"Bir şeyi yok" denilerek taburcu edilmek istendi

Olay, 30 Nisan’da Çukurova ilçesi Yurt Mahallesi’nde meydana gelen motosiklet kazasının ardından başladı. Çukurova Devlet Hastanesi’ne sevk edilen Mehmet Asil, ilaçlı tomografiye alındı. İşlem sırasında ilacın deri altına sızmasıyla çocuğun sağ eli ve kolu hızla şişmeye başladı. Anne Hamiyet Kayışoğlu'nun iddiasına göre, görevli doktor "endişe etmeyin, bu şişlik geçer" diyerek aileyi taburcu etmek istedi. Ancak durumun kötüleşmesi ve ailenin ısrarı üzerine küçük çocuk Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne sevk edildi.

3 günde 2 ameliyat geçirdi

Şehir hastanesine ulaştırılan Mehmet Asil, durumun ciddiyeti üzerine acil ameliyata alındı. İlacın deri altında oluşturduğu ödemin boşaltılması için çocuğun kolu dirseğe kadar açıldı. 3 gün boyunca drenaj işlemi uygulanan küçük çocuk, kolundaki yaraların dikilmesi için ikinci kez operasyon geçirdi. Anne Kayışoğlu, "bu ilaç zehirli, çocuğumun kolu dirseğe kadar açıldı ve ödem akıyor; bu acıya can dayanmaz" diyerek adaletin sağlanmasını istedi.

Hastane yetkilileri 112'yi işaret etti

Olayın yargıya taşınmasının ardından Adana İl Sağlık Müdürlüğü idari, Cumhuriyet Başsavcılığı ise adli inceleme başlattı. Çukurova Devlet Hastanesi yetkilileri ise yaptıkları savunmada, çocuğun kolunun şişmesine neden olan damar yolunun hastanede değil, olay yerine gelen 112 ekiplerince açıldığını, kurum olarak bir ihmallerinin bulunmadığını öne sürdü.

El Emeği Ürünlerle Gelen Tedavi Desteği

Kırşehir’de yaşayan SSK emeklisi Celal Barış, aile bütçesine katkı sağlamak ve çocuğunun sağlığına kavuşmasına destek olmak için her gün sokaklara çıkıyor. Eşinin ev mutfağında titizlikle hazırladığı el yapımı poğaça ve börekleri yanına alan Barış, kentin işlek noktalarında satış yapıyor. Özellikle esnafın, çay ocaklarının ve cami cemaatinin yoğun ilgisiyle karşılaşan Barış, elde ettiği gelirin tamamını çocuğunun ayağındaki tümör tedavisi için kullanıyor. Ürünlerin ev yapımı ve taze olması, vatandaşlar tarafından tercih edilme oranını artırıyor.

Esnaf ve Vatandaşın Dayanışma Ruhu

Barış, satış süreci boyunca Kırşehir esnafının kendisine büyük bir duyarlılıkla yaklaştığını ve destek olduğunu ifade etti. Sabahın erken saatlerinden itibaren başladığı satış maratonunda, poğaçaların el emeği olmasının alıcılarda güven oluşturduğunu belirten acılı baba, yerel dayanışmanın önemine dikkat çekti. Barış, hem emekli maaşıyla hem de bu ek gelirle çocuğunun masraflarını karşılamaya çalışırken, bu zorlu süreçte kendisine kapılarını açan çay ocaklarına ve destek sunan tüm hemşehrilerine teşekkürlerini iletti.

Sirenler Öğrencinin Geleceği İçin Çaldı

Samsun’da bugün düzenlenen bursluluk sınavı, 7. sınıf öğrencisi bir genç için büyük bir heyecanla başladı ancak kısa süreli bir krize dönüştü. Sınav merkezine gidiş hazırlıkları sırasında kimlik kartını kaybettiğini fark eden öğrenci ve ailesi büyük panik yaşadı. Durumun Samsun Emniyet Müdürlüğü’ne bildirilmesi üzerine, bölgedeki devriye ekipleri vakit kaybetmeden belirtilen adrese yönlendirildi. Polis ekipleri, ağlayan ve sınavı kaçırma korkusu yaşayan öğrenciyi ekip aracına alarak sirenler eşliğinde İl Nüfus Müdürlüğü’ne hareket etti.

