El-Adissa'da Mevziler Vuruldu, İsrail Füzeleri Gerekçe Gösterdi

Hizbullah, resmi Telegram hesabı üzerinden yaptığı askeri açıklamada, Nabatiye vilayetinin Marjeyun bölgesinde konumlanan El-Adissa kasabasında, İsrail Silahlı Kuvvetleri tarafından yeni konuşlandırılan bir topçu mevzisinin tam isabetle vurulduğunu ilan etti. Bu operasyonun ardından İsrail cephesinden jet açıklama geldi. İsrail ordusu, Hizbullah'ın ülkenin kuzey sınır hattında yer alan Şomera ve Şlomi yerleşim yerlerinin yakınlarına üç füze fırlattığını iddia etti. Hafta sonu bölgeye düşen iki askeri mühimmatın ardından gelen bu son füzelerin, yürürlükteki ateşkes mutabakatını tamamen deldiği savunuldu.

Beyrut'un Güneyi Dahiye Yeniden Savaş Alanına Döndü

Sınır hattındaki füze ve topçu atışlarına misilleme olarak hava kuvvetlerini harekete geçiren İsrail, Lübnan'ın başkenti Beyrut'un güney banliyösü olan ve Hizbullah'ın kalesi olarak bilinen Dahiye bölgesini ağır bombardımana tuttu. İsrail Genelkurmay Başkanlığı, hava harekatında Hizbullah'a ait lojistik ve askeri altyapı tesislerinin hedef alındığını öne sürdü. Yerel kaynaklar ve uluslararası ajanslar tarafından bölgeden servis edilen ilk görüntülerde, bombardıman sonucu çok sayıda çok katlı binanın yerle bir olduğu, sokakları yoğun duman bulutlarının kapladığı ve Dahiye sakinlerinin panik halinde güvenli alanlara kaçıştığı saptandı.

Cenaze Töreni ve Defin Programı

İran yönetiminin açıkladığı resmî takvime göre süreç şu şekilde ilerleyecek:

• 4-5 Temmuz: Tahran’da İmam Humeyni Musalla Camisi'nde ilk anma törenleri.

• 6 Temmuz: Tahran merkezli ikinci kitlesel tören.

• 7 Temmuz: Kum şehrinde geniş katılımlı tören.

• 9 Temmuz: Meşhed şehrinde son tören ve İmam Rıza Türbesi'nde defin işlemi.

Güvenlik ve Bölgesel Etkiler

Saldırının üzerinden aylar geçtikten sonra açıklanan bu süreç, Tahran'ın ülkede bir otorite boşluğu yaratmamak ve güvenliği sağlamak için izlediği kontrollü bir yol olarak yorumlanıyor. Defin işleminin Meşhed'deki özel bir alanda yapılacak olması, bölgedeki siyasi ve dini hassasiyetleri yeniden odak noktasına taşıdı. Türkiye dahil tüm komşu ülkeler, törenler süresince İran sınırındaki güvenlik tedbirlerini yakından takip ediyor.

Üç tarihi şehir semalarında F-16'larla gövde gösterisi

Lask Hava Üssü’nden kalkış yapan iki F-35 savaş uçağına, Polonya Hava Kuvvetleri envanterinde bulunan F-16 tipi savaş uçakları da havada refakat etti. Uçaklar ilk olarak Baltık Denizi kıyısındaki lojistik ve stratejik liman kenti Gdansk üzerinde görüldü. Ardından güneye yönelerek başkent Varşova semalarından geçen beşinci nesil jetler, rotanın son ayağında ülkenin tarihi ve kültürel merkezi olan Krakow şehri üzerinde uçuş icra etti. Yaklaşık 300 kilometrelik bu hat boyunca hem halkı selamlayan hem de ilk operasyonel eğitim uçuşunu tamamlayan F-35'ler, üslerine güvenli şekilde geri döndü.

Devletin zirvesinden "Tarihi Gün" vurgusu

Uçakların Lask Hava Üssü'ne inmesinin ardından Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ve Savunma Bakanı Wladyslaw Kosiniak-Kamysz'in ev sahipliğinde resmi bir karşılama töreni gerçekleştirildi. Projenin mimarlarından, 2020 yılında milyar dolarlık F-35 alım anlaşmasına imza atan dönemin Savunma Bakanı Mariusz Blaszczak da protokolde yer aldı. Sosyal medya hesabı üzerinden Polonya halkına ve dünyaya seslenen Cumhurbaşkanı Nawrocki, şu ifadeleri kullandı:

"Bu, Polonya Silahlı Kuvvetleri ve ulusal güvenliğimiz açısından kelimenin tam anlamıyla tarihi bir gündür. Polonya, benzersiz ve caydırıcı muharebe kabiliyetlerine sahip beşinci nesil savaş uçaklarını aktif olarak kullanan dünyadaki seçkin ülkeler arasındaki yerini almıştır."

ABD'den Varşova'ya 4 milyar dolarlık yeni askeri finansman

Törene katılan ABD Dışişleri Bakanlığı Uluslararası Güvenlik Müsteşarı Thomas DiNanno, Washington-Varşova hattındaki askeri müttefikliğin boyutunu gözler önüne seren yeni bir mali destek paketini açıkladı. DiNanno, ABD’nin "Dış Askeri Finansman" (Foreign Military Financing - FMF) programı kapsamında Polonya'ya 4 milyar dolarlık yeni bir askeri iş birliği kredisi tahsis edildiğini duyurdu. Bu yeni paketle birlikte, Ukrayna-Rusya savaşının ardından ordusunu hızla modernize eden Polonya’ya sağlanan toplam FMF kredi miktarı 20 milyar dolara ulaştı. Varşova yönetimi, benzer şekilde geçtiğimiz yılın Temmuz ayında (Temmuz 2025) da ABD ile 4 milyar dolarlık bir finansman anlaşması imzalamıştı.

