10.05.2017, 10:18

Lületaşı Dünya markası olma yolunda

Aktaş Lületaşı Sahibi Behçet Han Aktaş: “Eskişehir’in 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti olması nedeniyle lületaşı Türk Cumhuriyetleri’nden başlayarak tüm ülkelere yayılma durumuna geldi.”
Yer tespiti yapıldıktan sonra zahmetli bir çalışma sonrası 100-120 metre derinliğe inilerek galeriler açılmak suretiyle, kazma ve küreklerle çıkarılan ayrıca temizlenmesinin ardından yontulup bozuk olanlar ayıklandıktan sonra sanatkarlarının hayat verdiği lületaşı Eskişehir’in simgesi konumunda. Dünyada sadece Eskişehir çevresinde çıkarılıyor. Bu haftaki İş Dünyası sayfamızdaki konuğumuz Aktaş lületaşı sahibi ve lületaşı ustası Behçet Han Aktaş.
-Aktaş ailesi olarak kaç kuşak olarak lületaşı madenciliği ve işletmeciliğini sürdürüyorsunuz ?
-Şu anda 6’ncı kuşak yetişmekte olup, ben ise 5’inci kuşağım. İşletmecilik ise 164 yıllık bir maziye sahip. Şu an ise lületaşı için yaptığı hizmetleri nedeniyle yakından tanınan babam Cihangir Aktaş ile birlikte Odunpazarı El Sanatları Çarşısı Atlıhan’daki işyerimizde faaliyetlerimizi sürdürüyoruz. Eskişehir’de lületaşı hammaddesi (madeni) nerelerde çıkarılıyor? -Beyazaltın, Kozlubel, Söğütçük, Başören, Karatepe, Turkmentokat, Sarıkavak ve İmişehir olmak üzere 8 köyde çıkarılıyor.
-Lületaşı’nın kısaca tarihçesine değinir misiniz?
-M.Ö 6ve7. Yüzyılda Frigler Eskişehir’de yaşamışlar. Çavlum yakınında Negropol alanında bulunan bir lületaşından yontulmuş bir mühür. Bu mühür damga mühür şeklindeydi. Bu da gösteriyor ki Friglerin zamanından beri Eskişehir’de lületaşı var
-Lületaşı hangi alanlarda kullanılmaktadır?
-En çok alanı pipo yapımında kullanılıyor. Kedi-köpek kumu olarak da yararlanılıyor. Ancak bu alan yeterli ilgiyi görmediğinden değerlendirilmemektedir. Bu tür iş alanı değerlendirilmesini beklerken maalesef kedi-köpek kumu çeşitli ülkelerden katkılı bir şekilde ithal ediliyor. Halbuki çıkarılan lületaşlarının öğütülerek dış satımının gerçekleşmesi ile ekonomiye önemli katkı sağlanabilir kanısındayım. Hatta lületaşı, pipo ve ağızlıkların dışında takı olarak da kullanılıyor.
-Lületaşı maden ocaklarında çalışanlar konusunda bilgi verir misiniz?
-Bizim köylümüz yazın çiftçilik yapıp lületaşı madeninde çalışır. Sezon boyunca çalışanların sayısı 150’ye yakındır. -Hammadde sıkıntısı çekiliyor mu? -Hammadde sıkıntısı, yaz aylarında çekilir. İnsanlar bu mevsimde ocağa gitmezler. Lületaşı çıkarılmadığından taş az olur.
-Yurtiçi ve yurtdışından talepleri karşılayabiliyor musunuz?
-Yurtiçi ve yurtdışı talepleri sıkıntısız bir şekilde karşılayabiliyoruz. Talepleri karşılayabildiğimiz ülkeler arasında bazı Avrupa ülkeleri ile Ortadoğu ülkeleri ilk sıralarda yer alıyor. Bu ülkeler Almanya, Fransa, Danimarka, Hollanda, İngiltere, ABD ayrıca Dubai, Umman, Kuveyt ve Arabistan’dan oluşuyor.
-Günümüzde lületaşı rezervleri yeterli oluyor mu?
-Lületaşı rezervleri yeterli, 2 yıl önce MTA’nın yaptığı araştırmaya göre eski adı Sepetçi yeni adı Beyaz Altın köyündeki bölgede 150-360 metre derinlikte. Bol miktarda lületaşı hammaddesinin bolca olduğu belirlendi.
-Aldığımız duyumlara göre, dünyada sadece Eskişehir çevresinde çıkarılan lületaşının madeni de madencisi de sanatçısı da 10 yıl sonra ustaların bulunmayacağı görüşünü paylaşıyorlar. -Bu konuda ne diyeceksiniz?
- Bu konudaki aldığınız bilgiler gerçek olabilir. Konuya çalışanlar açısından baktığımızda bu sayı her geçen yıl azalıyor. Yakın zamanda hammadde sıkıntısı meydana gelebilir. Belirttiğiniz gibi gelecekte usta bulunmasında da zorluklar yaşanabilir. Önemli olan mesleğin yok olmasını engelleyebilmektir.
-Yabancı ülkelerle yeni ihracat bağlantıları kuruyor musunuz? Lületaşından yapılmış bir piponun döviz cinsinden fiyatı ile ilgili kısa bilgi verir misiniz?
-Çeşitli dünya ülkeleri lületaşını çok iyi tanıyorlar. Lületaşı ihracatından sonra dünyada başlayan Tütün’e hayır kampanyaları nedeniyle 3 dolardan 500 dolara kadar pipo var.
-Son olarak söyleşimize ekleyecek sorunlarınıza değinir misiniz?
-Lületaşının şu günlerde çok fazla bir sorunu yok. Belediyelerin katkılarıyla açılan çarşılarda satışı yapılıyor. Yerli ve yabancı turistler gelip lületaşını bire bir görüp satın alabilirler. İlköğretim okullarının uzaması nedeniyle çırak yetişmiyor ama belediyelerimiz ve Halk Eğitim Merkezi’nin açmış oldukları lületaşı El Sanatları Kurslarına kursiyer olarak gelenler lületaşını tanıma ve işleme fırsatı buluyorlar. Düzenlenen kursların bu kursiyerlere yararlı olduğunu birebir tespit ediyoruz. Bu sayede lületaşı daha geniş kitlelere ulaşıyor. Çırak yetişmese bile kursiyerler lületaşına daha çok ilgi duyuyorlar. Bu nedenle lületaşı camiasına Odunpazarı Belediye’sinin büyük katkıları olduğuna değinmeden geçemiyorum. Bu nedenle camiamız adına özellikle şükranlarımızı sunuyorum.

Yorumlar
Yükleniyor...
0
.

Gelişmelerden Haberdar Olun

@