10.05.2017, 10:37

Osmanlı Devleti’nde Batıcılık

Avrupa’da gerçekleşen Rönesans, Reform ve Sanayi İnkılabı gibi gelişmeler, Osmanlı Devleti tarafından takip edilmemiştir. Bunun sonucunda da devlet, Avrupa’nın oldukça gerisinde kalmış ve dağılma süreci içerisine girmiştir. Devleti dağılmaktan kurtarmak için çeşitli fikir akımları ortaya atılmıştır. Bunlardan birisi de Batıcılık ideolojisidir. Aslında Batıcılık fikri devlete yabancı bir kavram değildir. Lale Devri ile beraber Avrupa’daki birçok yenilik Osmanlı topraklarına getirilmiş ve burada kullanılmıştır. 19. Yüzyıldan itibaren ise bu fikir bir ideolojiye dönüşmüş ve devletin dağılması bu fikirle engellenmeye çalışılmıştır. Bu ideolojinin en büyük savunucuları Tevfik Fikret, Abdullah Cevdet ve Celal Nuri olmuştur. Fakat bu fikrin savunucuları zaman içerisinde görüş ayrılıklarına düşmüşlerdir. Abdullah Cevdet, batı uygarlığının tüm kültür değerleri ile alınması gerektiğini savunurken, Celal Nuri ise buna karşı çıkmış ve sadece batıdaki teknolojik gelişmelerin takip edilmesi gerektiğini söylemiştir. Bu ideolojiye dair program ise yine Abdullah Cevdet tarafından kaleme alınmıştır. İçtihat isimli dergide yayınlanan ‘Pek Uyanık Bir Uyku’ ismindeki makale içerisinde geçen Batıcılık programı şu şekildedir: – Evlilikte tek eşlilik esas alınacaktır. – Arap harfleri kaldırılacak ve yerine Latin harfleri kullanılacaktır. – Mecelle ve Şeri Mahkemeler kaldırılacak ve modern bir Medeni Kanun kabul edilecektir. – Batılı tarzda şapka kullanılacaktır. – Görücü usulü evlilik yasaklanacaktır. – Tekke ve Zaviyeler kapatılacaktır. – Kadınların giyim ve kuşamlarına müdahale edilmeyecektir. – Ulemanın dışında hiç kimse sarık ve cübbe giyemeyecektir. – Türbelere adak adamak yasaklanacaktır. Bu program özellikle gelenekçi kesim tarafından büyük bir tepki ile karşılanmıştır. Devletin batı tarzındaki daha önce yaptığı ıslahatlar da her zaman bir kesimin itirazı ile engellenmeye çalışılmıştır. Batıcılık ideolojisinin programı o dönem şartları içerisinde oldukça radikal olarak gözükse de, Cumhuriyetin ilanı ile beraber bunların büyük bir kısmı hayata geçirilmiştir. Bu anlamda batıcılık fikrinin yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin temel ideolojilerinden biri olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Yorumlar
Yükleniyor...
0
.