2029 hedefi: 32 adet uçaktan oluşan dev filo

Polonya'nın savunma planlamasına göre F-35 teslimatları hız kesmeden devam edecek. Varşova hükümeti, 2026 yılının sonuna kadar ABD'den 11 adet F-35 savaş uçağını daha envanterine katmayı bekliyor. Toplamda 32 adet F-35 uçağının alımını içeren ve 2020 yılında imzalanan ana sözleşme kapsamındaki tüm teslimatların ise 2029 yılına kadar kademeli olarak tamamlanması ve Polonya'nın bölgedeki en güçlü hava filolarından birine sahip olması öngörülüyor.

"Erişilebilirlik bir lüks değil, insan onurunun ölçütüdür"

BM kürsüsünden uluslararası delegelere hitap eden Metin Şentürk, toplumsal kapsayıcılığın kağıt üzerinde kalmaması gerektiğinin altını çizdi. Engelli ve yaşlı bireylerin sosyal hayata, eğitime, istihdama, sağlığa ve turizme eşit şekilde katılabilmesinin tek yolunun fiziki çevrelerin "engelli dostu" haline getirilmesi olduğunu belirten Şentürk, teoriden pratiğe geçiş hamlesini şu sözlerle aktardı:

"Engelli yönetmeliklerini sahada hayata geçirmeden sadece yasal mevzuata koymak, engelli kişilere gerçek bir fayda sağlamıyor. Gerçek değişim; politikaların insanların günlük yaşamlarında görebilecekleri pratik eylemlere ve ölçülebilir altyapı sonuçlarına dönüşmesiyle mümkündür. Erişilebilirlik bir lüks değil, insan onuruna saygının temel ölçütüdür. Biz bu doğrultuda Dünya Engelliler Birliği olarak standartları başarıyla uygulayan kent ve kurumlara 'Erişilebilirlik Sertifikası' veriyoruz. Yakın zamanda web sitemize eklediğimiz etkileşimli dünya haritası sayesinde, engelli ve yaşlı bireyler dünya genelindeki tamamen erişilebilir güvenli noktaları tek tıkla görebilecek."

Savaş kaynaklı engellilik "yapısal bir adaletsizliktir"

Konuşmasının en çarpıcı bölümünü dünyada devam eden silahlı çatışmaların sivil bilançosuna ayıran Şentürk, mayın kurbanı olan bireylerin istatistiksel birer sayıya indirgenmemesi gerektiğini ifade etti. Savaş kalıntıları nedeniyle engelli kalan sivillerin hem altyapısı çökmüş çatışma sonrası bölgelerin ağır şartlarıyla hem de ani gelişen engellilik realitesiyle aynı anda boğuştuğunu hatırlatan WDU Başkanı, bu bireyler için acil rehabilitasyon, protez desteği, yardımcı teknolojiler ve psikolojik yardım şemsiyesinin bağlayıcı uluslararası mekanizmalarla garanti altına alınmasını talep etti.

Azerbaycan ile BM'de tek yürek: "Her aradığınızda yanınızdayım"

Azerbaycan devleti ile omuz omuza gerçekleştirilen bu küresel etkinlikte Bakü yönetimine ve soydaşlara özel bir parantez açan Metin Şentürk, iki ülke arasındaki sarsılmaz bağları şu güçlü mesajla mühürledi: "Bugün burada, kardeş cumhuriyetimiz Azerbaycan ile bu samimiyeti ve ortak vizyonu paylaşmaktan onur duyuyorum. Azerbaycan bizim can kardeşimizdir. Karabağ başta olmak üzere mayın ve çatışma mağduru tüm engelli kardeşlerimizin haklarını savunmak adına yürütülen her çalışmada, bundan önce olduğu gibi bundan sonra da bütün kalbimle yanınızda olacağımı taahhüt ediyorum. Beni her aradığınızda, her ihtiyaç duyduğunuzda yanı başınızda bulacaksınız."

"Kültürel mirası korumak geçmişi dondurmak değildir"

Konferans kürsüsünde küresel ölçekteki restorasyon pratiklerini masaya yatıran Dr. Sinan Genim, mimari koruma felsefesine dair ezber bozan açıklamalarda bulundu. Restorasyonun sadece taş ve harçtan ibaret fiziksel bir tamirat süreci olarak görülmesinin büyük bir yanılgı olduğunu belirten Genim, tarihi yapıların insan yaşamıyla bağının koparılmaması gerektiğinin altını çizerek şunları söyledi:

"Kültürel mirasın korunması, sanıldığı gibi geçmişi olduğu yerde dondurmak veya onu bir müze nesnesi gibi hapsetmek değildir. Gerçek koruma; geçmişten büyük bir titizlikle devraldığımız o köklü estetik ve tarihi değerleri, çağdaş yaşamın fonksiyonel ihtiyaçlarıyla harmanlayarak, nefes alan birer unsur halinde geleceğe aktarabilmektir. Tarihi yapıları yeniden işlevlendirmek, kentlerin kültürel hafızasını canlandırırken aynı zamanda turizm ve yerel ekonomi için de ciddi bir kalkınma kaldıracı oluşturur."

Küresel iyi uygulama örnekleri vitrine çıktı

Dr. Sinan Genim sunumunda; İspanya, İtalya, Avusturya ve Türkiye'de bizzat incelediği veya yürütülmesine katkı sağladığı vizyoner restorasyon projelerinden zengin bir seçki sundu. Batı Akdeniz ve Anadolu mimarisindeki koruma kültürlerinin karşılaştırmalı analizini yapan Genim, Akdeniz havzasındaki ortak yapı stoğunun korunmasında Türkiye ve Tunus’un üstlenebileceği ortak sorumluluklara dikkat çekti. Konferansın ikinci bölümünde ise iki ülke arasında kültürel mirasın korunması, ortak akademik projeler üretilmesi ve restorasyon alanında uzman/öğrenci değişimi yapılması gibi stratejik iş birliği imkanları resmi olarak ele alındı.

