İSLAMDA CİHAT

Ali Osman ORUM Ali Osman ORUM
Tefekkür Aynası

Bir işi yapabilmek için bütün imkânları kullanmak anlamına gelen “cihâd” kavramı; Kur’ân-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde; dini öğrenmeyi, öğretmeği, dini tebliğ etmeyi, dinin emir ve yasaklarına uymayı, haram ve günahlara karşı nefis ile mücadele etmeyi, İslam’ın bilinmesi, tanınması, yaşanması ve yücelmesi için çalışmayı ifade ettiği gibi, Allah yolunda Müslümanlara savaş açan İslam düşmanlarıyla yapılan mücadele ve savaşı da ifade eder. “Allah yolunda hakkıyla cihat edin” (Hac, 22/78) âyeti bunları kapsar.

İslâm bilginleri cihadı genel olarak şöyle tanımlamışlardır: Cihad; “Hak dine davet etme faaliyetidir”,Şeytana ve nefsin kötü arzularına karşı verilen savaştır, “Düşman karşısındaki savunmada bütün gücünü kullanmaktır”.. Görüldüğü gibi, İslâm’da cihadın; nefis terbiyesinden, toplumsal görev ve sorumlulukların yerine getirilmesine kadar çok farklı yönleri vardır. Cihadın en son şekli olan savaş ise, ancak zorunlu hallerde başvurulabilecek bir yöntemdir ve Kur’an’da “kıtal” kelimesiyle ifade edilmektedir. Sevgili peygamberimiz de: “Ey İnsanlar, düşmanla savaşmak üzere karşı karşıya gelmeyi temenni etmeyiniz. Allah’tan, sizi savaştan korumasını isteyiniz. Düşmanla karşılaşınca da sabrediniz”  (Buhari, “Cihad”, 112) buyurmuşlardır.

Cihâd üç kısma ayrılır:  1) Sözle yapılan cihâd: “kâfirlere boyun eğme ve Kur’an ile onlara karşı büyük cihadda bulun” (Furkân, 25/52) âyeti bunun delilidir. Kur’an’ı ve ahkâmını öğrenmek, öğretmek ve İslâmı herkese anlatmak bu tür bir cihaddır.

2) Îman edip sâlih ameller işleyerek, kendini günah olan söz, fiil ve davranışlardan alıkoyarak nefis ile cihad:Kim (nefsiyle) cihâd ederse o ancak kendisi için cihat etmiş olur.” (Ankebût, 29/6) âyeti bunun delilidir.

3) Mal ve can ile Allah yolunda cihâd: Bu, İslâm’a ve Müslümanlara saldıranlara karşı malı ve canı ile fiilen savaşmak şeklinde olur. “Gerek hafif gerekse ağır (silahlarla) hep birlikte savaşa çıkın. Mallarınızla ve canlarınızla Allah yoluna cihâd edin..” (Bakara, 2/41) âyeti bunun delilidir.

                İslâm; savaşı ancak saldırı olunca müdafa olarak meşrû görür. Peygamber (s.a.v) “müşriklerle elinizle ve dillerinizle cihâd edin” (Ahmed, III,153) “Mücâhid nefsiyle savaşandır” (Ahmed, VI,20) hadisleriyle sözlü, fiili ve nefisle yapılan cihada işaret etmiştir. O halde bir Müslüman, dininin emir ve yasaklarını öğrenip ona göre yaşamakla, öğrendiklerini başkalarına öğretmekle, iyiliği emredip kötülükten sakındırmakla, İslâm'ı tebliğe çalışmakla ve gerek nefsine ve gerekse dış düşmanlara karşı mücadele vermekle hep cihat etmiş olmaktadır.

            Görüldüğü gibi İslâm, "cihad"ı savaştan ibaret görerek dar kalıplara sıkıştırmamış, sınır ve boyutlarını çok geniş tutmuştur. İlahî gerçekleri insanlara anlatmayı, bu uğurda çile çekmeyi, yeri geldiğinde zalimin yüzüne haksızlığını açıkça dile getirmeyi de cihat saymıştır. Öte yandan ilmen insanlara faydalı olmayı; mal ile Allah'ın dinine destek sağlamayı; hakkı, iyiliği ve güzelliği tavsiye etmeyi İslâm'ın en üstün ibadetlerinin başında gelen cihadın şümûlüne almıştır. Böylece hiç kimsenin bir bahaneyle bu faziletten mahrum kalmamasını sağlamıştır.

