TÜKETİM KÜLTÜRÜ

Yiğit MUMCU Yiğit MUMCU
Teknoloji ve Markalar

Günümüz dünyasında tüm sektörlerdeki dengeler değiştikçe insanların hayatları da hızlı bir değişime uğruyor. Üretimden çok tüketime giden fayda yerine imaj kavramının ön plana çıktığı bir dünyada yaşıyoruz. Dünya çapında tanınan ve söz sahibi olan şirketler aracılığı ile hızlı tempoda yaşanılan marka bağımlılığının üst seviyede olduğu bir hayat tarzına doğru koşar adımlarla gidiyoruz. Tüketim kavramı tarih boyunca tüm toplumların ilgilendiği bir konu oldu. Yüzyıllar boyunca birçok bilim dalı tüketim kavramını incelemiş ve bu konuda araştırmalar yapmıştır. Tüketim konusunun bu kadar incelenmesinin başlıca sebebi tüketim kavramının karmaşık bir yapıya sahip olması ve insanların değişken bir biçimde farklı düşünceler ile tüketim yapmasıdır. İsterseniz tüketim kültürünü detaylı incelemeye başlamadan önce tüketim, tüketici ve tüketim kültürü kavramlarının tanımlarına göz atalım.

Tüketim, Tüketici ve Tüketim Kültürü

Tüketim, insanların sosyal, fiziksel ve kültürel ihtiyaçlarının karşılanması için harcanan veya ayırılan maddi ve manevi imkânların kullanılmasıdır. Kısaca tüketim, bir şeyleri kullanıp bitirme yani tüketme işine verilen genel isimdir. Diğer yandan tüketici, tüketen kişi yani tüketim işini gerçekleştiren kişidir. Tüketim kültürü ise insanların dikkat çekme ve hayatlarına yenilik katma gibi nedenlerden dolayı, ön planda yer alan ürün ve hizmetleri satın alıp, sosyal çevrelerine ve diğer kişilere gösterdikleri farklı bir yapıya sahip kültür türüne verilen isimdir. Tüketiciler sahip oldukları bu ürün ve hizmetlerin sunduğu anlam ve imajlar ile kendilerini tanımlama, sosyal bir statü yaratma ve kendini bulundukları ortama gösterme imkânı yakalar. İnsanların başlıca tüketim nedeni ihtiyaçlarıdır fakat kişilerin zorunlu ihtiyaçlarının dışında sembolik tüketime kadar giden geniş bir tüketim yapısından da bahsedilebilir. Başka bir deyişle, tüketim sadece zorunlu ihtiyaçlardan değil farklı nedenlerden de yapılabilen bir kavram olarak karşımıza çıkar. “Bir insanın zorunlu ihtiyaçları dışında nasıl farklı ihtiyaçları olabilir?” sorusuna ünlü bilim insanı ve psikoloji profesörü A. Maslow’un ihtiyaçlar teorisi ile kısaca açıklayabiliriz. Maslow insanın ihtiyaçlarını 5 ana kategoride incelemiştir. Bu kategoriler, insanın beslenme ve uyuma gibi ihtiyaçlarının yer aldığı fizyolojik ihtiyaçlar kategorisi, korunma ve savunma gibi ihtiyaçların yer aldığı güvenlik ihtiyacı kategorisi, iletişim kurma, sevgi ve sosyal ihtiyaçlarının yer aldığı sevgi ve ait olma ihtiyacı kategorisi, başarı, itibar ve tanınma gibi öğelerin yer aldığı değer ihtiyaçları, gelişim ve yaratıcılık gibi unsurların yer aldığı kendini gerçekleştirme ihtiyaçlarıdır.

Tüketiyorum Öyleyse Varım…

       Yukarıdaki açıklamalar ve ihtiyaçlar teorisi eşliğinde tüketim kültürü kavramının gün geçtikçe daha da genişleyen ve büyüyen bir kavram olduğunu göreceğiz. Dünyadaki birçok ülkede milyonlarca insan aynı restoranlara ve fast food markalarına gidip aynı yiyecekleri tüketiyor, aynı markaların aynı kıyafetlerini satın alıp aynı parfümü kullanıyor, aynı teknolojik ürünleri, bilgisayarları, telefonları satın alıp aynı anda piyasaya çıkan müzik parçalarını dinliyor ve tüm dünya ile aynı anda vizyona giren filmleri izliyor. Tüketim kültürü yaşantımızı hızlandırıyor ve gün geçtikçe daha yüksek tempolu bir hayat tarzına doğru gidiyoruz. Ne yazık ki her konuda hızımız arttıkça daha çabuk sıkılıp daha çabuk tüketiyoruz. Bilgisayarlarımızdan, telefonlarımızdan, arkadaşlıklarımızdan, gösterdiğimiz sevgi ve değerden, yemeklerimizden, giyeceklerimizden, mobilyalarımızdan çok çabuk sıkılıp tüketebiliyoruz. Öyle ki, aşırı derecede ve bilinçsizce yapılan bir tüketimin insanlar üzerinde çeşitli rahatsızlıklara ve sorunlara yol açtığı bilimsel araştırmalar ile uzmanlar tarafından belirtiliyor.

Yukarıda bahsetmiş olduğum açıklamalar ve bilgiler doğrultusunda, esasında hepimizin bir ürün veya hizmeti satın almadan önce cevaplamamız gereken önemli soruların olduğunu düşünüyorum: “Almayı düşündüğüm ürün veya hizmete gerçekten ihtiyacım var mı? Ben bu ürün veya hizmeti neden istiyorum? Alacağım bu ürün veya hizmet bana nasıl bir yarar sağlayacak?” Bu sorulara vereceğimiz samimi cevaplar ile aşırı derecede bir tüketimden uzaklaşacağımıza inanıyorum. Hepinizin güzel bir Pazar günü geçirmesini diliyorum, haftaya teknoloji ve markalar dünyasındaki yolculuğumuzda tekrar görüşmek dileğiyle…

EN SON EKLENEN HABERLER

Alpu’da yapılması planlanan kömürlü termik santalin yarın yapılacak olan ihalesi 5. Kez ertelendi. Konuyla ilgili  yapılan a...

Türkiye Gazeteciler Federasyonu’nun Ankara’da yapılan 9. Olağan Genel Kurulu’nda TGF mevcut Genel Başkanı Yılmaz Karaca gü...

Tepebaşı Belediyesi İki Elin Sesi Var Çocuk Senfoni Orkestrası, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği'nce ödüle layık görül...

Odunpazarı Belediyesi Gençlik Merkezleri Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nde (ESOGÜ) yer alan kol, kulüp ve STK’lar...

Kültürel hayata eşit katılımın yaygınlaşması amacıyla altıncı kez seyircilerle buluşan Engelsiz Filmler Festivali, Eskişehir ayağının ikinci...

Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Haluk Dursun, "Türk kültürünün hizmetinde, özellikle gen&cce...

Eskişehir Web Tasarım