Zamanla Yarışta Koordinasyonun Gücü

Emniyet birimleri ile nüfus müdürlüğü arasındaki hızlı iletişim, olası bir mağduriyetin önüne geçti. Kurumda öncelik tanınan öğrenci için "Geçici Kimlik Belgesi" dakikalar içerisinde düzenlendi. Belgenin teslim alınmasının ardından tekrar yola çıkan polis ekipleri, sınavın başlamasına çok az bir süre kala öğrenciyi sınav merkezine ulaştırdı. Salon kapısında görevlilere teslim edilen öğrenci, sınavına giriş yaparken; ekiplerin bu profesyonel ve insani yaklaşımı çevredekiler tarafından ilgiyle izlendi.

Sezon Geçişi ve Yeni Ürünler

Eskişehir’de hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte ayakkabı sektöründe yazlık ürünlere geçiş başladı. İki Eylül Caddesi esnafından Nur Mehmet Çınar, kışlık botları vitrinlerden kaldırdıklarını ve rafların yazlık modellerle süslendiğini belirtti. Çınar, yeni sezon hazırlıklarını tamamladıklarını ve ürünlerin satışa sunulduğunu ifade etti.

Düğün Sezonu Hareketlilik Getirdi

Çınar, düğün sezonunun açılmasıyla birlikte özellikle topuklu ayakkabı ve babetlere ilginin arttığını söyledi. Platformlu modellerin tercih edildiğini, spor ayakkabıların ise her dönem talep gördüğünü vurguladı. Bayram sonrası satışlarda daha büyük bir hareketlilik beklediklerini dile getirdi.

Yeni Modeller Raflarda

12 yıllık sektör temsilcisi olan Çınar, sezon trendlerine göre satışların şekillendiğini belirterek, “Yeni modellerimiz gelmeye başladı. Topuklu ayakkabılarımız raflarda yerini aldı. Müşterilerimizi yeni sezon ürünlerimizle buluşturmaya başladık” dedi.

Özel Öğrencilerden Büyük Beğeni Toplayan Gösteri

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, Eskişehir Yenikent Şehit Anıl Gül Spor Salonu’nda düzenlenen görkemli etkinliklerle kutlandı. Kutlamalar kapsamında sahne alan Özkan Halaç Özel Eğitim Meslek Okulu öğrencileri, Eskişehirspor marşı eşliğinde sergiledikleri performansla tribünleri dolduran vatandaşlardan yoğun alkış aldı. Gösterinin en dikkat çeken figürlerinden biri ise yüzde 60 engelli olan 13 yaşındaki Yiğit Berat Şen ve ona sahne kenarından destek veren anneannesi Ayten Şen oldu.

Sahne Kenarında Bir Sevgi Hikayesi

Torununun eğitim hayatı boyunca her an yanında olan Ayten Şen, gösteri sırasında sahne kenarında torununa figürleri hatırlatarak heyecanına ortak oldu. Sergilediği bu özverili tutumla izleyenlerin takdirini kazanan Şen, hazırlık sürecinin oldukça yoğun geçtiğini ifade etti. Torununu bu anlamlı güne hazırlamak için büyük emek verdiğini belirten anneanne, yaşadığı duyguları "Ben de çocuklar gibi 23 Nisan yaşadım şu anda, çocuk oldum" diyerek özetledi.

Eğitimde Fedakarlık ve İş Birliği

Torununun annesinin çalıştığını, babasının ise yanlarında olmadığını dile getiren Ayten Şen, her gün sabah akşam torunuyla birlikte okula gittiğini ve eğitim sürecine dahil olduğunu söyledi. Hazırlık aşamasının yaklaşık 15 gün sürdüğünü belirten Şen, son iki gündür ise provalar için yoğun mesai harcadıklarını ifade etti. Okuldaki eğitmenlere teşekkürlerini ileten Şen, bu tür özel eğitimlerin verilmesinin büyük bir sabır ve profesyonellik gerektirdiğini vurguladı.

