10.05.2017, 10:37

Cemal Paşa

Osmanlı Devleti’nin son dönemine damgasını vuran isimlerden birisi de Cemal Paşadır. Üç Paşalar İktidarı olarak bilinen 1913 – 1918 yılları arasından görev yapan Cemal Paşa, aynı zamanda İttihat ve Terakki Partisinin de üç önemli liderinden birisidir. Midilli doğumlu olan Cemal Paşa, asker kökenli bir ailenin çocuğudur. Kuleli Askeri Lisesi ve Harbiye Mektebi’nin ardından yüzbaşı olarak orduya katılmıştır. Selanik’te görev yaptığı sürede İttihat ve Terakki Cemiyeti ile tanışmış ve bu cemiyetin üyesi olmuştur. 31 Mart Olayının bastırılmasında aktif bir rol üstlenmiş ve ardından da Üsküdar Muhafızlığına atanmıştır. Adana’da çıkan Ermeni isyanlarını bastırması için bölgeye gönderilmiş ve Adana valisi yapılmıştır. Cemal Paşa’nın asıl yükselişi ise Birinci Dünya Savaşı ile başlamıştır. Bahriye Nazırı ve aynı zamanda ikinci ordu komutanı olan Cemal Paşa, bir süre sonra Kanal Cephesine atanmıştır. Devletin bu cephedeki amacı Mısır vilayetini İngilizlerden geri almaktır. Fakat Cemal Paşa, bu cephede başarılı olamamıştır. İngilizleri korkutmak amacı ile havaya yapılan top atışları, İngilizlerin; Osmanlı Ordusunun yerini tespit etmesine sebep olmuştur. Ayrıca bu cephelerdeki Arap ihanetleri de Cemal Paşa’nın başarısız olma sebeplerindendir. Bu cephedeki mağlubiyetin ardından Filistin bölgesine gelen Cemal Paşa, uzunca bir süre burada kalmıştır. Bölgedeki Arap milliyetçilerinin faaliyetlerini yakından takip etmiş ve Osmanlı’ya ihanet eden birçok Arap milliyetçisini astırmıştır. Bundan dolayıdır ki, Arapların bir kısmı Cemal Paşa’dan halen nefret etmektedir. Hatta Araplar, Cemal Paşa için Kasap Cemal ya da kan dökücü anlamına gelen Seffah lakaplarını kullanmıştır. Beyrut ve Şam’da, Cemal Paşa’nın astırdığı Arap milliyetçilerinin isimlerinin verildiği iki büyük meydan vardır. Savaşın sonlarına doğru, diğer İttihatçılar gibi bir Alman denizaltısına binerek ülkeden ayrılmıştır. Önce Odessa’ya, ardından da Berlin’e geçmiştir. Afganistan’a giderek buradaki ordunun modernleşmesi projesine katılmışsa da daha sonra Tiflis’e geçmiştir. İttihatçılar ile beraber Orta Asya’daki Türkleri, Turancılık amacı çerçevesinde birleştirmeye ve örgütlemeye çalışmıştır. Anadolu’da devam eden Kurtuluş Savaşı’na katılmak için yola çıktığı dönemde, Ermeni komitacılar tarafından Tiflis’te şehit edilmiştir. Naaşı, Kazım Karabekir tarafından Türkiye’ye getirilmiş ve Karskapı Şehitliğine defnedilmiştir. Cemal Paşa, diğer İttihatçıların aksine Fransa taraftarı bir askerdir. Almanya ile yapılan ittifak antlaşmasından, kendisinin çok sonra haberi olmuştur. Ermeni Tehcirine dair kendisine ithaf edilen suçları hiçbir zaman kabul etmemiş ve Ermenilerin, Osmanlı Devleti’ne sadık bir millet olduğunu ancak Rusların kışkırtma ve oyunlarına geldiklerini anılarında dile getirmiştir.

Yorumlar
Yükleniyor...
0
.