Büyükelçi Demircan: "Türkiye’nin birikimini Kuzey Afrika’ya taşımalıyız"

Etkinliğin kapanış bölümünde söz alan Türkiye’nin Tunus Büyükelçisi Ahmet Misbah Demircan ise, Türkiye'nin özellikle Osmanlı ve Selçuklu döneminden kalan devasa mimari mirası koruma konusunda dünyadaki en büyük tecrübe havuzlarından birine sahip olduğunu hatırlattı. Demircan, "Ülkemizin restorasyon ve kültürel diplomasi alanındaki bu muazzam bilgi birikimini, üniversiteler arası köprüler ve ortak akademik platformlar vasıtasıyla Tunus başta olmak üzere tüm Kuzey Afrika coğrafyasıyla paylaşmayı milli bir görev ve vizyon olarak görüyoruz" diyerek iki ülke arasındaki bilimsel bağların kuvvetleneceğini müjdeledi.

50 tarihi eser dünyada ilk kez gün yüzüne çıktı

Kolezyum'da yerli ve yabancı basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Bakan Ersoy, serginin büyüklüğüne ve niteliğine dikkat çekti. Türkiye genelindeki 19 farklı müzenin depolarından ve koleksiyonlarından titizlikle seçilen 221 eserin Roma’ya taşındığını belirten Ersoy, bu eserlerden 50 tanesinin dünya çapında ilk kez ziyaretçi kabulüne sunulduğunu açıkladı. MÖ 3'üncü bin yıldan başlayarak Roma Dönemi'nin son evrelerine kadar uzanan geniş bir kronolojik yelpazeye sahip olan sergi; heykeller, amforalar, sikkeler ve takılar üzerinden Antik Akdeniz dünyasının sosyo-kültürel yapısını gözler önüne seriyor.

Göbeklitepe'den sonra ikinci dev güven ittifakı

Kolezyum gibi dünyanın en çok turist çeken ve prestijli bir arkeolojik alanında üst üste sergi açabilmenin sadece maddi imkanlarla mümkün olamayacağını vurgulayan Bakan Ersoy, bu başarının arkasında yatan "karşılıklı güven" ilişkisine şu sözlerle dikkat çekti:

"Geçtiğimiz yıl yine burada, Kolezyum'da açtığımız Göbeklitepe Sergisi milyonlarca ziyaretçiye ulaşarak uluslararası alanda muazzam bir görünürlük sağladı. İtalyan kurumlarıyla aramızda kurulan bu güçlü bağ ve güven ilişkisi, bugün bizi Troya Sergisi'ne taşıdı. Kültürel diplomasi alanında ektiğimiz tohumlar, uzun vadeli ve kalıcı stratejik ortaklıklara dönüşüyor."

Küresel tanıtımda yeni vizyon: Hikaye anlatıcılığı ve mini diziler

Dünyada turizm ve tanıtım trendlerinin tamamen değiştiğini, modern gezginlerin artık sadece bir destinasyonu görmeyi değil, o bölgenin hikayesinin bir parçası olmayı arzuladığını ifade eden Ersoy, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'nın (TGA) yeni nesil vizyonunu paylaştı. GoTürkiye markasıyla 200 ülkede aktif, veriye dayalı ve dijital odaklı reklam yürüttüklerini belirten Bakan Ersoy, Türk dizilerinin küresel gücünü de sisteme entegre ettiklerini söyledi. TGA koordinasyonunda hazırlanan ve doğrudan Türkiye’nin tarihi şehirlerini, gastronomisini ve yaşam kültürünü merkeze alan "mini dizi" projeleri sayesinde Anadolu mirası dünya genelinde milyonlarca izleyiciye "deneyim odaklı bir hikaye" olarak pazarlanıyor.

Sırada Japonya, Çin ve ABD var

Bakan Ersoy, Türkiye'nin arkeolojik zenginliklerini dünyaya taşıma vizyonunun Roma ile sınırlı kalmayacağını, küresel bir sergi ağının örüldüğünü müjdeledi. Şu an Berlin’de devam eden Göbeklitepe ve Taş Tepeler Sergisi’nin ardından; Danimarka, İngiltere, İtalya ve ABD’de yeni lansmanların planlandığını belirten Ersoy; Japonya ile resmi mutabakat zaptının imzalandığını, Çin ve Avusturya ile de hükümetler düzeyinde görüşmelerin son aşamaya geldiğini aktardı.

Sofya’da diplomasi sonrası saha çalışması

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen katıldığı Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci (GDAÜ) Zirvesi'nin ardından Sofya’da kalmaya devam eden Bakan Hakan Fidan, devlet zirvesiyle yaptığı görüşmelerin ardından sahadaki aktörlerle bir araya geldi. Bulgaristan Dışişleri Bakanı Velislava Petrova-Chamova, Başbakan Rumen Radev ve Cumhurbaşkanı İliyana Yotova ile yaptığı makro düzeydeki görüşmelerin çıktılarını paylaşan Fidan, Türk iş dünyası ve siyasi temsilcilerin taleplerini bizzat dinledi.

Ticari yatırımlar ve siyasi temsiliyet ele alındı

Basına kapalı gerçekleşen buluşmada, Türkiye ile Bulgaristan arasındaki 10 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine ulaşılmasında Türk iş insanlarının üstlendiği lokomotif rol vurgulandı. Yatırımcıların bürokratik süreçlerde karşılaştıkları sorunların çözümü için atılacak adımlar değerlendirilirken; Bulgaristan parlamentosunda ve yerel yönetimlerde görev yapan soydaş siyasetçilerle de ülkedeki Türk azınlığın kültürel, sosyal ve dini haklarının korunması noktasında görüş alışverişinde bulunuldu. Bakan Fidan, Ankara’nın Balkanlar'daki soydaş politikasında geri adım atmayacağını ve her zaman lojistik ve manevi destekçi olacaklarını ifade etti.

Çoklu enfeksiyonlar nedeniyle durumu ağırlaştı

Tayland Kraliyet Sarayı (Bureau of the Royal Household) tarafından yapılan resmi açıklamada, Prenses Bajrakitiyabha'nın perşembe akşamı yaşamını yitirdiği duyuruldu. Aralık 2022'de köpeğiyle antrenman yaparken geçirdiği kalp rahatsızlığı sonucu bilincini kaybeden ve o günden bu yana yapay yaşam destek ünitelerine bağlı olarak tutulan prensesin, geçtiğimiz Mayıs ayında sağlık durumunun kritik eşiğe geldiği bildirilmişti. Saray doktorları, son haftalarda prensesin vücudunu saran çoklu enfeksiyonlar nedeniyle organ yetmezliği geliştiğini ve kalbinin durduğunu açıkladı. Kraliyet emriyle, prensesin cenazesi cumartesi günü devlet töreniyle kaldırılacak, pazar gününden itibaren ise Büyük Saray (Grand Palace) halkın taziyelerine açılacak.