Yirmi Beş Yıllık Yaşam Mücadelesi

Miraç Erol’un tehlikelerle dolu serüveni 2000 yılında geçirdiği ağır bir trafik kazasıyla başladı. Bu kazayı, 2005 yılında belinin kırılmasına ve bir yıl yatağa bağımlı kalmasına neden olan ikinci bir kaza izledi. 2015 yılında üçüncü kez trafik kazası geçiren Erol, emekli olduktan sonra yerleştiği Safranbolu Kuzyakaköseler köyünde de doğa olaylarıyla karşı karşıya kaldı. Doğa yürüyüşü sırasında bir ayı ile burun buruna gelen Erol, vahşi hayvanın saldırısı sonucu uçurumdan aşağı atıldı. Çam ağaçlarına çarparak durabilen Erol, mucizevi bir şekilde hayatta kalarak kurtulmayı başardı.

"Dokuz Canımı da Tükettim"

Erol’un sağlık sorunları son yıllarda peş peşe gelen kalp krizleriyle devam etti. 2025 yılında üç kez kalp krizi geçiren Erol, geçtiğimiz günlerde ise birer hafta arayla iki kez arı sokması sonucu alerjik şoka girerek komaya girdi. Yaşadığı bu dokuzuncu ölümcül olayın ardından "tüm canlarını tükettiği" hissine kapılan Erol, köy mezarlığında kazma kürekle kendi yerini hazırlamaya başladı. Kalp hastası olduğu için yavaş hareket ettiğini belirten Erol, mezar taşını da ilerleyen süreçte hazırlayacağını ifade etti.

Aile Yakınlarından Duygusal Veda

Ayser Çalık Ortaokulu’nda yaşanan ve biri öğretmen toplam dokuz kişinin yaşamını yitirdiği silahlı saldırının ardından taziye süreci devam ediyor. Saldırıda hayatını kaybeden matematik öğretmeni Ayla Kara’nın akrabası Fatma Nur Kara, down sendromlu kızıyla birlikte okul binasına gelerek dua etti. Merhumenin ailesi ve öğrencileri tarafından çok sevilen, uysal ve mülayim bir kişiliğe sahip olduğunu belirten Fatma Nur Kara, yaşanan bu acı olayın tüm Türkiye’yi derinden sarstığını ifade etti. Okul kapısına kızıyla birlikte çiçek bırakan Kara, ailenin ve eğitim camiasının büyük bir kayıp yaşadığını dile getirdi.

Eğitim Camiasında Derin Üzüntü

Ayla Kara’nın sadece bir eğitimci değil, aynı zamanda ailesi için büyük bir destek figürü olduğu vurgulandı. Akrabası Fatma Nur Kara, merhumenin kızı Dilara Kara’nın da özel eğitim alanında öğretmenlik yaptığını ve aileye büyük emekleri geçtiğini belirtti. Saldırıda hayatını kaybeden sekiz öğrenci için de büyük üzüntü duyduklarını söyleyen Kara, vefat eden çocukların ailelerini de ziyaret ederek destek olmaya çalışacaklarını kaydetti. Aile, yaşanan bu trajedinin ardından diğer mağdur ailelerle dayanışma içerisinde olduklarını ve benzer bir acının bir daha yaşanmaması için dua ettiklerini ifade etti.

3 Milyon Görevli ile Kapı Kapı Sayım

Hindistan hükümeti, bu dev organizasyonun aksamaması için adeta bir orduyu sahaya sürdü. Yaklaşık 3 milyon kamu görevlisi, hane hane gezerek sadece kişi sayısını değil; eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum ve dijital erişim gibi derinlemesine verileri de raporlayacak. Yetkililer, elde edilecek bu verilerin sağlık sisteminden altyapı yatırımlarına kadar her alanda kullanılacak temel "politika pusulası" olacağını vurguluyor.

Küresel Nüfus Tartışması: 8.3 mü yoksa 10 Milyar mı?

Hindistan'daki bu sayım, sadece yerel bir mesele değil; aynı zamanda küresel bir tartışmanın da fitilini ateşlemiş durumda. Birçok bilim insanı, dünya nüfusu hakkındaki resmi rakamların (8,3 milyar) gerçeği tam yansıtmadığını savunuyor.

