10.05.2017, 10:36

Osmanlıca Yazı Çeşitleri

Osmanlı Döneminde çok uluslu bir yapının olması, kullanılan dile de yansımıştır. Kuruluş döneminde daha saf bir Türkçe kullanan halk ve devlet, fetihlerin artması ve Türk olmayan unsurların yapıya dahil olması ile beraber ağır ve sanatlı bir Türkçe kullanmaya başlamıştır. Farklı dillerden birçok kelimenin Türkçeye dahil olması ile beraber Osmanlı Türkçesi denilen bir dil ortaya çıkmıştır. Osmanlı Türkçesi, ağırlığı Türkçe kelimelerden oluşmak üzere birçok yabancı kelimeyi de içerisinde barındıran bir dildir. Lisan-ı Osmani diye de tanımlanan Osmanlı Türkçesi, İlk Türk Anayasası olan Kanun-i Esasi de: Devletin resmi dili Türkçedir ibaresi ile ifade edilmiştir. Osmanlı Türkçesi, alfabe olarak da Arap harflerinden oluşan ama o harflerden farklı harfleri de içerisinde bulunduran bir alfabe ile yazılmıştır. Osmanlı Alfabesinin bir tane olmasına karşın, farklı yazım şekilleri ortaya çıkmış ve bu yazım şekilleri farklı alanlarda uzun bir süre kullanılmıştır. Osmanlıca Yazı Çeşitleri şunlardır: Kufi: En eski yazı çeşitlerinden birisidir. Genellikle dini eserlerde, medrese ve cami gibi yapıların kitabelerinde, mühürlerde ve levhalarda Nesih: En okunaklı yazılardan birisidir. Kitabelerde, paralarda, levhaların yazımında kullanılır. Tefsir ve hadis gibi dini kitapların yazımında kullanılmıştır. Rik’a: Kolay ve hızlı yazmaya elverişli olduğu için zamanla el yazısına dönüşmüştür. Günlük hayat içerisinde okuma yazma bilenlerin kullandığı yazı çeşididir. Sülüs: Genellikle, cami ve türbe kapılarının üstündeki kitabelerde, dua, tevhid ve besmele metinlerinde bu yazı tipi göze çarpmaktadır. Bunun yanı sıra; berat, ferman ve sikke üstünde de bu yazıya rastlanmaktadır. Ta’lik: İran kökenli bir yazı çeşididir. Fetva, Şeriye Sicilleri ve Kadı sicillerinde genellikle bu yazı kullanılmıştır. Bazı çeşmelerin üzerinde de Ta’lik çeşidine rastlamak mümkündür. Divani: Devletin en tepesindeki kurum olan Divan-ı Hümayun’da kullanılan yazı çeşididir. İlk defa Fatih Sultan Mehmet Döneminde kullanılmaya başlanmıştır. Oldukça gösterişli ve karmaşık bir yazı çeşididir. Divan kayıtlarının yanı sıra, bazı devlet kurumlarındaki belgeler de bu yazı ile yazılmıştır. Okunması son derece zordur. Osmanlıca yazı çeşitleri, Meşrutiyetin ilan edilmesi ile beraber sadeleştirilmeye çalışılmıştır. Çünkü yazıların okunması oldukça zordur. Bu konuda yapılan ilk çalışmalardan birisi Enver Paşa’ya aittir. Enver Paşa, kendi adı ile anılan ve harflerin birleştirilmediği bir Osmanlıca yazı çeşidi kısa bir süre kullanılmıştır. Cumhuriyet’in ilanından sonra ise Latin alfabesine geçilmiştir.

Yorumlar
Yükleniyor...
0
.

Gelişmelerden Haberdar Olun

@