Diplomat, savcı ve kadın hakları savunucusuydu

Kral Vajiralongkorn’un ilk evliliğinden 7 Aralık 1978’de dünyaya gelen Prenses Bajrakitiyabha, sadece kraliyet unvanlarıyla değil, entelektüel ve profesyonel kariyeriyle de Tayland toplumunda derin bir saygınlığa sahipti. Seçkin kurumlarda hukuk eğitimi alan ve doktora derecesi bulunan prenses, uzun yıllar boyunca ülkesinde kıdemli savcı olarak görev yaptı. Diplomatik kariyerinde ise Tayland’ın Avusturya, Slovenya ve Slovakya Büyükelçiliği görevlerini başarıyla yürüttü. Özellikle Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde kadın mahkumların haklarının iyileştirilmesi ve cezaevi reformları konusundaki küresel projeleriyle tanınan prenses, 2021 yılında sürpriz bir kararla Tayland Kraliyet Ordusu’na katılarak general rütbesiyle görev yapmaya başlamıştı.

Tahtın geleceği ve veraset krizi yeniden gündemde

Prenses Bajrakitiyabha’nın zamansız ölümü, Tayland monarşisinin geleceğine dair siyasi senaryoları ve veraset tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Anayasaya göre tahta geçme hakkına sahip resmi unvanlı üç çocuktan en büyüğü olan prenses, kamuoyunda babasından sonra ülkeyi yönetebilecek en liyakatli ve hazır lider adayı olarak görülüyordu. Kral Vajiralongkorn’un diğer erkek çocuklarının resmi unvanlarının bulunmaması ya da sağlık sorunları iddiaları nedeniyle, Bajrakitiyabha'nın kaybı saray içindeki güç dengelerini ve gelecekteki taht koridorlarını belirsizliğe itti.

"Türkiye istikrar sağlayan küresel bir referans noktasıdır"

Kolezyum'daki dev serginin açılış töreninde konuşan İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli, Akdeniz’in en köklü iki medeniyeti arasındaki binlerce yıllık bağa dikkat çekti. Anadolu'dan yola çıkarak Roma İmparatorluğu'nun kuruluş efsanesini başlatan Aeneas anlatısının, Türkiye ile İtalya tarihini bugün de canlı tuttuğunu belirten Giuli, Türkiye’nin küresel rolünü şu sözlerle övdü:

"Türkiye bugün her zamankinden daha fazla, uluslararası sahnede istikrar sağlayıcı bir unsur olarak öne çıkabilme, diyalog kurabilme ve bunu tüm dünyayla paylaşabilme konusundaki büyük kapasitesi sayesinde küresel bir referans noktasıdır."

Türkiye'den İtalya'daki dev sergilere eser desteği

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Anadolu'nun eşsiz kültür mirasını Roma’nın kalbinde dünya ile buluşturmaktan gurur duyduklarını ifade etti. Troya efsanesinin sadece Anadolu'nun değil, Avrupa kültürel hafızasının da kurucu temel taşlarından biri olduğunu vurgulayan Ersoy, bu serginin güçlenen kültürel diplomasinin somut bir meyvesi olduğunu söyledi. Bakan Ersoy ayrıca, İtalya’da önümüzdeki dönemde düzenlenecek iki büyük küresel organizasyona daha Türkiye olarak tarihi eser desteği sağlayacaklarını açıkladı:

• Eylül 2026: İtalya Kültür Bakanlığı bünyesinde açılacak "The Business of the Roman Empire" sergisine Türkiye'den eser gönderilecek.

• Kasım 2026: Prada Vakfı tarafından organize edilecek "Global Antiquity: Cultural Interactions in the Afro-Eurasian Space" sergisine Türkiye'nin zengin müze koleksiyonlarıyla lojistik destek sağlanacak.

• 

Geniş katılım ve Yunus Emre Enstitüsü ziyareti

Roma'daki bu büyük diplomasi hamlesine Türkiye'nin Roma Büyükelçisi Elif Çomoğlu Ülgen, Vatikan Büyükelçisi Fahrettin Altun, Çanakkale Valisi Ömer Toraman ve Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek gibi devletin ve yerel yönetimlerin üst düzey isimleri katıldı. Bakan Ersoy, Kolezyum'daki programın ardından Roma Yunus Emre Enstitüsü'nü ziyaret ederek İtalya'da Türk dili, sanatı ve kültürünün yaygınlaştırılmasına yönelik faaliyetleri denetledi ve enstitü bünyesindeki sulu boya sergisini inceledi.

Depremin Detayları

AFAD’dan paylaşılan bilgilere göre, Azerbaycan'ın Kuba bölgesinde yaşanan depremin merkez üssü ve teknik verileri şu şekilde:

• Büyüklük: 4.8

• Saat: 14.12

• Derinlik: 7 km

• Konum: Kuba, Azerbaycan

Sarsıntının sığ bir derinlikte (7 km) gerçekleşmesi nedeniyle çevredeki yerleşim yerlerinde yoğun bir şekilde hissedildiği aktarılıyor. Yetkililer, bölgedeki hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü ve can veya mal kaybına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadığını belirtiyor.