• Kayıt Dışı Nüfus: Özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki kayıt dışı yerleşimlerin etkisiyle gerçek dünya nüfusunun 10 milyara çok daha yakın olabileceği öne sürülüyor.

• Gözler Sonuçlarda: Hindistan’daki sayım sonuçları, eğer tahminlerin üzerinde bir rakam ortaya koyarsa, küresel gıda güvenliği, iklim krizi ve kaynak yönetimi gibi konularda tüm hesaplamaların baştan yapılması gerekecek.

Geleceğin Stratejisi Bu Verilerde Saklı

Uzmanlara göre Hindistan’ın bu dev adımı, ülkenin kaynaklarını nasıl dağıtacağını belirlemenin ötesinde bir anlam taşıyor. Sağlık hizmetlerinin ulaşmadığı noktaların tespiti ve eğitim politikalarının güncellenmesi için bu sayım "altın standart" kabul ediliyor. Küresel demografik analizlere yön verecek olan Hindistan nüfus sayımının, 2026 yılının en önemli istatistiksel olayı olması bekleniyor.

Seminerin Konusu

Anadolu Üniversitesi Dil ve Konuşma Bozuklukları Uygulama ve Araştırma Merkezi (DİLKOM), “Yüksek İşlevli Otizm Profili Gösteren Çocuklarda Çok Yönlü Klinik Yaklaşım: Vaka Örnekleri” başlıklı seminer düzenledi. Etkinliğe Biruni Üniversitesi’nden Doç. Dr. Mehmet Emrah Cangi konuşmacı olarak katıldı.

Otizmin Artan Görülme Sıklığı

Doç. Dr. Cangi, otizmin son yıllarda ciddi bir artış gösterdiğini belirterek, “Günümüzde yaklaşık her 31 çocuktan 1’inde görülmesi, bu artışın ne denli ciddi boyutlara ulaştığını göstermektedir” dedi. Bu durumun yalnızca farkındalık artışıyla açıklanamayacağını, çevresel faktörlerin de etkili olabileceğini vurguladı.

Erken Müdahalenin Önemi

Cangi, otizmli bireylerin gelişiminde erken müdahalenin kritik rol oynadığını ifade ederek, “Uygun destek, eğitim ve fırsatlar sağlandığında otizmli bireyler çeşitli meslek alanlarında başarılı olabilir. Yüksek işlevli otizm ve Asperger profili gösteren bireylerin potansiyelini görünür kılmak ve toplumsal yaşama katılımlarını güçlendirmek büyük önem taşır” değerlendirmesinde bulundu.

Seminer, akademisyenler ve öğrencilerin yoğun ilgisiyle gerçekleşti. Etkinlik, katılımcıların sorularının yanıtlanmasının ardından sona erdi.

Taraftarın Renkli Katılımı

TFF 3. Lig’de mücadele eden Eskişehirspor, Prof. Dr. Fethi Heper Stadyumu’nda Kütahyaspor’u ağırladı. Şampiyonluk yolunda büyük önem taşıyan karşılaşmada on binlerce taraftar tribünleri doldurdu. Bu kalabalık arasında küçük taraftar Arife Masal Sarıtaş, kedisiyle birlikte maça gelerek dikkatleri üzerine çekti.

Kedisiyle Tribünde

Siyah-kırmızılı atkı takılan ve tasma takılan kedi, taraftarların ilgisini topladı. Tribünde renkli görüntülere sahne olan bu an, maç atmosferine farklı bir renk kattı. Küçük taraftarın kedisiyle birlikte maçı izlemesi, sosyal medyada da gündem oldu.

“Bizimle birlikte maçı takip edecek”

Arife Masal Sarıtaş, kedisinin adının Varil olduğunu ve 1 yaşında olduğunu belirtti. “Çok uyumlu bir kedi olduğu için onu da maça getirdik. Bizimle birlikte maçı takip edecek, tribüne çıkacağız. Hiç tırmalamıyor, kaçmaya çalışmıyor” sözleriyle kedisinin uyumlu yapısını vurguladı.