Şüphesiz günümüz açısından cihadın en önemli şekli, İslam’ı insanlara doğru bir şekilde ulaştırmaktır. İnanıp inanmamak, kabul edip etmemek kişilerin kendilerinin bileceği bir şeydir. Kur’an-ı Kerim’de tebliğden ve imandan söz eden âyetlerden bu husus apaçık anlaşılmaktadır.  “Ey peygamber! Kâfirlere ve münafıklara karşı cihat et ve onlara karşı çetin ol...” (Tevbe, 9/73¸ Tahrîm, 66/9)  anlamındaki âyette Peygambere emredilen münafıklarla savaş, "kıtâl" anlamında savaş değildir. Âyetteki cihâd kavramı;  münafıklarla hak uğrunda dil ile mücadele etmek, İslam gerçeği ile ilgili delilleri anlatmak, fitne ve fesatlarına engel olmak anlamındadır.

Öyleyse kâfirlere itaat etme, onlara karşı Kur’an’la büyük bir cihat yap!”(Furkan, 25/52) bu âyetinde kâfirlere karşı Kur’an’la büyük bir cihadın yapılmasının emredilmesi, cihadın özellikle fikrî boyutuna vurgu yapmaktadır. Demek ki asıl büyük cihad, fikrî planda yapılacak olan cihaddır. Allah’ın rızasını kazanmak için çalışanlara, ona ulaştıracak yolların gösterileceğini vadeden ayette gösterilen bu çabaların da cihad olarak nitelendirilmesi de çok dikkat çekicidir.

Cihâdın "harb, gazâ ve kıtâl" anlamında fiilî bir savaş şeklinde uygulanabilmesi için meşru bir savaşın olması gerekir. Savaş ise ancak saldırı olduğu zaman meşru olur. "Sizinle savaşanlara karşı Allah yolunda siz de savaşın…" (Bakara, 2/190) َ Sizinle topyekûn savaştıkları gibi siz de müşriklerle topyekûn savaşın" (Tevbe, 9/ 36) anlamındaki âyetler ve benzerleri bunun delilidir. "Allah uğrunda hakkıyla cihat edin…"  (Hac, 22/78) anlamındaki âyetlerde geçen "Allah yolunda cihâd" emri, hem İslam düşmanlarıyla meşru bir harp çıktığında savaş araç gereçleriyle fiilen savaşmayı hem İslam'ın hükümlerini bizzat uygulamayı, nefsi kötülüklerden ve haramlardan alıkoymayı, hem de İslam'ın bilinmesi, yücelmesi ve hükümlerinin uygulanması için gösterilen sözlü, ekonomik ve her türlü çabayı ifade eder.

"Mücâhid, nefsi ile mücadele eden kimsedir" (Tirmizi, Fedailü’l Cihat. 2/IV) "Müşrikler ile mallarınız, canlarınız ve dilleriniz ile cihat edin" Ebu Davut, Cihat 17 َ “Kim, eliyle cihat ederse o mümindir, kim onlarla diliyle cihat ederse mümindir, kim onlarla kalbi ile cihat ederse mümindir, bunun dışında hardal tanesi kadar iman yoktur"  (Müslim, İman, 80) Hakkı ve doğruyu söylemenin ve anlatmanın da en büyük cihat olduğunu ifade etmektedir: َ "Ey insanlar! Düşmanla karşılaşmayı arzu etmeyiniz, Allah'tan sağlık isteyiniz…"(Müslim, Cihat, 20) anlamındaki hadis ile barış teşvik edilmektedir, çünkü İslam'da esas olan barıştır. "Kim Allah'ın kelimesinin yücelmesi için savaşırsa o, Allah yolundadır" (Buhârî, Cihâd, 15)

EN SON EKLENEN HABERLER

Eskişehir Valisi Özdemir Çakacak 18 Aralık Uluslararası Göçmenler Günü nedeniyle kutlama mesajı yayımladı.

Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen Halk Süt Projesi kapsamında süt satışları 17 Aralık Pazartesi gün&uu...

Eskişehir’de ilk kez açılan Kitap Fuarı’nı açık kaldığı sürede 88 bin 400 kişi ziyaret etti.

Annelik ve doğum sonrası dönem ile ilgili bilgilendirici bir açıklama yapan Dr. Damla Eyüboğlu, küçük bir can dü...

Eskişehir Emniyet Müdürlüğü tarafından uyuşturucuyla mücadele kapsamında düzenlenen operasyonda yaklaşık 4,5 kilo esrar ...

Yenibağlar’da 2 bin lira borcu olduğu iddiasıyla bir binanın 6. katına çıkarak kendini aşağıya atmak isteyen şahıs, polis ekiplerinin yak...

Eskişehir Web Tasarım