"En kötü barış, en iyi savaştan iyidir"

Litvanya, Letonya, Estonya ve Türkiye’den oluşan dörtlü format kapsamında Tallinn'de iki gün boyunca yoğun diplomasi trafiği yürüten Fuat Oktay, zirvede Avrupa'nın güvenlik mimarisini ve yaklaşan Ankara NATO Zirvesi'ni masaya yatırdıklarını belirtti. Bölge genelinde derin bir endişe ikliminin hüküm sürdüğünü ifade eden Oktay, Türkiye’nin denge politikasını şu sözlerle aktardı:

"Gerek Baltık ülkeleri gerekse Polonya, Romanya ve Nordik ülkeleri yoğun bir şekilde Rusya-Ukrayna savaşından dolayı ciddi bir endişe ve panik içerisindeler. Biz Türkiye olarak bu panik havasının kimseye fayda sağlamayacağını muhataplarımıza açıkça ifade ettik. Çözümün sadece savaş olmadığını hem Rusya’ya hem Ukrayna’ya hem de Batılı müttefiklerimize net şekilde söylüyoruz. Unutulmamalıdır ki en kötü barış, en iyi savaştan daha iyidir."

Savunma sanayiinde Estonya ile 300 milyon dolarlık yeni anlaşma

Estonya ile ticari ilişkilerin son dönemde 600 milyon doları aştığını ve dengenin Türkiye lehine geliştiğini kaydeden Oktay, iki ülke arasındaki askeri iş birliğinin boyutuna dikkat çekti. Geçtiğimiz yıl Otokar ve Nurol Makina üzerinden yapılan zırhlı araç tedarikine bir yenisinin daha eklendiğini müjdeleyen TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı, Türk savunma sanayii firması ARCA ile Estonya arasında 300 milyon dolarlık yeni bir yatırım ve tedarik anlaşmasının imzalandığını, bu projenin hızla hayata geçirilmesi için diplomatik girişimlerde bulunduklarını açıkladı.

AB'nin "Türkiye dışarıda kalsın" yaklaşımına sert eleştiri

NATO çatısı altında askeri ortak çalışabilirlik (interoperability) emphasizes yapan Oktay, Avrupa Birliği’nin savunma politikalarını eleştirdi. Güvenlik iş birliğinin tek taraflı olamayacağını ifade eden Oktay, "Bir taraftan güvenlikte birlikte hareket edelim diyorsunuz, diğer taraftan Avrupa’nın kendi savunma bütçesini ve hazırlıklarını oluşturduğu SAFE gibi programlara gelince 'Türkiye siz biraz dışarıda kalın' yaklaşımları sergiliyorsunuz. Bunun uygun bir yaklaşım olmadığını burada müttefiklerimize açıkça anlattık" dedi. Heyet ayrıca, dijital devlet altyapısıyla tanınan Estonya’da milli siber güvenlik ve siber tehdit analizi yapan kritik kurumlardan brifing alarak Dijital Türkiye vizyonu kapsamındaki iş birliği fırsatlarını değerlendirdi.

Enkaz parçaları Hamad ve Manama'ya düştü

Bahreyn İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, İran topraklarından fırlatılan ve körfez semalarında imha edilen İHA ile akıllı mühimmatların şarapnel parçaları doğrudan sivil yerleşim alanlarına isabet etti. Hamad ve başkent Manama şehirlerindeki sokaklara düşen alevli enkaz yığınları nedeniyle park halindeki çok sayıda araç alev alarak küle dönerken, bazı konutların dış cephelerinde ve pencerelerinde ciddi hasar oluştu. Olay sırasında sokakta bulunan ya da evinin yakın penceresinde duran 11 yaşındaki bir kız çocuğunun şarapnel etkisiyle hafif yaralandığı ve kaldırıldığı hastanede ilk tedavisinin tamamlanarak taburcu edildiği bildirildi.

ABD'nin 5. Filosu ve Patriot radarları hedef alındı

Körfez'i savaş alanına çeviren saldırının askeri arka planı ise İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından ilan edildi. Tahran yönetimi, ABD ordusunun gece saatlerinde gerçekleştirdiği hava saldırılarına doğrudan misilleme yaptıklarını açıkladı. İran ordusu; Bahreyn'de konuşlu bulunan stratejik Şeyh İsa Hava Üssü'ndeki (Shaikh Isa Air Base) ABD askeri unsurlarına ait tam 18 lojistik hedefi ve bölgenin hava koruma kalkanını oluşturan ABD 5. Filosu'na ait Patriot hava savunma füze sistemlerinin kritik radar tesislerini kamikaze İHA'lar ve balistik füzelerle tam isabetle vurduklarını öne sürdü.

8 Bakan ve 9 ülkeden mühendislik heyetleri katıldı

Şam'daki dev organizasyonun açılış töreni, Orta Doğu ve bölge ülkelerinin ekonomi kurmaylarını bir araya getirdi. Açılışa bölge hükümetlerinden 8 bakan, Şam Valisi, diplomatik misyon şefleri ile sanayi odalarının üst düzey delegasyonları katılım sağladı. Altyapı ve şehircilik yatırımlarına yön vermek üzere 9 farklı ülkeden Şam'a gelen Mühendisler Odası ve Müteahhitler Birliği heyetleri, fuar alanındaki yeni nesil mühendislik çözümlerini, akıllı bina sistemlerini ve yeşil enerji teknolojilerini yerinde inceleme şansı yakaladı.

Türk markaları Suriye'de showroom açıyor

Fuarda yer alan Türk şirketleri, Suriye pazarının önümüzdeki 10 yıllık projeksiyonunda kalıcı yapı taşları oluşturmak için kolları sıvadı. Fuara ikinci kez katıldıklarını belirten Kütahya Seramik İhracat Müdürü Ateş Karova, Suriye'nin inşaat alanında dünyada en hızlı gelişen pazarlardan biri olduğunu vurgulayarak, Şam'ın en prestijli noktalarından olan Bağdat Caddesi'nde büyük bir showroom açacaklarını ve nitelikli porselen ürünlerini sektöre sunacaklarını ilan etti. Suriye pazarına ilk kez adım atan ADO Grup İhracat Satış Grup Başkan Yardımcısı Duygu Kaya ise, Türkiye'nin en büyük PVC pencere, kapı ve zemin sistemleri üreticilerinden biri olarak fuardaki yoğun ilgiden memnun olduklarını ve Türkiye adına çok ciddi ihracat bağlantılarına imza atacaklarını aktardı.