Kodlama ile Geleceğe Hazırlık

Afyonkarahisar’da yaşayan Ramazan Enes ve Muhammed Emir Işık, küçük yaşta otizm tanısı aldı. Pandemi döneminde çevrim içi dersler için alınan bilgisayar, ikizlerin teknolojiye ilgisini artırdı. Zamanla yazılım ve robotik kodlama derslerine yönelen kardeşler, bilişim öğretmenlerinin desteğiyle Afyonkarahisar’daki Kendin Yap Atölyesi’nde çalışmalarına başladı. Hafta sonları burada eğitim alan ikizler, hem yazılım projeleri geliştiriyor hem de kendilerini bu alanda ilerletiyor.

Birbirlerine Destek Olan Kardeşler

Ramazan Enes, ikiziyle birlikte sürekli çalıştıklarını ve birbirlerine kodlama konusunda destek olduklarını belirtti. Üniversite sınavını kazanarak bilgisayar mühendisliği okumak istediklerini dile getiren Enes, yazılımcı olmayı ve projeler geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi. Muhammed Emir ise kardeşiyle uyum içinde çalışarak her alanda gelişim göstermeye gayret ettiklerini ifade etti.

Ailelerinin Desteği

Anne Sultan Işık, çocuklarının eğitimine büyük önem verdiklerini vurguladı. İkizlerin robotik kodlama ve yazılıma olan ilgilerini desteklediklerini belirten Işık, onların hayallerini gerçekleştirmeleri için çaba gösterdiklerini söyledi. Çocuklarının Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar’ı örnek aldığını ve onunla tanışmak istediklerini de aktardı. Baba Erkan Işık ise her zaman çocuklarının yanında olduklarını ve eğitimlerine önem verdiklerini dile getirdi.

Öğretmenlerinin Görüşü

Kendin Yap Atölyesi Kodlama Öğretmeni Müyesser Aksu, ikizlerin yönergeleri kolaylıkla anlayabildiğini ve derslerde başarılı olduklarını belirtti. Sorun çözme, dikkat ve odaklanma konusunda da gelişim gösterdiklerini ifade eden Aksu, ikizlerin hedeflerine adım adım ilerlediğini söyledi.

Mahalle esnafı, kıraathaneler ve vatandaşlarla birebir temas kurulan programda; Eskişehir’in geleceği, gençlerin rolü ve toplumsal dayanışmanın önemi masaya yatırıldı.

“Biz birlikte güçlüyüz”

Ziyaret sırasında vatandaşlarla samimi sohbetler gerçekleştiren Dr. Veli Görkem Pala, birlik ve beraberliğin altını çizerek şu ifadeleri kullandı: “Biz hiçbir zaman bireysel hedeflerin peşinde olmadık. Bizim derdimiz birlikte büyümek, birlikte güçlenmek. Hemşehrilerimizle, Eskişehir’in her mahallesinde omuz omuza yürümeye devam edeceğiz.” Pala, özellikle gençlerle birlikte hareket etmesinin önemine dikkat çekerek: “Gelecek, gençlerle birlikte inşa edilir. Onları dinleyen, onlara alan açan bir anlayışla hareket etmezsek yarını kuramayız. Biz gençlerle birlikte yürümek zorundayız, başka bir seçeneğimiz yok.” dedi.

Vatandaşlardan güçlü mesaj: “Böyle birlik her zaman lazım”

71 Evler Mahallesi sakinleri ise ziyaretten duydukları memnuniyeti dile getirdi. Vatandaşlar, bu tür buluşmaların sahici ve değerli olduğunu ifade ederek şunları söyledi: “Yıllardır böyle kalabalık ve samimi bir ziyaret görmedik. Her zaman yanımızda olunmasını istiyoruz. Bizim derdimizi dinleyen, bizimle oturan, çay içen insanlar görmek bizi mutlu ediyor. Böyle birlik her zaman lazım.”

Eskişehir’in geleceği konuşuldu

Ziyaretlerde yalnızca gündelik sohbetler değil, aynı zamanda Eskişehir’in ihtiyaçlarına dair somut başlıklar da ele alındı. Özellikle mahalle bazlı sosyal dayanışmanın artırılması, gençlere yönelik projeler, ekonomik dayanışma ve yerel ticaretin güçlendirilmesi, şehrin sosyal ve kültürel gelişimi gibi konular üzerinde fikir alışverişi yapıldı.

