni dijital düzeninde, içerik üreticilerinin yeni yasal hakları ve medyanın "güven" odaklı bu devasa dönüşümü tüm teknik detaylarıyla analiz ediliyor.

Eğitimde Yapay Zekâ Dönemi

Teknolojinin hızlı gelişimi eğitim alanında önemli değişimlere yol açıyor. OECD’nin yayımladığı rapora göre öğrencilerin yaklaşık yarısı ödevlerinde yapay zekâ araçlarından yararlanıyor. Bu araçlar, bilgiye erişimi kolaylaştırıyor, araştırma süreçlerini hızlandırıyor ve öğrenme sürecine katkı sağlıyor. Öğrenciler karmaşık konuları daha hızlı kavrayabiliyor, araştırmalarında genel bir çerçeve oluşturabiliyor ve odaklanacak başlıkları belirleyebiliyor.

Riskler ve Sınırlılıklar

Yapay zekâ kullanımında en önemli riskler akademik dürüstlük ve bilgi doğruluğu olarak öne çıkıyor. Yapay zekâ sistemleri geniş veri kaynaklarına dayanarak yanıt üretiyor olsa da her zaman doğru veya güncel bilgi sunmayabiliyor. Ayrıca kişisel verilerin paylaşılması güvenlik açısından risk oluşturuyor. Bazı yapay zekâ servisleri kullanıcı girdilerini saklayabiliyor veya işleyebiliyor.

Siber Suçlarda Yapay Zekâ

ESET uzmanları, üretken yapay zekâ teknolojilerinin kötüye kullanımına dikkat çekiyor. Sosyal mühendislik saldırılarında yapay zekâ destekli yöntemler kullanılmaya başlandı. Büyük dil modelleri sayesinde daha ikna edici kimlik avı mesajları hazırlanabiliyor, hatta deepfake ses ve videolarla kullanıcılar kandırılabiliyor. Bu durum, güvenlik risklerini artırıyor.

Öğrenciler İçin Bilinçli Kullanım

Uzmanlara göre yapay zekâ araçları fikir geliştirme, ön bilgi edinme veya metin düzenleme gibi destekleyici amaçlarla kullanılmalı. Ödevlerin tamamen yapay zekâ tarafından hazırlanması doğru bir yaklaşım değil. Öğretmenlerin rehberliği, öğrencilerin teknolojiyi etik ve bilinçli şekilde kullanması açısından kritik önem taşıyor.

Güvenlik Önerileri

ESET uzmanları yapay zekâ kullanımında şu noktalara dikkat edilmesini öneriyor:

• Bilgileri güvenilir kaynaklarla karşılaştırın.

• Kişisel verilerinizi paylaşmayın.

• Şüpheli bağlantılara karşı dikkatli olun.

• Güçlü ve benzersiz parolalar kullanın, çok faktörlü kimlik doğrulamayı etkinleştirin.

• Cihaz ve yazılımlarınızı güncel tutun.

• Güvenilir bir güvenlik sağlayıcısından çok katmanlı koruma kullanın. Yapay zekâ araçlarının eğitimde yaygınlaşması, öğrencilerin öğrenme süreçlerini dönüştürüyor. Ancak bu dönüşüm beraberinde etik ve güvenlik sorunlarını da getiriyor. Yapay zekâ araçları doğru kullanıldığında öğrenciler için güçlü bir öğrenme desteği sunuyor. Ancak güvenli ve etik kullanım, hem akademik dürüstlük hem de dijital güvenlik açısından vazgeçilmez bir gereklilik olarak öne çıkıyor.