Suudi Arabistan'dan dev bütçeli enerji ve sanayi yatırımı

BUILDEX 2026, Körfez sermayesinin Suriye'ye dönüşü açısından da tarihi anlaşmalara ev sahipliği yapıyor. Fuarın ana sponsoru olan Suudi Arabistan merkezli Al-Ojaimi Endüstriyel Grubu'ndan Abdulhamid Aljamal, kablo, aydınlatma ve elektrik çözümleriyle Suriye'nin enerji altyapısını ayağa kaldırmak için proaktif bir rol üstlendiklerini açıkladı. Bünyesinde 18 dev firmayı barındıran Suudi Arabistan merkezli Al-Tamimi Enerji Şirketi Ticari Üst Yöneticisi (CCO) Yahya Belharith de Suriye pazarını çok önemsediklerini ve yakın zamanda Şam'da kalıcı bir bölge ofisi ile şube açma sürecinde olduklarını müjdeledi. Suudi Arabistan'ın Dammam şehrinden fuara katılan 50 yıllık alüminyum devi Andalus Grubu'nun İcra Müdürü Fadi Mohamad ise cephe ve ısı yalıtım sistemleriyle bölgedeki mega projelere özel mühendislik çözümleri sunacaklarını belirtti.

6 pilot ilde tamamen ücretsiz ve çok disiplinli hizmet

BM’deki "İlk Yıllar, Hayat Boyu Etki" başlıklı yan etkinlikte, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın talimatıyla hayata geçirilen sistemin ilk yılına ait çarpıcı veriler paylaşıldı. Türkiye delegasyonu adına konuşan Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürü Taha Kürşad Sezen, modelin tamamen ücretsiz olduğunu ve Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda; Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve UNICEF'in teknik ortaklığıyla yürütüldüğünü açıkladı. Pilot olarak seçilen 6 ilde kurulan Erken Çocukluk Gelişimi Birimlerinde; çocuk gelişim uzmanları, dil ve konuşma terapistleri, psikologlar, hemşireler ve sosyal hizmet uzmanları tek bir çatı altında ortaklaşa görev yapıyor.

0-8 yaş arası 231 çocuğa bireyselleştirilmiş destek

Sistemin çalışma prensiplerine değinen Genel Müdür Sezen, 0-8 yaş grubundaki çocuklara sahip ailelerin herhangi bir aracı kurum olmadan doğrudan bu birimlere başvurabildiğini belirtti. Erken teşhisin önemine dikkat çeken Sezen, yapılan incelemelerin ardından her çocuk için ayrı bir "bireyselleştirilmiş takip ve destek planı" hazırlandığını, şu an itibarıyla 231 çocuğun bu mekanizmayla aktif olarak desteklendiğini ifade etti. Ailelerin sürecin tam merkezine konumlandırıldığı sistem sayesinde, çocukların gelişimleri düzenli izleniyor ve gerektiğinde doğrudan devletin sağlık, eğitim veya sosyal yardım mekanizmalarına yönlendirilmeleri sağlanıyor.

"Bu model çocukların potansiyeline yapılan stratejik bir yatırımdır"

Erken müdahalenin sadece bürokratik bir hizmet alanı olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Sezen, konuşmasında küresel kamuoyuna şu mesajı verdi:

"Geliştirdiğimiz bu sistem yalnızca bir sağlık ya da sosyal hizmet modeli değildir. Erken müdahale, çocukların gelecekteki potansiyeline yapılan en stratejik yatırım, aileleri psikolojik ve lojistik olarak güçlendirmenin en etkili yolu ve çok daha kapsayıcı toplumlar inşa etmeye yönelik tarihi bir katkıdır. Nihai ve uzun vadeli hedefimiz, bu pilot uygulamayı en kısa sürede tüm Türkiye geneline yaygınlaştırarak desteğe ihtiyaç duyan istisnasız her çocuğa ve aileye ulaşmaktır."

BM çatısı altında küresel deneyim paylaşımı

Türkiye’nin geliştirdiği ulusal sistemi anlatan kısa filmin BM salonlarında gösterilmesinin ardından, uluslararası ölçekte bir panel düzenlendi. Türkiye’nin moderasyon gücünü hissettirdiği oturumda; Moldova, Portekiz, İspanya ve Türkmenistan’dan gelen üst düzey hükümet temsilcileri de kürsüye çıkarak kendi ülkelerindeki iyi uygulama örneklerini paylaştı. Engelli çocukların erken çocukluk döneminde yakalanmasının ve topluma kazandırılmasının küresel bir ödev olduğu belirtilerek, Türkiye'nin çok kurumla ortaklaşa yürüttüğü bu modelin diğer ülkelere de ilham verebileceği kaydedildi.

Balkanlar ve Orta Doğu hattı masaya yatırıldı

Bakanlık düzeyindeki resmi görüşme, iki komşu ülke arasındaki siyasi ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi açısından kritik bir dönemeçte gerçekleşti. Bakan Hakan Fidan ve Bulgar mevkidaşı Velislava Petrova-Chamova, heyetler arası toplantıda özellikle sınır güvenliği, enerji koridorları ve ticaret hacminin artırılması konularını değerlendirdi. Görüşmenin uluslararası boyutunda ise Orta Doğu’da yaşanan son askeri hareketliliklerin ve küresel krizlerin Balkan coğrafyasına olası yansımaları ile düzensiz göçle mücadelede ortak stratejiler detaylı olarak ele alındığı bildirildi.

Devletin zirvesi Fidan'ı kabul edecek

Bakan Fidan'ın Sofya'daki temasları sadece dışişleri düzeyinde sınırlı kalmayacak. Bulgaristan hükümet kaynaklarından edinilen bilgilere göre; Fidan'ın, ilerleyen saatlerde Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova ve Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev tarafından kabul edilmesi planlanıyor. Cumhurbaşkanlığı ve Başbakanlık nezdinde yapılacak bu üst düzey kabullerde, Türkiye ile Bulgaristan arasındaki askeri iş birlikleri, NATO içindeki dayanışma adımları ve bölge istikrarı gibi makro politik konuların onaylanması hedefleniyor.