Dr. Pala, bu buluşmaların devam edeceğini belirterek: “Biz sadece konuşmaya değil, birlikte üretmeye geldik. Eskişehir’in yarınını birlikte planlayacağız.” ifadelerini kullandı.

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu (SHMYO) ile Engelsiz Yaşam Destek Uygulama ve Araştırma Merkezi (ENMER) iş birliğiyle düzenlenen sergi, Çarşı Yerleşkesi’nde kapılarını açtı. 21 yaşındaki Sosyal Hizmetler Programı öğrencisi Serra Kargaoğlu’nun denizaltı dünyasından esinlenerek hazırladığı 36 eser, ziyaretçileri alışılmışın dışında bir sanat deneyimine davet ediyor.

Nörobilimsel Bir Başarı Hikâyesi

Serginin açılışında konuşan Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, Serra’nın başarısını nörobilimsel açıdan değerlendirdi. Tarhan, genç sanatçının parmak uçlarını kullanarak beynindeki görme merkezini aktif hale getirmesinin literatüre geçecek değerde bir bilgi olduğunu vurguladı. Azim ve doğru anlam yükleme ile engellerin aşılabileceğini belirten Tarhan, bu durumun birçok gence örnek teşkil ettiğini ifade etti.

Dokunarak Keşfedilen Bir Hayal Dünyası

Sergi sahibi Serra Kargaoğlu, çalışmalarında denizaltındaki gizemli yaşamı ve hissettirdiklerini iplikler aracılığıyla somutlaştırdığını dile getirdi. Ziyaretçilerin eserlere sadece bakmasını değil, gözlerini kapatarak hissetmesini isteyen Kargaoğlu, "Göremiyoruz ama orada bizim gibi yaşayan bir dünya var, ben size bunu hissettirmek istedim" sözleriyle sanatsal vizyonunu paylaştı. Küratör Funda Sevim ve ENMER Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Melek Çaylak da sürecin sabır ve yüksek bir hayal gücüyle örüldüğüne dikkat çekti.

Serra Kargaoğlu’nun sanat yolculuğu, küçük yaşlarda oyun hamurları ve iplerle başladı. Ailesinin ve hocalarının desteğiyle gelişimini sürdüren genç sanatçının sergisinde, ilkokul yıllarından bugüne uzanan değişimini gösteren özel bir bölüm de yer alıyor. Üsküdar Üniversitesi, bu tür projelerle engelli bireylerin toplumsal ve sanatsal üretimde aktif rol almasını desteklemeye devam ediyor.

Sanatın engel tanımayan gücünü bir kez daha gözler önüne seren "Parmak Uçlarındaki Okyanus" sergisi, 3 Nisan tarihine kadar ziyaret edilebilecek. Serra’nın azmiyle şekillenen bu anlamlı buluşma, katılımcılara duyuların sınırlarını yeniden keşfetme fırsatı sunuyor.

Kökeni Toprakla Başlayan Bir İnanç Sistemi

Marteniçka geleneğinin kökleri, çok eski zamanlara; tarım ve hayvancılıkla uğraşan toplumların doğayla kurduğu sıkı bağlara dayanıyor. Kışın bitişi ve toprağın yeniden canlanması, bu toplumlar için hayatta kalmanın ve bolluğun sembolüydü. İnanışa göre kırmızı renk; sağlığı, gücü ve yaşamın sıcaklığını temsil ederken; beyaz renk ise saflığı, huzuru ve uzun ömürlülüğü simgeliyor. Bu iki rengin birleşimi, insanın doğayla uyum içinde, sağlıklı ve bereketli bir yıl geçirmesi temennisini taşıyor.

Baharın İlk Leyleği Görülene Kadar Çıkarılmıyor

Bu yıl özellikle genç neslin yoğun ilgi gösterdiği Marteniçka geleneğinin en ilginç kısmı ise bilekliklerin ne zaman çıkarılacağıyla ilgili. İnanışa göre, bileğe bağlanan bu kırmızı-beyaz iplerin çıkarılması için baharın gerçek müjdecisi olan ilk leyleğin görülmesi gerekiyor. Leylek görüldüğü an, bileklik çıkarılarak ya çiçek açmış bir ağaca bağlanıyor ya da taşın altına saklanıyor. Bu hareketle, tutulan dileklerin doğaya karıştığına ve gerçekleşeceğine inanılıyor. 2026 baharında da Eskişehirlilerin gözü şimdiden gökyüzünde, leylek yolunu gözlemeye başladı.