Soydaş siyasetçiler ve Türk iş dünyasıyla buluşma

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, resmi devlet protokolünün ardından Bulgaristan'da faaliyet gösteren Türk iş dünyasının temsilcileri ve soydaş siyasetçilerle bir araya gelecek. Bulgaristan'da Türk yatırımlarının hukuki durumunu, ticari fırsatları ve Türk azınlığın kültürel-siyasi haklarını gözeten Hak ve Özgürlükler Hareketi (HÖH) gibi soydaş partilerin temsilcileriyle de istişare toplantıları yapılması öngörülüyor. Bu buluşma, Türkiye'nin Balkanlar'daki kültürel diplomasi ve soydaş odaklı dış politika vizyonunun önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.

"Daha önce gördüklerimden çok farklıydı"

Expedition 74/75 mürettebatı kapsamında uzay istasyonunda ikinci dönem görevini yürüten ABD’li astronot Jessica Meir, kişisel sosyal medya hesabı üzerinden yayımladığı büyüleyici görüntülerle dünya çapında büyük beğeni topladı. Uzay fotoğrafçılığına olan tutkusuyla tanınan Meir, yeryüzünün yaklaşık 400 kilometre yukarısından kaydettiği doğa harikasına ilişkin şu ifadeleri kullandı: "Muhteşem kutup ışıklarının bu hızlandırılmış görüntüsü, son günlerde Güneş yüzeyinde meydana gelen güçlü patlamaların ve güneş olaylarının doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıktı. Daha önce uzayda şahit olduğum kutup ışıklarının aksine bu ışık kütlesi, adeta canlı bir organizma gibi dans ederek ve kıvrılarak tam altımızdan geçti. Alışılmışın dışındaki bu etkileyici gösteri, kelimenin tam anlamıyla duygusal açıdan insanı sarsan bir görsel şölen sundu. Bu eşsiz olaya bir kez daha hayran kaldım."

Güneş patlamaları şöleni tetikledi

Astronot Jessica Meir'in SpaceX Dragon kapsülünün gözlem pencerelerinden kaydettiği görüntüler, uzay bilimciler tarafından da yakından inceleniyor. Bilim insanları, Dünya'nın manyetik alanı ile Güneş'ten gelen yüklü parçacıkların çarpışması sonucu ortaya çıkan bu yeşil, mor ve kızıl tonlardaki auroraların, son dönemde Güneş lekelerinde yaşanan hareketliliğin bir kanıtı olduğunu belirtiyor. ISS'in gelişmiş ayna ve lens teknolojisine sahip kamera sistemleriyle kaydedilen bu hızlandırılmış görüntülerde, sadece kutup ışıkları değil, Dünya'nın şehir ışıkları ile Samanyolu Galaksisi'nin yoğun çekirdek yapısı da net bir şekilde arka planda yer alıyor.

"Kamuoyu beyanlarıyla çelişiyor" iddiası

Aktivistler ve araştırmacılar tarafından hazırlanan raporda, Maersk’in küresel taşımacılık ağını kullanarak İsrail ordusunun lojistik tedarik zincirinde rol oynadığı savunuldu. Filistin Gençlik Hareketi bünyesinde araştırmalar yürüten aktivist Nadya Tannous, elde ettiklerini öne sürdükleri verilerin nakliye devinin resmi açıklamalarıyla çeliştiğini iddia ederek şu ifadeleri kullandı: "Ortaya koyduğumuz kanıtlar, Maersk’in kamuoyuna yönelik iddialarını doğrudan sorgulatmaktadır. Mermi çekirdekleri, pirinç kovan bileşenleri, bomba gövdeleri ve havan parçaları sıradan ticari emtialar değildir. İddia edilen bu lojistik faaliyetlerin, askeri operasyonlardaki mühimmat tedarikinde kritik bir rol oynadığı değerlendirilmektedir."

Raporda yer alan sevkiyat ve tonaj iddiaları

Yayımlanan raporda, Maersk vasıtasıyla İsrail'e ulaştırıldığı öne sürülen askeri teçhizatın detayları şu şekilde sıralandı:

• Mühimmat Üretim Malzemeleri İddiası: Ekim 2023 ile Temmuz 2025 arasındaki dönemde şirketin, İsrail'e 1,42 million kilogramdan fazla mermi çekirdeği ve pirinç kovan parçası sevk ettiği ileri sürüldü. Bu malzemelerin, ordunun kullandığı 5.56 mm ve 7.62 mm'lik mermilerin üretiminde değerlendirildiği iddia ediliyor.

• Bomba Gövdesi Sevkiyatı İddiası: Ekim 2023 ile Haziran 2024 arasında, toplam ağırlığı 1,1 milyon kilogramı aşan en az bin 996 adet askeri bomba gövdesinin taşındığı öne sürüldü. Sevkiyat kapsamına MK-84 genel maksat bombaları ile MPR serisi gövdelerin de dahil olduğu savunuluyor.

• Havan Bileşenleri İddiası: Kasım 2023 ile Temmuz 2024 tarihleri arasında ise Maersk gemileriyle, yaklaşık 40 bini aşkın kilogramlık 120 mm'lik havan bileşeninin transfer edildiği iddia edilen raporda yer alıyor.

Havalimanı ve dev köprü projelerine yerinde inceleme

Riyad Kral Halid Uluslararası Havalimanı’nda Suudi yetkililer tarafından karşılanan Bakan Abdulkadir Uraloğlu, havalimanında yürütülen kapasite artırım ve modernizasyon çalışmalarına ilişkin teknik brifing aldı. Türk müteahhitlik sektörünün Körfez bölgesindeki gücüne dikkat çeken Uraloğlu, daha sonra Riyad'ın en prestijli ulaştırma yatırımlarından biri olan Laban Vadisi Köprüsü Projesi (Wadi Laban Bridge) sahasına geçti. Proje kapsamında inşaatı devam eden üç yeni kablo askılı köprünün mühendislik süreçlerini yerinde inceleyen Bakan Uraloğlu, ulaştırma altyapısındaki tecrübe paylaşımının önemine değindi.