Kültürel Mirasın Gençlerle Buluşması

Balkan göçmenlerinin yoğun yaşadığı Eskişehir gibi illerde Marteniçka, sadece bir aksesuar değil, kültürel bir mirasın korunması anlamına geliyor. Pazar tezgahlarından butik dükkanlara kadar her yerde rastlanan bu ipler, farklı kültürlerden insanların aynı "iyi dileklerde" buluşmasını sağlıyor. Uzmanlar, bu tür somut olmayan kültürel mirasların dijitalleşen dünyada gençler tarafından benimsenmesinin, toplumun aidiyet duygusunu güçlendirdiğini vurguluyor.

Doğanın Uyanışına Tanıklık Etmek

Mart ayı boyunca takılan Marteniçkalar, aslında modern insanın betonlar arasından sıyrılıp doğanın döngüsüne yeniden dikkat kesilmesini sağlıyor. Kırmızı-beyaz ipler solana kadar doğa da yeşile bürünüyor. Bu yıl da "Baba Marta" (Mart Nine) figürüyle özdeşleşen bu gelenek, her yaştan insanın kolunda "yeni başlangıçların" temsilcisi olmaya devam ediyor.

Zihinsel ve Mekânsal Rahatlama: İnsan beyni, karmaşadan ve dağınıklıktan hoşlanmaz. Yaşadığımız alanın köşe bucak temizlenmesi, zihnimizde "yeni bir başlangıç" sinyali çakar. Bayram temizliği aslında bir nevi "mekânsal detoks"tur. Eskiyen, kullanılmayan eşyaların atılması, her yerin mis gibi kokması, insana kontrol hissi ve büyük bir başarma duygusu verir. Bayramın o manevi ve kutsal atmosferine girmeden önce fiziksel çevreyi arındırmak, kişinin ruhsal olarak da o huzura hazırlandığının bir göstergesidir. "Kirli bir evde huzurlu bir bayram kutlanmaz" inancı, aslında içsel huzur ile dışsal düzen arasındaki bağın bir yansımasıdır.

Kolektif Bir Terapi: Bayram temizliği genellikle tüm aile fertlerinin katılımıyla yapılır. Bu süreç, aile içi dayanışmayı artırırken, ortak bir amaç uğruna çalışmanın getirdiği aidiyet duygusunu güçlendirir. Temizlik bittiğinde o eve hakim olan çamaşır suyu ve sabun kokusu, beyne "hazırlık tamam, artık dinlenebilirsin ve bayramın tadını çıkarabilirsin" komutunu verir. Yani o yorgunluğun sonundaki huzur, bayramın ilk hediyesidir. Bu bayram camları silerken veya toz alırken yorulduğunuzda, aslında sadece evinizi değil, ruhunuzu da yeni umutlara hazırladığınızı düşünün.

Eğer mendilin bir köşesi düğümlenmişse, bu "En kısa zamanda seninle baş başa konuşmak istiyorum" mesajıydı. Bayram harçlıkları da bu mendillere sarılırdı. Paranın doğrudan verilmesi ayıp sayıldığı için, bir mendilin içine konulup çocuğun cebine bırakılması nezaketin zirvesiydi. Bu bayramda eski bir sandığı açıp o mendillerin hikayesini büyüklerinizden dinlemek, size dijital dünyadan çok daha gerçek duygular hissettirecektir.

İkinci ve daha teknik sebep ise ısı kontrolüdür. İnce bel kısmı, bardağın alt yarısındaki sıcak çayın ısısını hapsederken, üst kısmın geniş ağzı sayesinde çayın içilecek kısmının daha hızlı soğumasını sağlar. Böylece ilk yudumda dudağınız yanmazken alttaki çay sıcak kalır. Ayrıca beldeki daralma, bardağın avuç içine tam oturmasını sağlar; kışın elleri ısıtır, yazın ise parmak uçlarıyla tutmak için ideal bir tutuş sunar.