"Osmanlı dönemine uzanan ortak tarihin izleri"

Bakan Uraloğlu, Riyad’daki resmi ve teknik temaslarının ardından ülkenin kültürel mirasını barındıran Suudi Arabistan Ulusal Müzesi’ni ziyaret etti. Müzede sergilenen İslam medeniyeti eserleri ve ortak kültürel ögeleri inceleyen Uraloğlu, ziyarete ilişkin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Suudi Arabistan'ın tarihini, İslam medeniyetinin köklü mirasını, kuruluş yolculuğunu ve Osmanlı dönemine uzanan ortak tarihimizin izlerini yansıtan Suudi Arabistan Ulusal Müzesi'ni ziyaret ettik. Aynı medeniyet havzasından beslenen köklü ilişkilerimiz, bugün lojistikten demiryollarına kadar farklı alanlarda kurduğumuz stratejik iş birliklerine ve ortak geleceğimize yön veriyor."

Kentler enkaza döndü: Bin 500 bina tamamen yıkıldı

Depremin merkez üssü olan Mindanao Adası ve çevresindeki yerleşim birimlerinde sarsıntının boyutu gün ağarınca ortaya çıktı. Yerel yönetimlerden yapılan hasar tespit açıklamalarında; aralarında okullar, hastaneler, kamu binaları ve çok sayıda konutun yer aldığı en az bin 900 yapının ağır hasar gördüğü bildirildi. Bu binalardan bin 500'ünün sarsıntı esnasında tamamen yıkılarak enkaza dönüştüğü belirtildi. Evlerini kaybeden binlerce sivil için derme çatma çadır alanları kurulurken, artçı sarsıntıların sürmesi nedeniyle hasarlı binaların çevresi güvenlik kordonuna alındı.

Havalimanı süresiz kapatıldı, acil durum ilan edildi

Depremin en çok etkilendiği merkezlerden biri olan General Santos şehrinde ise lojistik hatlar tamamen kilitlendi. Şehirde bulunan General Santos Uluslararası Havalimanı’nın ana terminal binasında ve pistinde derin yarıklar oluştuğu, kule bağlantılarının hasar görmesi nedeniyle tüm uçuşların süresiz olarak ertelendiği duyuruldu. Bölgeye havayoluyla ulaştırılması planlanan insani yardımların sekteye uğraması üzerine yerel hükümet, General Santos kenti genelinde "acil durum" kararı aldığını ilan etti.

Sahada zamana karşı kurtarma mesaisi

Filipinler Sivil Savunma Ofisi, şu ana kadar kendilerine ulaşan resmi kayıp ihbarı sayısının 4 olduğunu ancak tamamen yıkılan bin 500 binanın büyüklüğü göz önüne alındığında bu sayının artmasından endişe duyulduğunu açıkladı. Bölgeye sevk edilen askeri birlikler, itfaiye ve gönüllü arama-kurtarma ekipleri, iş makinelerinin giremediği dar sokaklarda enkaz altından ses alabilmek için yoğun bir mesai harcıyor. Hastanelere kaldırılan 456 yaralıdan bazılarının durumunun kritik olduğu, bu nedenle can kaybı bilançosunun ilerleyen saatlerde yukarı yönlü değişebileceği uyarısı yapıldı.

"Avustralya ile somut projelere odaklandık"

Almanya’daki iklim diplomasisi maratonuna Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile yaptığı ikili görüşmeyle başlayan Bakan Murat Kurum, iki ülkenin ortaklaşa üstlendiği küresel liderlik vizyonunun altını çizdi. Görüşmenin ardından sosyal medya hesabından detayları paylaşan Kurum, COP31 Başkanlığı vizyonu doğrultusunda eylem gündeminin önceliklerini paylaştıklarını ve sadece teoride kalmayıp somut sonuçlar doğuracak yeşil enerji yatırımları ile iklim adaptasyonu konularını ele aldıklarını belirtti. Bonn'da yürütülen teknik alt kurul müzakerelerinin Antalya’daki ana kararlara zemin hazırlayacağını vurgulayan Kurum, Avustralya ile kurulan bu yakın iş birliğinin kesintisiz süreceğini kaydetti.

Küresel kalkınma ve uygulama organlarıyla tam mutabakat

Bakan Kurum’un ikinci durağı ise küresel iklim finansmanı ve kalkınma projelerinin en tepesindeki isim olan BM Genel Sekreter Yardımcısı ve UNDP Politika Destek Bürosu Direktörü Marcos Neto oldu. Görüşmede, Türkiye'nin ev sahipliğini yapacağı COP31 zirvesine doğru giden 2026 yılı yol haritası ve atılacak lojistik adımlar masaya yatırıldı. Ardından BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell ile kritik bir toplantı gerçekleştiren Kurum, UNFCCC sekretaryası ile kurulan kurumsal bağların önemine değinerek, dünyada ilk kez tamamlanan küresel durum değerlendirmesi raporunun pratik ve ölçülebilir iklim eylemlerine dönüştürülmesi hedefini masaya taşıdıklarını ifade etti.

Geleceğin çevre mimarisi için stratejik 4’lü zirve

Bonn programının en dikkat çekici ayağı ise küresel iklim kararlarının sürekliliğini sağlamak adına düzenlenen 4’lü ortak zirve oldu. Bakan Murat Kurum; Avustralyalı mevkidaşı Chris Bowen, BM İcra Sekreteri Simon Stiell ve bir önceki dönem olan COP30'un Brezilyalı Başkanı Andre Correa do Lago ile aynı masada buluştu. Bu zirvede, iklim müzakerelerinin geçmiş kararları (Brezilya vizyonu) ile gelecek hedefleri (Türkiye-Avustralya vizyonu) arasında köprü kuruldu. Bakan Kurum ayrıca UNFCCC Uygulama Yardımcı Organı (SBI) Başkanı Julia Gardiner ve Bilimsel ve Teknolojik Danışma Alt Kurulu (SBSTA) Başkan Yardımcısı Carol Franco ile de teknik zirveler yürüterek Türkiye’nin başmüzakereci ekibiyle birlikte Bonn çıkarma hattını tahkim etti.