Çay bardağı, aslında binlerce yıllık bir kullanım alışkanlığının ve halk mühendisliğinin zirve noktasıdır. Hatta bazı iddialara göre bu tasarım, Osmanlı konaklarında çayın soğumasını beklerken yapılan uzun sohbetlerin bir ürünüdür. Bu bayram taze demlenmiş bir çay içerken bardağınıza bir mühendislik harikasıymış gibi bakın.

Eğer kız tarafı damadı çok beğendiyse, kahveyi bol şekerli yapardı. Bu, "Gönlüm sende, babamdan beni isteyebilirsin" demekti. Ancak kahve tuzlu gelirse, bu açık bir reddedişti: "Seni beğenmedim, bu iş olmaz." Damat adayı ise nezaket gereği o tuzlu kahveyi bitirir ve istenmediğini anlayıp sessizce uzaklaşırdı. Eğer damat o tuzu fark etmesine rağmen kahveyi bitirirse "Beni istemesen de ben sana razıyım, inadım inat" demiş olurdu.

Günümüzde bu gelenek sadece damada şaka yapmak ve "Her halinle seni kabul ediyorum" dedirtmek için uygulansa da, kökeninde sessiz bir iletişim dili yatar. Bayramda yapılacak isteme törenlerinde damatların elindeki fincana bir de bu gözle bakın; o tuz aslında binlerce kelimeye bedeldir.

Geçmişin Tozunu Atmak: Psikolojik olarak, dip köşe temizlik yapmak, insanın hayatındaki dağınıklıkları ve bitmemiş işleri sembolik olarak düzenlemesi demektir. Bayram temizliği bittiğinde duyulan o ferahlık hissi, aslında zihinsel bir yükün boşaltılmasıdır. "Eskiye elveda, yeniye merhaba" demenin en pratik yoludur temizlik. Misafirin en temiz yataklarda yatırılması, en parlak tabaklarda yemek sunulması, "Sen benim için o kadar değerlisin ki, senin için dünyamı arındırdım" mesajını taşır.

Kolektif Bir Şifa: Tüm aile bireylerinin katıldığı bayram temizliği, aslında bir takım çalışması ve aile içi bağların güçlenmesi için bir fırsattır. Birlikte emek vermek, o yorgunluğun sonunda hep beraber içilen o ilk çay, bayramın ilk ve en samimi kutlamasıdır. Temizlik, bayramın manevi iklimine giden kapının anahtarıdır. Bu bayram temizlik yaparken sadece yorulduğunuzu değil, aynı zamanda hayatınızda yeni güzelliklere yer açtığınızı düşünün. Temizlenen her köşe, bayramın bereketinin gireceği yeni bir alandır.

Bir Toplumun Çocuk Sevgisi: Bu tabir sadece bir yakıştırma değil, aslında bir toplumun çocuklarına verdiği değerin ve onların sevincini kutsallaştırmasının bir sonucudur. Arife çiçekleri, bayramın en somut ve en canlı müjdecileri kabul edilirdi. Sokakta bu çocukları gören büyükler, bayramın geldiğini anlar, onların başlarını okşar ve bazen erkenden küçük birer şeker ikram ederlerdi. Bu gelenek, çocukların sabırsızlığını bir hata olarak değil, bayramın bereketi ve neşesi olarak görme inceliğidir.

Yastık Altındaki Hayaller: Bugün belki çocuklarımız alışveriş merkezlerinden aldıkları kıyafetleri poşetlerde saklıyor ama o eski "bayramlıkları yastık altına koyma" ritüeli, aslında bir hayale sarılarak uyumaktı. Arife çiçekleri, o hayalin gerçeğe dönüştüğü ilk andı. Arife çiçeği olmak, hayata tertemiz bakabilmek ve küçük bir ayakkabıyla dünyanın en mutlu insanı olabilmek demektir. Bu bayram, arife günü sokaklarda erkenden yeni elbiseleriyle koşturan, gözlerinin içi parlayan bir çocuk görürseniz, ona bir arife çiçeği olduğunu ve bayramı getirdiğini söyleyin. Çünkü bayram, o çocukların kalbindeki heyecanla gerçekten bayram olur.